Aanvraag Verklaring van Erfrecht een Risico?

[Henksteenbekkers]

Verklaring van erfrecht een risico?
Door: henk.steenbekkers

Advies van de banken.
Het overlijden van een dierbare is een heel emotionele tijd voor de nabestaanden. Naast het verdriet en de rouw moet over heel veel zaken in een korte tijd beslissingen genomen en regelingen getroffen worden. Een tijd waarin een slecht advies veel leed kan veroorzaken.
Grote begrafenisondernemers als Monuta, Dela en Yarden, maar ook een instantie als Postbus 51, de overheid dus, sporen de mensen aan zo snel als mogelijk een verklaring van erfrecht te vragen bij de notaris.
De banken met name Rabobank en Fortisbank doen in hun brieven aan de klanten het voorkomen dat het vragen van een verklaring van erfrecht een wettelijke verplichting is. Zij geven het advies binnen enkele werkdagen de stap naar de notaris te zetten.
De wettelijke verplichting is echter niet aanwezig en het gegeven advies uiterst discutabel en op zijn minst erg voorbarig.

Advies Consumentenbond.
De Consumentenbond vindt het advies van de banken om zo snel mogelijk een verklaring van erfrecht aan te vragen niet erg verstandig. Een erfgenaam heeft het recht een nalatenschap te aanvaarden dan wel te verwerpen. Zouden er alleen maar schulden zijn, dan is het redelijk de nalatenschap te verwerpen. Is het niet zeker of er schulden zijn, dan is beneficiair aanvaarden een mogelijkheid. De erfgenaam wordt niet verantwoordelijk voor de schulden, maar mag zich tussentijds niets van de nalatenschap toe eigenen. Hij mag zich niet gedragen als eigenaar van de erfenis. Een eenmaal gemaakte keuze kan niet herroepen worden.
Op de websites van veel notariskantoren en in de juridische adviezen van bijvoorbeeld de website van uitvaart.nl keert deze waarschuwing regelmatig terug.

Alleen al de aanvraag voor een verklaring van erfrecht kan geïnterpreteerd worden als een daad van aanvaarding.

Wanneer het advies van de bank direct wordt opgevolgd en dus binnen "enkele werkdagen", zoals de Rabobank dat omschrijft in haar brochures, kan het wel eens zo zijn dat men de erfgenaam is geworden van een schuldenlast. De bank die zelf elk risico voor haarzelf wil uitsluiten door haar eis aan de erfgenamen een verklaring van erfrecht te overleggen, zadelt op deze wijze de erfgenamen en haar klanten op met een beslist niet ondenkbaar risico.
Dat kan weliswaar nooit de bedoeling zijn van een bank! Het zijn evenwel het mogelijke gevolg van een ondoordachte en niet klantvriendelijke handelwijze. Een aansporing in deze is onterecht en maakt de bank medeplichtig aan het leed van de erfgenaam. Voor het beneficiair aanvaarden van de nalatenschap door bijvoorbeeld de langstlevende bestaat er een bedenktijd van maximaal drie maanden.

GEBRUIK DIE DAN OOK VOOR EEN VERSTANDIGE BESLISSING! Zo luidt het advies van de Consumentenbond!

[Huijzer]

Een notaris zal, wanneer hij een verzoek krijgt een verklaring van erfrecht af te geven, alle erfgenamen informeren over de mogelijkheid tot aanvaarden, beneficiair aanvaarden, of verwerpen. De notaris zal de erfgenaam over de gevolgen van de keuzes ook terdege informeren.
Wanneer er sprake is van een wettelijke verdeling, kan de langstlevende de wettelijke verdeling binnen 3 maanden ongedaan maken. Ook hierover zal de notaris informatie verstrekken. Ook voor het in uw stuk beschreven 'doen van daden van zuivere aanvaarding' zal de notaris waarschuwen indien daar aanleiding toe is. Kortom: de gang naar de notaris, is voor erfgenaam die niet bekend is met de materie juist aan te raden.

In de consumentengids van november suggereert de consumentenbond verder dat een verklaring van erfrecht niet nodig zou zijn, wanneer er sprake is van een wettelijke verdeling. Ook dit is een ernstige misvatting.
Banken vragen ook in deze situatie terecht om een verklaring van erfrecht en wel om de volgende 3 punten.
1. Zoals u zelf reeds aangeeft, kan de langstlevende de wettelijke verdeling ongedaan maken. In dat geval zijn, in de meeste gevallen, de langstlevende én de kinderen slechts gezamelijk tot de nalatenschap (en dus ook de bankrekening) gerechtigd.
2. Het moet zeker zijn dat de persoon die zegt echtgenoot te zijn, dit ook daadwerkelijk is. In de praktijk blijkt dat mensen soms jaren samenwonen en dat iedereen denkt dat deze personen gehuwd zijn, maar dat dit niet het geval is.
3. De langstlevende kan de nalatenschap verwerpen.

Tot slot nog een opmerking over het vergelijken van prijzen van de notariskantoren, ook in de consumentengids van november. Wanneer de consumentengids produkten vergelijkt, komt vrijwel nooit het goedkoopste produkt als beste keus uit de bus. Het artikel in de consumentengids suggereert dat de klant een dief van zichzelf is, wanneer hij niet voor de goedkoopste notaris kiest. Niets is minder waar. Ook bij notariskantoren dient, voor een goede vergelijking, een prijs/kwaliteitsbeoordeling plaats te vinden. Dat dit voor uw bond niet haalbaar is, is geen reden de consument voor te spiegelen dat ze maar voor de goedkoopste moeten gaan.

[Vis]

Ook bij notariskantoren dient, voor een goede vergelijking, een prijs/kwaliteitsbeoordeling plaats te vinden. Dat dit voor uw bond niet haalbaar is, is geen reden de consument voor te spiegelen dat ze maar voor de goedkoopste moeten gaan.

Inderdaad, er zijn notarissen, die er met de pet naar gooien, maar ook bij de duurdere!

[Henksteenbekkers]

Het notariaat voelt zich aangevallen!

Het is niet de eerste keer dat het notariaat zich aangevallen voelt. Telkens weer in mijn correspondentie met notarissen moet ik dat konstateren. En als dan gezegd wordt dat de notarissen het stuk niet goed lezen, dan worden er zelfs boos, heel boos.
En toch, in eerste instantie gaat het stuk niet over het notariaat. Het stuk gaat over het advies dat banken, uitvaartondernemingen in brochures en op hun websites aan klanten geven wanneer zij de klanten aansporen kort na het overlijden of "binnen enkele werkdagen" zich tot de notaris te wenden voor de aanvraag van een verklaring van erfrecht. In de "Checklist bij overlijden" die door de medewerkers van de Rabobank gehanteerd wordt staat dat de informatiebrief "Wat te doen bij overlijden" binnen 4 dagen verstuurd moet worden". Binnen enkele (4) werkdagen betekent dan bijna altijd dat de overledene nog niet eens begraven of gecremeerd is. De nabestaanden krijgen nog niet eens de tijd om op een deugdelijke wijze afscheid te nemen.
Vergelijk dit haast-gedoe eens met de wettelijke termijn voor aangifte van overlijden, dan is de overheid zeer onthaastend in zijn voorschriften. Binnen 5 dagen na overlijden dient er bij de gemeente aangifte gedaan te worden van het overlijden.
Mijn opvatting is dat noch banken noch notarissen tot tenminste 5 dagen na het overlijden iets te zoeken hebben bij de nabestaanden.

De taak van notarissen: kanttekening!

Dat notarissen de erfgenamen die om een verklaring van erfrecht verzoeken, zo ruim mogelijk informeren is niets meer dan vanzelfsprekend. Dat zij op risico's wijzen bij het "doen van daden van zuivere aanvaarding" is eveneens een taak van de notaris. Evenwel in 40 % van de gevallen komt zo'n waarschuwing te laat, zo heb ik mij laten vertellen door een notaris. En die vertelde vanuit zijn practijk voor een publiek van ouderen.

De misvatting van mevrouw/heer Huijzer!

De consumentengids van november 2008 suggereert niet alleen, maar stelt evenvoudig weg dat een verklaring van erfrecht niet nodig is wanneer er sprake is van een wettelijke verdeling. Het is van uw kant een ernstige misvatting te menen dat banken ook in zo'n situatie TERECHT om een verklaring van erfrecht vragen.
Want wat zegt de wet van 2003 over de verklaring van erfrecht? Een verklaring van erfrecht HOEFT NIET door de bank gevraagd te worden indien de overledene geen testament heeft nagelaten. De wetgeving van 2003 heeft met andere woorden de noodzaak van een verklaring van erfrecht afgeschaft.
De achterblijvende echtgenoot erft de nalatenschap. De langstlevende kan over de nalatenschap beschikken zonder dat daar een verklaring van erfrecht voor nodig is. Graag wil ik u verwijzen naar een uitzending van Omroep Max in het programma Knelpunt. In die uitzending wordt bijzondere aandacht besteed aan de door banken gevraagde verklaring van erfrecht. Deze uitzending van 14 november 2008 kunt u nog bekijken via de website van Omroep Max. Zeer aanbevolen!

U kunt zelfs een voorbeeldbrief, opgesteld door Mr.Pim de * van advocatenkantoor De * en Partners downloaden. Daarin wordt gewag gemaakt van een "overbodige verklaring van erfrecht" als gevolg van een wetswijziging sinds 2003. Bedoeld wordt hier de wet op het Erfrecht van 2003.

Gedrag van banken, bepaald door een notariëel document!

Waarom vragen banken om een verklaring van erfrecht? Banken willen elk risico uitsluiten, want: "Hij die is afgegaan op de in een verklaring van erfrecht vermelde feiten, geldt te dezen aanzien als te goeder trouw." (4:188 **). En wat betekent dit voor banken? Mocht er zich ooit een erfgenaam melden die niet in de verklaring van erfrecht vermeld staat en toch een claim bij de bank neerlegt, dan hoeft die bank die claim niet te honoreren en dus niet te betalen. Met een verklaring van erfrecht in de hand loopt de bank dus geen enkel risico. Interessant is dan de vraag hoe vaak zo iets voorkomt. Professor Reinhardtz, hoogleraar notariëel recht in Amsterdam, geeft daarop het volgende antwoord: "Zelden, zeer zelden".

Aantal vragen naar verklaring van erfrecht en het risico!

Hoe vaak echter komt de vraag van banken naar een verklaring van erfrecht voor? Volgens cijfers van het CBS betrof dat 55.164 mensen die in 2006 met die vraag van de banken werden geconfronteerd. Nou, dat is niet "Zelden, zeer zelden".
En wat voor risico lopen banken? De Rabobank loopt nooit een risico dat meer bedraagt dan 25.000 euro en de Fortis Bank nooit meer dan 1000 euro!
Een beetje kort door de bocht, maar toch: welke risico's heeft de Fortis Bank welbewust genomen op mondiaal niveau. Risico's die mede hebben geleid tot de kredietcrisis, tot het lamleggen van de samenleving tot op het niveau van de individuele burger.

Het notariaat als zondebok!

Op zich heb ik geen moeite met het notariaat. Daar krijg ik pas moeite mee wanneer ik zie dat:
--een notaris als een automatisme de verwijzing van banken voor een verklaring van erfrecht honoreert en zich niet afvraagt of zo'n document wel nodig is, wel wetend dat er in 2003 een nieuwe wetgeving is tot stand gekomen;
--een notaris een verklaring van erfrecht in 20 minuten ---volgens sommigen nog korter-- opstelt á raison van 296,00 euro aan de hand van de door de cliënt meegebrachte stukken;
--een bekend notaris en columnist van De Telegraaf de verklaring van erfrecht tot de hoeksteen van de samenleving maakt en zichzelf uitroept tot hogepriester van het nederlandse erfrecht;
--een bekend notaris en columnist van De Telegraaf in zijn afscheidsrede het notariaat oproept tot een ethisch reveille, tot herstel van de beslotenheid en geborgenheid van de broederschap van weleer;
--het notariaat volgens cijfers van het CBS de inkomstenderving bij de onroerendgoed sector ruimschoots goed maakt, door een stijging van akten in het familierecht. Daaronder valt ook de verklaring van erfrecht;
--de makelaardij voorwerk doet voor het notariaat door aan langstlevenden
een verklaring van erfrecht te vragen alvorens zij de verkoop van een huis op zich nemen en de langstlevende hiermee degradeert tot een handelingsonbewaam individu.

Met belangstelling zie ik uw antwoord tegemoet, mevrouw/heer Huijzer.

[Huijzer]

Het nieuwe boek 4 van het Burgerlijk Wetboek heeft beoogd de positie van de langstlevende sterker te maken.
Ik constateer dat u niet inhoudelijk ingaat op de 3 punten die ik heb genoemd waarom de bank een risico loopt als ze niet om een verklaring van erfrecht vragen.
Uw verhaal komt er kort gezegd op neer dat een bank niet zo moeilijk moet doen en maar een risico van duizenden euro's moet nemen, omdat het toch niet zo vaak voorkomt dat naast de langstlevende iemand anders mee erft.
De logica daarvan ontgaat mij.

U zegt verder dat de waarschuwing van de notaris vaak te laat komt, als het op daden van zuivere aanvaarding aankomt. Uw opmerking dat noch banken noch notarissen tot tenminste 5 dagen na het overlijden iets te zoeken hebben bij de nabestaanden kan ik daarom niet plaatsen.

Uiteraard heb ik er alle begrip voor dat rouwenden niet staan te trappelen om naar de notaris te gaan. Maar het zou verstandig zijn als ze dat wel deden.

Op uw overige opmerkingen over het notariaat kom ik later terug.

[Henksteenbekkers]

Zeker is dat het nieuwe erfrecht van 2003 een grote vooruitgang heeft betekend voor de langstlevende en zijn positie ten opzichte van zijn kinderen. Het gevaar voor de langstlevende is op dit moment ---veel te laat onder de aandacht gekomen---gebukt te gaan onder het juk van de verklaring van erfrecht als tweede paspoort voor zijn wilsbekwaamheid.

Interessant in het kader van de verklaring van erfrecht is de opvatting van professor M.J.M. van Mourik. Hij zegt: Banken moeten zich niet bemoeien met erfrecht, maar ze dienen zich te beperken tot de controle en vaststelling van de inningsbevoegdheid van de klant. Met die stelling ben ik het helemaal eens. Vanuit die opvatting geef ik een antwoord op uw 3 punten uit uw eerste reactie.

De drie punten:

tav 1. "De langstlevende kan de wettelijke verdeling ongedaan maken". Er ontstaat dan een ervengemeenschap van langstlevende en zijn kinderen. Die ervengemeenschap zal de nalatenschap moeten afwikkelen en dus ook het beheer moeten zien te verkrijgen over de bankrekening. De vraag is dan: Hoe kan de bank de inningsbevoegdheid controleren van die ervengemeenschap zonder een verklaring van erfrecht? Die ervengemeenschap kan aan één van hen de volmacht geven de nalatenschap af te wikkelen. Voor de Rabobank is deze situatie één van de uitzonderingen op de algemene regel van het verstrekken van een verklaring van erfrecht. Natuurlijk zal de gevolgmachtigde zich moeten legitimeren overeenkomstig de Wet Identificatie en vervolgens zal hij/zij een uittreksel uit akte van overlijden moeten overleggen. Dat uittreksel wordt afgegeven door de gemeente waarin het overlijden heeft plaatsgevonden. En misschien nog andere stukken, maar GEEN verklaring van erfrecht.

tav 2. "Het moet zeker zijn dat de persoon die zegt echtgenoot te zijn, dit ook daadwerkelijk is".
Welnu als de bank bange vermoedens heeft dat er iets niet helemaal klopt (en plaatselijke banken hebben dat snel) zal de bank de betreffende klant uitnodigen voor een gesprek en hem aanvullende gegevens vragen. Waar kan de bank naar vragen behalve een verklaring van erfrecht in zulk een geval?
Er bestaan in Nederland openbare huwelijksregisters, zoals u weet. Elk huwelijk wordt immers door de burgerlijke stand van de gemeente vastgelegd in akten. Van elke akte kan kan een uittreksel of afschrift worden verstrekt. De bank kan de klant vragen een dergelijk afschrift aan te vragen en te overleggen. Zo'n afschrift is altijd goedkoper dan een verklaring van erfrecht. De kosten zijn 10,80 euro.
De bank heeft dan met die aanvullende gegevens, dus naast een legitimatie en een uittreksel uit de akte van overlijden, de inningsbevoegdheid van de klant gecontroleerd.

tav 3. "De langstlevende kan de nalatenschap verwerpen". De langstlevende zit er kennelijk niet mee. Het is een probleem voor de bank in kontakt te komen met eventuele erfgenamen. De bank kan zelf op eigen kosten een verklaring van erfrecht in dit geval aanvragen.

Gelukkig hebt u er begrip voor dat "rouwenden niet staan te trappelen om naar de notaris te gaan". Uw uitspraak echter: "Maar het zou verstandig zijn als ze dat wel deden" kan ik geenszins delen. Bij goedgezinde erfgenamen is en bezoek aan de notaris niet nodig. Bij onwelwillende erfgenamen kan een gesprek met een notaris uitgelegd worden als een daad van zuivere aanvaarding.

[Huijzer]

De opvatting van van Mourik in het door u zo geprezen programma Knelpunt, ik citeer:

"Dat het niet nodig zou zijn, laat ik nu heel eerlijk zijn, dat is echt *. De verklaring van erfrecht is het fundament van de boedelafwikkeling in Nederland. De rechtszekerheid staat of valt met de verklaring van erfrecht"

Inderdaad interessant.

Verder doet u alsof de klant zich het beste in duizend bochten kan wringen, om maar geen verklaring van erfrecht af te geven. De meeste klanten beseffen echter dat de 260 euro die naar de notaris gaan, voor een stukje rechtszekerheid zorgen en uiteindelijk natuurlijk ook maar een fractie zijn van wat verder rondom een overlijden betaald wordt. Denk aan begrafeniskosten van rond de 8000 euro en een steen van 3000.

Natuurlijk kunnen de erfgenamen iemand machtigen, maar daar moest de bank toch niet naar vragen? Ze moesten toch gewoon alles aan de langstlevende geven als die er om vroeg?
Dat is nu juist het punt wat ik ontken. Er kan veel meer aan de hand zijn en daarom vraagt de bank terecht om een stuk rechtszekerheid, die dus door een VVE wordt gegeven. De bank kan namelijk niet constateren dat er inderdaad sprake is van een wettelijke verdeling, want die kan wel ongedaan gemaakt zijn.

[Henksteenbekkers]

Het citaat van professor van Mourik is juist, maar de inhoud van zijn bewering is volstrekt naast de waarheid. En ook u bent het beslist niet met hem eens, gezien uw uitspraak: "De MEESTE klanten beseffen echter dat de 260 euro die naar de notaris gaan, voor een STUKJE rechtszekerheid zorgen en ((in dit verband absoluut niet relevant)) uiteindelijk natuurlijk ook maar een fractie zijn van wat verder rondom een overlijden betaald wordt."
Bovendien als u de uitzending helemaal gezien en goed beluisterd hebt, dan zou u hebben kunnen konstateren dat professor van Mourik is afgegaan als een gieter, om het maar eens plat uit te drukken.

Om u uit de droom te helpen, mevrouw / mijnheer huijzer???, mijn echtgenote is begin januari 2007 overleden. Ondergetekende is als langstlevende achtergebleven. Heb dus ervaring met banken, met begrafenisonderneming en ben goed op de hoogte van wat een begrafenis heden ten dage kost; heb vervolgens een boedelafwikkeling gedaan omdat ik benoemd was tot executeur testamentair en heb dat naar mijn mening en de mening van mijn kinderen goed afgewerkt. Een notaris is daar niet aan te pas gekomen en evenmin een verklaring van erfrecht.
Ondanks dat heb ik niet het gevoel dat ik ook maar iets van de rechtszekerheid gemist heb, waar van Mourik en u ogenschijnlijk het patent op hebben.
Uw ervaring, zo lijkt me toe, is in deze nihil. Hopelijk voor u zal dat nog heel lang zo blijven.
Om het met moderne taal te zeggen: ik ben ervaringsdeskundig en weet waar ik over praat en schrijf...want ik heb het allemaal aan den lijve ervaren.

De banken moeten mijn inningsbevoegdheid controleren en vaststellen. Daar gaat het om! Dat kunnen ze doen o.a. door een verklaring van erfrecht te vragen. Dat kunnen ze evenwel OOK doen door de klant een VERKLARING VAN VRIJWARING te laten ondertekenen.
De verklaring van vrijwaring is een overeenkomst tussen bank en klant waarin opgenomen is dat:
--de klant eventuele claims van eventuele nog niet bekende erfgenamen (zeer zelden volgens professor Reinhardtz) op zich neemt en dus de bank vrijwaart van die claims;
--de klant verklaart de wettelijke verdeling niet ongedaan gemaakt te hebben en deze ook niet ongedaan zal maken.

De Rabobank kent deze verklaring al vanaf 2004 onder de naam "Verklaring inzake beschikking over nalatenschap op grond van de wettelijke verdeling zonder overlegging van verklaring van erfrecht". Uitgegeven door de Rabobank Directoraat Juridische en Fiscale Zaken. Indien u notaris bent, zou u dit alles moeten weten!

Tenslotte nog dit: indien uw bijdragen niet zinniger van inhoud worden en niet meer blijk geven van kennis van zaken, beschouw ik deze discussie met u voor beeindigd.

[Vis]

Het functioneren van notarissen inzake een verklaring van erfrecht is twijfelachtig. Ik heb diverse keren moeten constateren, dat erfgenamen een brief kregen van een notaris, waarin NIET werd vermeld, dat ze ook beneficiair kunnen aanvaarden en dus niet volledig werden geïnformeerd!

[Huijzer]

Afgaan als een gieter lijkt me wat overtrokken. Van Mourik vergiste zich. Hij is wel iemand die een grote bijdrage heeft geleverd aan het tot stand komen van het nieuwe boek 4, dus juist hij zal weten wat de bedoeling daarvan is geweest. Hoe dan ook, ik vind het prima dat de Rabobank een flexibele regeling heeft voor klanten. Het is ook zeker klantvriendelijk te noemen dat zij een risico tot een bepaald bedrag accepteren, maar het is geen verplichting zoals u suggereert. Alsof een bank niet zou mógen vragen om een verklaring van erfrecht. Want hoe dan ook nemen ze een bepaald risico. En het is dus ook zeker niet zo dat een bank met de volle 100% zekerheid kan zeggen dat ze aan de goede persoon uitbetalen.

De afwikkeling bij de Rabobank is overigens, ondanks uniforme richtlijnen, helaas bij ieder kantoor totaal verschillend.

Wat betreft mijn ervaring met dit soort zaken. Ik heb niet 1 nalatenschap afgewikkeld, maar velen. Ik doe het dagelijks van ongeveer kwart voor 9 tot half 6.

Wat betreft uw opmerking, meneer/mevrouw Vis, wanneer de notaris ook mondeling een en ander niet heeft vermeld is hij gewoon slecht bezig en dat kan hem duur komen te staan als blijkt dat er toch meer schulden in de nalatenschap zijn. (en dit sluit weer goed aan bij mijn eerste post over dit onderwerp: de goedkoopste is lang niet altijd de beste keus!)

[Henksteenbekkers]

NIET ALS EEN GIETER, MAAR WEL AFGEGAAN. dat erkent u dus!!!

Afgaan als een gieter lijkt me wat overtrokken.
Van Mourik vergiste zich.
ZOALS HIJ ZICH VERGISTE ZEKER BIJ ZIJN UITSPRAAK DAT NIEMENAND ANDERS DAN DE NOTARIS TOEGANG HEEFT TOT HET CTR? KIJK NOG EENS NAAR DE UITZENDING EN ZIE HOE HIJ, THEATRAAL GEZETEN, DEZE UITSPRAAK DOET. HIJ VERGIST ZICH ZEKER OOK WANNEER HIJ STELT DAT ALLEEN DE NOTARIS TOEGANG HEEFT TOT EEN TESTAMENT. HIJ VERGIST ZICH NIET, NEE HIJ MAAKT EEN KAPITALE FOUT.

Hij is wel iemand die een grote bijdrage heeft geleverd aan het tot stand komen van het nieuwe boek 4, dus juist hij zal weten wat de bedoeling daarvan is geweest. DAT IS JUIST! DAT IS ZIJN VERDIENSTE. NIEMAND ZAL DAT ONTKENNEN. MAAR HIJ HEEFT DAT NIET ALLEEN GEDAAN. DAT JUIST HIJ WEET WAT DE BEDOELING IS, IS TE VEEL EER.

Hoe dan ook, ik vind het prima dat de Rabobank een flexibele regeling heeft voor klanten. Het is ook zeker klantvriendelijk te noemen dat zij een risico tot een bepaald bedrag accepteren,
maar het is geen verplichting zoals u suggereert.
U HEBT TOCH NIET GOED GELEZEN!!! NERGENS SUGGEREER IK EEN VERPLICHTING. VOORTDUREND HAMER IK OP DE KAN-BEPALING EN PROBEER DAARMEE TE ONDERGRAVEN DE SUGGESTIE VAN DE BANKEN DAT ZIJ WETTELIJK VERPLICHT ZOUDEN ZIJN EEN VERKLARING VAN ERFRECHT TE EISEN.

Alsof een bank niet zou mógen vragen om een verklaring van erfrecht.

DE BANK KAN VRAGEN WAT ZIJ WIL, MAAR NIET ALS ER GEEN OVEREENSTEMMING IS MET DE KLANT, DWZ NIET IN DE OVEREENKOMST MET DE KLANT IS OPGENOMEN, DOCH ACHTERAF WORDT OPGELEGD.

Want hoe dan ook nemen ze een bepaald risico. En het is dus ook zeker niet zo dat een bank met de volle 100% zekerheid kan zeggen dat ze aan de goede persoon uitbetalen.

OOK DE VERKLARING VAN ERFRECHT, DOOR DE NOTARIS OPGESTELD, GEEFT GEEN 100% ZEKERHEID. ZELFS WANNEER DE NOTARIS MAAR HALF WERK LEVERT, HEEFT HET DOCUMENT ZULK EEN STATUS DAT DE BANK ER ZICH OP KAN BEROEPEN EN DUS GEEN ENKEL RISICO LOOPT. ER ZIJN GELUKKIG NOG NOTARISSEN DIE ZULK EEN STATUS TE VEEL VAN HET GOEDE VINDEN. NOOIT ZULLEN ZE DAT PUBLIEKELIJK VERKONDIGEN GEZIEN HET TUCHTRECHT BINNEN UW BEROEPSORGANISATIE: ZE WORDEN ONMIDDELIJK OP HET MATJE GEROEPEN.
VAN MOURIK WIL DAN NOG EENS TERUG NAAR DE OUDE BROEDERSCHAP IN EEN SOORT ETHISCH REVEILLE. DE CONSUMENT HEEFT DAN GEEN ZEGGENSCHAP MEER...DE CONTROLEERBAARHEID IS VERDWENEN...

De afwikkeling bij de Rabobank is overigens, ondanks uniforme richtlijnen, helaas bij ieder kantoor totaal verschillend.
EEN HEEL BEKEND GEGEVEN. EN DAT NIET ALLEEN...VAAK IS DE CONSUMENT AFHANKELIJK VAN DE KENNIS VAN ZAKEN VAN DE TOEVALLIGE AANWEZIGE MEDEWERKER...EN DAT GELDT VOOR ALLE BANKEN.

Wat betreft mijn ervaring met dit soort zaken. Ik heb niet 1 nalatenschap afgewikkeld, maar velen. Ik doe het dagelijks van ongeveer kwart voor 9 tot half 6.
DUS U BENT NOTARIS? DAN HAD U VEEL MEER MOETEN WETEN DAN IK...IK KLUS ZELF MAAR WAT AAN! HET GROTE VERSCHIL TUSSEN U EN MIJ IS DAT IK SCHRIJF VANUIT EEN DOORVOELDE ERVARING AAN DEN LIJVE...DIE HEBT U NOG NIET!

Wat betreft uw opmerking, meneer/mevrouw Vis, wanneer de notaris ook mondeling een en ander niet heeft vermeld is hij gewoon slecht bezig en dat kan hem duur komen te staan als blijkt dat er toch meer schulden in de nalatenschap zijn. (en dit sluit weer goed aan bij mijn eerste post over dit onderwerp: de goedkoopste is lang niet altijd de beste keus!)

[Huijzer]

De VVE biedt geen 100% zekerheid, maar wél voor de bank. En het enige wat ik u probeer duidelijk te maken is dat de bank niets te verwijten valt als ze er om vragen.

Voor de duidelijkheid, ik ben géén Notaris. Voordat u mij voor het hekje probeert te krijgen :P

Uw opmerking dat ik geen doorvoelde ervaring aan de lijve heb, laat ik geheel voor uw rekening.

[Henksteenbekkers]

Wat ik u alsmaar probeer duidelijk te maken is dat banken klanten op kosten jagen terwijl er andere mogelijkheden zijn voor banken die de klant hoogstens 10,80 euro kosten.
Een andere mogelijkheid heb ik eerder aangegeven nl de verklaring van vrijwaring die eenzelfde effect heeft voor de bank---weet u wel geen risico, geen enkel risico.
Bovendien is er dan echt sprake van klantvriendelijkheid doordat de klant zelfstandig en wilsbekwaam het minimale risico op zich neemt dat hij nog nazaten heeft, waar hij geen weet van heeft!!!!
Een beroep doen op de eigen verantwoordelijkheid is nog niet zo ingeslepen in onze samenleving.
Ingeslepen is wel, steeds gebruik maken van de gekoesterde onmondigheid van de consument en dat moet nog meer veranderen dan tot nu toe het geval is. Heel veel "ongeletterde" mensen weten exact wat zij hebben afgesproken met de notaris, hoewel vastgelegd in een voor hen onleesbaar document (bijvoorbeeld een testament) gevat in een taal van zorgvuldig gecultiveerde geheimzinnigheid.

Geen anecdotes, maar werkelijke gebeurtenissen...niet relevant, wel tekenend.
Gebeurd in Noord Limburg bij een notaris.
Vader is overleden. Dochter gaat namens moeder en een broer naar een notaris en verzoekt deze een verklaring van erfrecht op te stellen. Alle gegevens hiervoor heeft zij meegebracht. De notaris weet waarvoor de dochter komt. Zij wordt door hem begroet met de vraag of hij op zoek moet naar de bastaarden van haar vader!
De dochter kan ter plaatse wachten op de verklaring van erfrecht.

Gebeurd in Noord Limburg bij een notaris.
Schrijver deze wordt uitgenodigd door een notaris naar aanleiding van de publicatie van onderhavig artikel in een regionaal weekblad. De notaris heeft er geen goed woord voor over en vraagt of de notaris een gevaar is voor de volksgezondheid. Dat kan het geval zijn , is het antwoord van ondergetekende. De noodzaak van een verklaring van erfrecht wil hij aantonen door aan te geven dat hij de verklaringen van erfrecht over het afgelopen jaar zo uit zijn computer kan uitdraaien. Daarmee heeft hij de noodzaak natuurlijk niet aangetoond. De aantallen zeggen niets over het waarom mensen een verklaring van erfrecht denken nodig te hebben. Die vraag moet onderzocht worden. Op de vraag of hij die gegevens voor onderzoek naar de noodzaak er van ter beschikking wil stellen, is het antwoord negatief. Het blijft negatief ondanks het voorstel de verklaringen te anonimiseren en de regels van privacy in acht te nemen en hem een duidelijke rol te geven in het onderzoek. Schrijver dezes biedt aan er een jaar voor uit trekken. Het antwoord blijft negatief. Jammer, een gemiste kans!
Ook het CBS geeft alleen aantallen, geen analyse van de vraag waarom die verklaringen van erfrecht zo noodzakelijk zijn. Het CBS is zelfs gestopt met het verzamelen van gegevens.

Een tipje van uw sluier licht u op. Geen notaris, wel een bankbediende of medewerker van een uitvaartonderneming?

[katert@xs4all.nl]

[quote="Henksteenbekkers"]Het citaat van professor van Mourik is juist, maar de inhoud van zijn bewering is volstrekt naast de waarheid. En ook u bent het beslist niet met hem eens, gezien uw uitspraak: "De MEESTE klanten beseffen echter dat de 260 euro die naar de notaris gaan, voor een STUKJE rechtszekerheid zorgen en ((in dit verband absoluut niet relevant)) uiteindelijk natuurlijk ook maar een fractie zijn van wat verder rondom een overlijden betaald wordt."
Bovendien als u de uitzending helemaal gezien en goed beluisterd hebt, dan zou u hebben kunnen konstateren dat professor van Mourik is afgegaan als een gieter, om het maar eens plat uit te drukken.

Om u uit de droom te helpen, mevrouw / mijnheer huijzer???, mijn echtgenote is begin januari 2007 overleden. Ondergetekende is als langstlevende achtergebleven. Heb dus ervaring met banken, met begrafenisonderneming en ben goed op de hoogte van wat een begrafenis heden ten dage kost]

Ik ben in gevecht met de rabobank amsterdam die een verklaring van erfrecht eist om mij toegang te geven tot de rekening (met een saldo slechts 2000 Euro) van mijn zojuist overleden zoon. Over klantvriendelijk gesproken! Mijn vraag is: waar kan ik de tekst vinden van de door u aangehaalde verklaring van Rabobank Directoraat opdat ik dit onder de neus van de Rabobank medewerker kan schuiven. Met vriendelijke groet, T.Kater

[Cospo]

Aan iedereen op dit forum....
Ik heb alle discissies omtrent dit onderwerp met grote belangstelling gelezen. Hierin wordt echter steeds gesproken over de langstlevende. Nu zijn wij (4 kinderen) echter in de situatie gekomen dat na mijn moeder ook mijn vader is overleden. Ik was gemachtigde en kan nu dus niets meer met zijn raborekening. De rabo wil dus nu van ons ook een verklaring van erfrecht, terwijl eerder een bankmedewerkster mij toegezegd heeft dat dat niet nodig was, foutje. Hoe zit het in deze? Is het terecht dat de rabo een verschil maakt tussen kinderen en een partner? Ik kan hier niets over vinden op de fora.
Alvast bedankt voor uw eventuele reactie(s).

[Henksteenbekkers]

Er is een site die goede handreikingen verstrekt bij de afhandeling van een erfenis! www.erfwijzer.nl

Bij overlijden komen de machtigingen voor rekeningen te vervallen. Dit is echter maar één aspect in de afhandeling van een erfenis.

De erfgenamen zijn samen verantwoordelijk voor de afwikkeling van de nalatenschap. Die zullen eerst moeten weten wie de erfgenamen zijn. Dan zijn er 2 mogelijkheden: aangewezen bij testament en als er geen testament is dan wijst de wet de erfgenamen aan.

Als uw ouders geen testament hebben, dan bent u ( de 4 kinderen) de wettige erfgenamen. Verzeker u er eerst van of er testamenten zijn. Als u mocht twijfelen dan kunt u dat controleren via Het Centraal Testamenten Register in Den Haag. U kunt daar te weten komen of er testamenten zijn gemaakt en welke notaris deze onder beheer heeft. Deze notaris zal u de inhoud er van laten lezen of u een kopie verschaffen.

Stel er zijn geen testamenten, dan moet u samen de nalatenschap afwikkelen. U kunt ook één van u aanwijzen en hem/haar een volmacht geven. Een van u is dan boedelgevolmachtigde.

Mij zijn enkele gevallen bekend waarbij geen sprake was van testamenten van ouders en de kinderen de beschikking hebben gekregen over de banktegoeden van de laatst overleden ouder zonder verklaring van erfrecht te moeten overleggen. En dat is ook logisch, immers de wet bepaalt dat zij de eerste erfgenamen zijn.

Er is mij één situatie bekend waarbij de rabobank akkoord ging met een kopie van de testamenten van beide overleden ouders en dus geen verklaring van erfrecht eiste.

In het algemeen doen de Rabobanken dat niet en vragen automatisch, klakkeloos om een verklaring van erfrecht zo gauw er een melding van overlijden binnenkomt of zij via gesnuffel in advertenties van plaatselijke dan wel regionale kranten te weten zijn gekomen dat er iemand overleden is.
Dat zij daarmee ingaan tegen de bepaling van de eigen voorwaarden wordt niet gezien of wil men niet zien. In die voorwaarden staat dat de bank een verklaring van erfrecht KAN vragen en niet dat zij een verklaring van erfrecht zal vragen of moet vragen. In de Algemene Bankvoorwaarden komt de verklaring van erfrecht niet eens voor.
En als zij een verklaring van erfrecht vragen moet de bank de redenen van die vraag aangeven. Dat houdt het belangrijke woordje KAN in.

Mijn Advies is ga niet te snel akkoord met de inwilliging van de eis voor een verklaring van erfrecht en zeker niet als er sprake is van een kleine en niet ingewikkelde nalatenschap. De klant moet centraal staan ook en juist in situaties van overlijden.

[Cospo]

Dank voor uw reactie!

Ik heb al een verklaring uit het testamentenregister in mijn bezit. Er is geen testament, verder zijn er ook geen bijzonderheden te vermelden. Het gaat om een tegoed op de betaal- en spaarrekening. Verder geen bezittingen, dus inderdaad een kleine nalatenschap. Er zijn onder ons 4en ook absoluut geen discussiepunten, alles gaat in goede harmonie, dus een gevolmachtigde aanwijzen is geen enkel probleem.
Heb telefonisch contact gehad met de Rabo, die stelt gewoon keihard dat zij ons verplichten een verklaring van erfrecht te tonen. Geen duscussie mogelijk. Ik heb ze er op gewezen dat ze helemaal niet wettelijk verplicht zijn dit te eisen maar ze volharden hierin. Dat ze zelf niet op 1 lijn zitten binnen de Rabo blijkt wel uit het feit dat een medewerkster van de Rabo me in 1e instantie vertelde dat het geen enkel probleem zou zijn. Toen ik echter ging bellen om een afspraak te maken op een bijkantoor werd me verteld dat die collega een foutje had gemaakt, het zou alleen maar kunnen zonder erfrechtverkalring als het gaat om de langstlevende, dus niet de kinderen.

Heb ook al contact gehad met de rechtsbijstand die me wees op o.a. het artikel in de de Telegraaf hierover. Helaas konden zij me niet bijstaan in deze omdat het geschil feitelijk niet tussen mij en de Rabo bestaat.

Ik ben geen expert in dit soort zaken, voel me niet opgewassen tegen die grote Rabobank, en dat is nu net wat me steekt. Het gaat me niet alleen om het geld, maar het idee dat we allemaal, de 4 kinderen, bij de Rabo zijn en gewoon in een hoekje gedrukt worden alsof we niet te vertouwen zijn of zo.

Ik ben dus toch maar begonnen met offertes op te vragen bij notarissen maar het zit me niet lekker. Er zijn veel duscussies te vinden op internet over dit onderwerp, ik begrijp niet dat er niks aan te doen valt.

[Shine2]

Ook hier problemen met de Rabobank. Men vraagt naar een verklaring van erfrecht terwijl nabestaanden (weduwe en dochter) de nalatenschap direct 100% zuiver aanvaard hebben.
Geen testament, dus het wettelijk erfrecht 2003 is hier van toepassing. Niks ingewikkeld, mar de Rabobank maakt het ingewikkeld en jaagt nabestaanden onnodig op kosten.

Verhaal:
Gezinssituatie: Vader, moeder, meerderjarige dochter.
Vader is overleden. Moeder kan weliswaar over haar geld beschikken (heeft een eigen bankpasje) maar wil de dochter machtigen zodat zij de financiele zaken (betalingen e.d.) kan -blijven- regelen en verzorgen. Precies zoals dat ook al gebeurde toen vader nog in leven was. Vader had dochter gemachtigd.
Het rekeningnummer is een en/of (vader en moeder) rekeningnummer.
De machtiging voor de dochter is door het overlijden van vader ingetrokken. Nu moet er dus een nieuwe machtiging gerealiseerd worden.
De bank zegt keihard dat voor realisatie van deze nieuwe machtiging een verklaring van erfrecht nodig is. En schuift men het niet op deze machtiging, dan verzint de bank wel weer andere zaken zoals bijv. naamswijziging etc.
De bank volstaat niet met: een uitreksel uit CTR, kopie geldig ID, kopie trouwboekje en/of uitdraai GBA, Akte van overlijden.

Toelichting minister op gebruik verklaringen van erfrecht door banken in 2009:
Op verzoek van de minister is de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) een onderzoek gestart naar het gebruik van de verklaring van erfrecht door banken. Banken zouden nabestaanden van cliënten vaak onnodig op kosten jagen door een verklaring van erfrecht te eisen in gevallen waarin dat niet nodig is.
Ministerie van Financiën 2 juli 2009,
Zie: http://ikregeer.nl/document/KVR35164
De uitkomst van dat onderzoek is alsvolgt: http://ikregeer.nl/document/KST133437

Citaat:
Uit de enquête van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), de branche-organisatie van alle bancaire instellingen in Nederland, blijkt het volgende:
voor de leden van de NVB is bij het gebruik van de verklaring van erfrecht het uitgangspunt artikel 4:187, lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikellid stelt dat een verklaring van erfrecht de bank ontslaat van de plicht om, nadat zij eenmaal betaald heeft aan een persoon die niet bevoegd was de betaling te ontvangen, nog eens te moeten betalen aan de persoon aan wie wel betaald moest worden.
In de praktijk verlangen alle banken in sommige gevallen geen verklaring van erfrecht, zij het niet altijd in dezelfde gevallen. Sommige banken verlangen er geen indien er sprake is van een huwelijk of geregistreerd partnerschap en er sprake is van wettelijke verdeling van de nalatenschap als bedoeld in art. 4:13 e.* **. Andere banken verlangen er geen indien het totale tegoed kleiner is dan een bedrag in de orde van enkele duizenden euro’s. Soms wordt tevens geëist dat de overledene geen hypothecair krediet had dan wel een levensverzekering bezat. En bij enkele, met name kleinere banken gelden nog weer iets andere voorwaarden wat het verlangen van een verklaring van erfrecht betreft.
Indien de banken geen verklaring van erfrecht verlangen, moet de langstlevende gewoonlijk wel een verklaring ondertekenen waarin hij/zij verklaart op grond van de wettelijke verdeling de rechthebbende te zijn, dat hij/zij de wettelijke verdeling niet ongedaan heeft gemaakt of zal maken en dat hij/zij niet de intentie heeft zich binnenkort in het buitenland te vestigen.

Sinds de nieuwe wetgeving inzake het erfrecht van 2003 geldt echter dat in het geval er geen testament is de langstlevende echtgeno(o)t(e) of geregistreerd partner van rechtswege automatisch de verkrijger van de nalatenschap is. Dit impliceert dat voor de verkrijging door de langstlevende van alle goederen van de nalatenschap geen extra rechtshandeling vereist is. Voor de bevoegdheid om over de nalatenschap te beschikken zou in dit geval naar ik meen moeten kunnen worden volstaan met de volgende minimale voorwaarden: het aantonen van de identiteit via een paspoort of ander geldig identificatiedocument, het overleggen van de akte van overlijden van de erflater en het overleggen van een verklaring van het Centraal Testamenten Register (CTR) dat er geen testament door de erflater is opgesteld. Een verklaring uit het CTR of er een testament opgesteld is, kan gratis schriftelijk worden aangevraagd door eenieder bij het CTR in Den Haag.

Volgens de NVB vragen de grote banken in het geval dat de langstlevende echtgeno(o)t(e) of geregistreerd partner zich meldt en er geen testament is inderdaad niet om een verklaring van erfrecht. Overleg met de NVB heeft er toe geleid dat de NVB de kwestie van het al dan niet eisen van een verklaring van erfrecht (inclusief het geval dat de langstlevende echtgeno(o)t(e) of geregistreerd partner zich meldt en er geen testament is) nader onderzoekt om te pogen tot een gemeenschappelijk beleid van alle
Nederlandse banken te komen.

Een mooi onderzoek maar een waardeloze uitkomst. Al was het maar omdat iedere bank (zelfs per vestiging!) volkomen vrij is in haar handels-/eiswijze en hun uitkomst absoluut niet de praktijk is. De consument, beter gezegd de nabestaande blijft vogelvrij verklaard en zoals blijkt onophoudelijk op kosten gejaagd omdat banken om de Verklaring van Erfrecht blijven vragen. Oók in de meest simpele, probleemloze erfenis gevallen.
De NVB pret(s)enteert dat iig de grote banken, in het geval van langslevende echtgeno(o)t(e) en bij afwezigheid van een testament er niet om een verklaring van erfrecht gevraagd zal worden. De Rabobank doet dat echter wel.
Op geen enkele wijze is er de mogelijkheid om een door de bank opgestelde verklaring (zoals vermeld in bovenstaande uitkomst) te ondertekenen waarmee de bank gevrijwaard wordt. Sterker nog, hier wordt met geen woord over gesproken.
Ondanks dat de minister aangeeft dat zou moeten worden volstaan: aantonen van identiteit via paspoort, overleggen van akte van overlijden van de erflater en een verklaring van het Centraal Testamentenregister dat er geen testament is opgesteld, waardoor het Wettelijk Erfrecht 2003 in werking treedt, leggen banken dit volkomen naast zich neer.
Ook bij eenvoudige en duidelijke nalatenschappen waarvan overduidelijk en 100% zeker is dat ze zuiver aanvaard is.
Opmerkelijk omdat in de Algemene Bankvoorwaarden teksten staan dat de bank het papiertje KAN verlangen. Echter dit kunnen hebben de banken bijvoorbaat weggeschrapt. Ze eisen dit gewoon ongeacht de situatie.

Artikel 13: Toelichting algemene bankvoorwaarden:
Citaat:
Artikel 13
In geval van overlijden van een cliënt weet de bank normaal gesproken niet wie de erfgenamen zijn. Om te voorkomen dat de erfenis in verkeerde handen belandt vraagt de
bank een door de notaris opgestelde verklaring van erfrecht. Als de bank op een andere wijze zekerheid heeft wie erfgenamen zijn kan zij besluiten het vragen van een dergelijke verklaring achterwege te laten. Zij is daartoe echter niet verplicht.
Link: http://www.nvb.nl/scrivo/****?id=291431

NVB, Algemene Bankvoorwaarden:
Citaat:
Artikel 13: Overlijden cliënt:
Punt 2: 2. Na het overlijden van de cliënt kan de bank verlangen dat degene(n) die stelt/stellen bevoegd te zijn (rechts)handelingen met betrekking tot de nalatenschap van de cliënt te verrichten ten bewijze daarvan een verklaring van erfrecht, afgegeven door een Nederlandse notaris, en/of andere door de bank acceptabel geoordeelde documenten aan de bank overlegt/overleggen.
Link: http://www.nvb.nl/scrivo/****?id=291360



De Rabobank medewerker spreekt over het feit dat ze een 8-tal voorwaarden hanteren waaraan de langslevende moet voldoen. Welke dat zijn is een raadsel. Slechts 1 is duidelijk en dat is volgens de medewerker een vermogens limiet, te weten 25.000,-.
Als je echter op de Rabobank website kijkt, zie hierover nergens iets vermeld staan. Ook niet in hun brochure:
Algemene Informatie voor Nabestaanden
Sterker nog, er staat vermeld:
'Om de bancaire zaken af te kunnen handelen zal de bank vaak een verklaring van erfrecht verlangen van diegene(n) die zich voordoet(n) als erfgena(a)m(en). Onder bepaalde omstandigheden kan de bank hier van afwijken. Overleg daar zonodig over met de bank van de overledene'.
Welke omstandigheden dit zijn wordt verder nergens besproken. Net zomin als dat er ergens een vermogens limiet vermeld staat.

Vader heeft totaal geen schulden. Geen hypothecaire- of andersoortige leningen actief.
Helaas is internetbankieren voor moeder geen oplossing omdat ze daar te oud voor is en daarnaast ook niet over deze middelen beschikt. Het was niet voor niks dat dochter gemachtigd was ten tijde dat vader nog leefde. Dochter regelde toen al hun financiele zaken.

Citaat:
Maar dat wil je als bank natuurlijk wel weten. Een langstlevende heeft ook de mogelijkheid om de nalatenschap te verwerpen.

Daar is in dit geval totaal geen sprake van omdat na het overlijden gewoon door de moeder (en dochter) verder gebruik is en wordt gemaakt van alle middelen. Sterker nog: men heeft al dusdanig gehandeld waarmee ze overtuigend blijk geven de nalatenschap te zuiver te aanvaarden.
Voor de bank is het in dit geval nog makkelijker al was het maar omdat vader geen hypothecaire of andersoortige leningen/schulden actief heeft bij deze of andere bank. De bank is nauwgezet op de hoogte van de financiele loopbaan status van dit gezin.

De meerwaarde van een VvE is hier totaal zoek. De notaris zal het CTR raadplegen (kunnen nabestaanden zelf ook) en sprake van ergens eventueel ergens rondlopende erfgenaampjes is er niet. Hoe de notaris trouwens wil achterhalen of er ergens 'bastaardjes' zijn is mij een raadsel.