Hoe kun je het beste de luidsprekers van een homecinema-set opstellen en aansluiten om zodoende een zo goed mogelijk ‘bioscoopeffect’ te creëren? We schetsen dit aan de hand van een voorbeeld met een 5.1-set, bestaande uit 5 kleine speakers en 1 subwoofer. Het plaatsen van een 2.1-systeem gaat hetzelfde, alleen het plaatsen van de middenluidspreker en de achterluidsprekers is daarbij niet van toepassing.

Luidsprekers homecinema-set plaatsen

De ingebruikname van een 5.1-thuisbioscoop begint bij de plaatsing van de 6 luidsprekerboxen. De subwoofer (formaat bierkratje op zijn kant) is de grote luidspreker, de kleine luidsprekers van de homecinema-set komen voor in verschillende vormen en maten.

De 3 meest voorkomende opties zijn:

• Boekenkastluidsprekers: kleine boxjes, formaat melkpak/schoenendoos.
• Zuilen: grote, staande luidsprekers.
• Wandluidsprekers: vaak kleine luidsprekers die met schroef/beugel aan de muur worden geplaatst.

Soms is het een combinatie van de bovenstaande opties.

De centrale luidspreker van de homecinema-set is vooral voor spraak. Breng die zo dicht mogelijk bij de televisie aan, bijvoorbeeld  erop of eronder. De andere luidsprekers plaats je idealiter steeds op dezelfde afstand van de luisteraar, op oorhoogte. Luidsprekers op een zuil voldoen hieraan, andere speakers kun je zelf op deze hoogte aan de wand bevestigen of in of op een kast zetten. Als de inrichting van de kamer de ideale opstelling niet toelaat, kun je dat corrigeren door het geluid per luidspreker afzonderlijk bij te stellen. Bij het veranderen van de balans gaat echter altijd wat stereo-effect verloren.

Subwoofer plaatsen

In de 5 kleine boxen zitten luidsprekers voor de hoge en lage tonen. De laagste tonen kunnen deze kastjes niet weergeven. Tonen onder de 150 à 200 Hz gaan naar de centrale subwoofer: de grote luidsprekerbox.
Dit is eigenlijk niet de bedoeling van het Dolby Digital-systeem. Dit systeem is op z'n best als alle boxen ook lagere tonen onder de 200 Hz kunnen weergeven. De subwoofer wordt dan, zoals de naam al aangeeft, alleen gebruikt voor de allerlaagste tonen (100 tot 20 Hz of lager). In zo'n situatie doet het er minder toe waar de subwoofer wordt neergezet, omdat het menselijk gehoor niet of nauwelijks kan bepalen uit welke richting die allerlaagste tonen komen. Maar bij de subwoofers in de homecinema-setjes maakt het dus wel uit omdat de grens waarop het geluid laat horen hoger ligt.

De beste plaats voor deze luidspreker van de homecinema-set is tussen de linker- en rechterluidsprekers (zie de tekening). Zet de subwoofer liefst minstens een halve meter van de muur af; dat komt het geluid ten goede.  

Sommige homecinema-sets zijn voorzien van een subwoofer met ingebouwde versterker of een aansluiting daarvoor. In zo'n subwoofer zijn de versterker (voor de subwoofer) en de lichtnetaansluiting aangebracht in plaats van in de dvd- of blu-rayspeler. Hierdoor kan deze speler kleiner en lichter zijn. Zo'n subwoofer verbruikt ook elektriciteit als het setje niet is ingeschakeld. Hij moet apart worden uitgeschakeld.

Kabels aansluiten

Bij de meeste homecinema-sets is de blu-rayspeler of dvd-speler de plek waar alle kabels samenkomen. Wacht met het aansluiten van de speler op het stopcontact tot je alle andere kabels hebt aangesloten volgens de gebruiksaanwijzing van het apparaat.

Hoe je de televisie aansluit is afhankelijk van aansluitmogelijkheden van je tv en of je een apart kastje voor digitale televisie gebruikt. Idealiter sluit je het kastje voor digitale televisie (extern apparaat) aan op de blu-rayspeler. Deze stuurt het geluid vervolgens naar de luidsprekers en het beeld naar de televisie. Het aansluiten van moderne tv's gaat het makkelijkst via hdmi. Wanneer de tv geen hdmi-aansluiting heeft, kun je ook een andere video-aansluiting gebruiken.

Verder kun je diverse externe apparaten aansluiten via hdmi, usb of een andere aansluiting. Een extern apparaat kan van alles zijn: een externe harde schijf of usb-stick, een spelcomputer, een digitale camera of videocamera, een laptop, Steeds vaker kun je de blu-rayspeler bovendien via een ethernetkabel aansluiten op het internet of kun je internet gebruiken via wifi.

Draadloze luidsprekers bij je homecinema-set

Een grote hindernis bij het plaatsen van luidsprekers zijn de lange snoeren die van de achterste luidsprekers naar de dvd-speler/versterker bij de tv moeten. Om dat probleem op te lossen bieden sommige fabrikanten ‘draadloze’ luidsprekers. Hierbij wordt het signaal van luidspreker naar versterker verzonden via een radiofrequentie.

Hoewel de naam anders doet vermoeden zijn draadloze luidsprekers niet echt draadloos. Bij een ‘draadloos’ 5.1-systeem zijn de 3 voorste luidsprekers en de subwoofer gewoon met geluidskabels aan elkaar gekoppeld. De achterste luidsprekers hebben namelijk een eigen versterker die apart voeding nodig heeft. Consequentie daarvan is dat er een snoer van de luidspreker naar een stopcontact nodig is om de benodigde stroom te verkrijgen. Het snoer naar het dichtsbijzijnde stopcontact is meestal een stuk korter en makkelijker weg te werken dan de 6 tot 10 meter snoer die bij bedrade achterspeakers nodig zijn.

Bij verschillende soundbars wordt een draadloze subwoofer geleverd. Dit draagt bij aan het aansluitgemak van deze systemen, in dat geval is de kabel naar de tv en 2 netsnoeren voldoende.

Geluid afstellen

Het instellen van de luidsprekers van je homecinema-set is een werkje waar je even geduld voor moet hebben. De vorm en inrichting van je kamer kunnen het lastig maken bij het plaatsen van de boxen. In een ideale wereld zouden alle boxen op dezelfde afstand staan van de plek waar je zit te luisteren. Dan hoor je alle boxen even hard en op hetzelfde moment. Maar die ruimte heb je meestal niet, daarom moet je de vertraging en het volume van elke box apart goed afstellen.

In principe werkt een automatische afstelling als volgt: je moet het meegeleverde microfoontje aansluiten en plaatsen op de plek waar je zit en dan de installatie starten. De boxen produceren dan na elkaar een testgeluid. Via het microfoontje wordt dit geluid geanalyseerd, het volume van elke luidspreker wordt aangepast en ook wordt waar nodig vertraging in het signaal aangebracht zodat alles op de plaats van de microfoon synchroon klinkt. Nadat alles ingesteld is, is het vaak nog nodig om handmatig het geluid van de subwoofer bij te stellen. De microfoon pikt de laagste tonen vaak niet goed op en stelt de subwoofer te luid af.

Testresultaten

Welke homecinema-systeem komt als beste uit de test? Log in of word lid en bekijk de testresultaten. Als lid kun je eenvoudig homecinema-sets en soundbars vergelijken, of direct kijken wat de beste homecinema-set uit de test is.