Vanaf september 2009 verkoopt Bol.com twee e-readers: de Sony Reader Touch Edition (€300) en de Reader Pocket Edition (€200). Bol verkoopt ook elektronische boeken die op de e-readers kunnen worden geladen. Bevalt het digitale lezen?
De Sony Reader Touch Edition die wij bekeken, is de meest luxe van de twee e-readers, met een 6 inch aanraakscherm. De Reader Pocket Edition heeft een 5 inch scherm zonder 'gevoel'.
Dankzij de E Ink-technologie van het scherm op beide Sony’s is geen achtergrondverlichting nodig en lees je de e-books prettig in volle zon. Het scherm is ook zeer energie-efficiënt: de accu hoef je pas na vele duizenden paginaomslagen bij te laden.
De Reader Touch Edition komt degelijk over en de bediening is intuïtief. Het aanraakgevoelige scherm maakt dat de e-reader gemakkelijk te bedienen is. Het scherm is even groot als dat van de BeBook (6 inch), een e-reader die wij een paar maanden geleden bekeken. Ook de prijs (€ 300 bij Bol.com) is gelijk aan die van de BeBook. Het Sony-apparaat is wel mooier vormgegeven (al is dat een kwestie van smaak).
Boeken inladen
De e-books die je op de Sony e-reader kunt laden zijn een aandachtspunt. Belangrijkste probleem: er zijn nog maar weinig Nederlandstalige titels te koop, slechts enkele honderden (peildatum augustus 2009). Bol.com gebruikt het ePub-formaat voor de elektronische boeken, een technologie van Adobe. Sinds kort scharen veel grote Nederlandse uitgevers zich achter deze standaard. Bol.com verwacht dan ook dat het aantal Nederlandse titels de komende tijd flink zal toenemen.
De e-books zijn ook nogal duur. Ze zijn bij Bol.com gemiddeld maar zo’n 20% goedkoper dan een papieren boek. Dat is opvallend, want de boeken hoeven niet te worden gedrukt, niet vervoerd, et cetera. Bij de persintroductie van de e-book-readers verklaarde Bol.com het geringe prijsverschil onder meer door het hoge BTW-tarief dat geldt voor elektronische boeken (19%), versus die van papieren boeken (6%).
Behalve de (gekochte) ePub-bestanden kun je ook Word-documenten inladen, PDF-bestanden openen, MP3’s beluisteren en JPEG-foto’s bekijken. Alleen de laatste twee typen kunnen direct vanaf een SD-kaartje worden ingelezen, de andere bestanden moeten verplicht met een meegeleverd USB-kabeltje vanaf de pc worden overgezet.
Rechtenbeheer
Voor het overzetten van (gekochte) e-books en andere documenten dien je een speciaal programma van Adobe op de pc te installeren: eBook Library. De software voor Windows en MacOS wordt meegeleverd en regelt behalve het overzetten ook het rechtenbeheer (Digital Rights Management, DRM). Je kunt in de meeste gevallen slechts vier keer een specifieke, bij Bol.com gekochte e-book laden op een reader. Bol.com meldt dat deze limiet per boektitel kan verschillen. Het is merkwaardig dat je een gekocht e-book maar een beperkt aantal keren kunt transporteren; het is toch jouw boek?
Over rechten gesproken: veelgelezen boeken zoals van Dan Brown zwerven al ‘illegaal’ over het net, bijvoorbeeld in PDF-formaat. In luttele seconden trekt een internetgebruiker een kopie naar binnen en zet het over op de reader. Zonder af te rekenen. Het is te hopen dat het met de e-bookindustrie niet dezelfde weg op gaat als met de muziekbranche.
Een goed werkend systeem voor rechtenbeheer maakt een heel interessante boekdistributie mogelijk richting specifieke doelgroepen. Denk aan een ‘stapel’ studieboeken in e-bookformaat die een scholier aan het begin van zijn schooljaar op de 286 gram wegende reader laadt - en weer ‘teruggeeft’ als hij overgaat. Of denk aan de leden van een bibliotheek die niet meer telkens naar het lokale filiaal hoeven te fietsen. Ze downloaden vanuit huis enkele boeken en geven de licentie weer terug als ze een andere collectie boeken inladen. Volgens Sony op de persintroductie, eind augustus, zijn de eerste gesprekken met educatieve uitgevers en bibliotheken al gevoerd.
Versus de BeBook
Het belangrijkste verschil tussen de Sony Reader Touch en de eerder bekeken BeBook is het ondersteunde e-bookformaat. De BeBook ondersteunt standaard alleen Mobipocket. Dit is een Europese variant van het e-bookformaat dat ook de Kindle e-reader van Amazon gebruikt. Mobipocket leek even de nieuwe e-bookstandaard te worden. Die kans lijkt nu een stuk minder groot. Gebruikers van een BeBook kunnen via een 'flash upgrade' hun BeBook alsnog geschikt maken voor ePub-boeken. Een nadeel is wel dat de (gekochte) boeken in Mobipocket met DRM dan niet meer te lezen zijn.
> Bekijk hier de video van de Sony Reader Touch Edition vs de Bebook.
Conclusie
Met de Sony Reader Touch is het lezen van een elektronisch boek goed te doen. En hij ziet er mooi uit, met zijn aluminium behuizing. Bol.com rekent wel relatief hoge prijzen voor de e-books en er zijn niet veel titels beschikbaar. Volgens Bol.com en de grote Nederlandse uitgevers komen er binnenkort wel (veel) meer titels op de markt. We zijn voorzichtig positief over het nieuwe lezen. De e-book kan flink de wind in de zeilen krijgen als bibliotheken en educatieve uitgeverijen het elektronische lezen ondersteunen.
Plus
+ Look and feel;
+ Intuïtieve bediening / touchscreen;
+ Aantekeningen maken, teksten markeren, et cetera;
+ Meer grijstinten (8) dan BeBook (4);
+ Vergroten in 5 stappen, werkt goed.
Min
- Kan weinig e-bookformaten met DRM lezen;
- Word-documenten kunnen alleen gelezen worden als zij via de meegeleverde software worden overgezet.
Specificaties 
