Veiliger internetten begint met het opvolgen van deze tips.
Veilig online: checklist
1. Beveiligingssoftware
Zorg voor goede beveiligingssoftware bestaande uit minimaal een goede, bijgewerkte, virusscanner en een volwaardige firewall. Van de virusscanners is Avira Free Antivirus de beste gratis software in de test van beveiligingspakketten. Wie de beste bescherming wil, betaalt toch iets is. Lees de volledige testresultaten (alleen voor leden).
2. Besturingssysteem
Zorg dat het besturingssysteem op je pc (Windows, OS X, Linux) is bijgewerkt met de nieuwste servicepacks en beveiligingsupdates. Voor Windows: werk dat bij vanuit Windows Update, of via http://update.microsoft.com.
3. Lekke software
Niet alleen het besturingssysteem, maar ook je diverse geïnstalleerde programma's kunnen 'lek' zijn (softwarefoutjes bevatten) en daarmee de pc kwetsbaar maken voor aanvallen. Programma's die onder Windows als eerste even moeten worden bijgewerkt naar de nieuwste versie (want vaak lek) zijn Adobe Reader, Adobe Flash en Sun's Java.
Je start de 'update' van deze programma's via de vermeldingen in het overzicht van geïnstalleerde programma's in het Configuratiescherm van Windows (het Configuratiescherm bereik je via Start > Instellingen).
Ook is het goed de plug-ins van de bowser te controleren op updates. Dat doe je in Firefox via Extra > Add ons > Plug-ins > Controleren of uw plug-ins up-to-date zijn.
4. Draadloos netwerk
Een draadloos computernetwerk biedt gemak, maar kan mogelijk onzichtbaar worden misbruikt door mensen die 'meesurfen'. Of je draadloze verbinding (per ongeluk) open staat, check je met onze aanwijzingen.
Zet je draadloze netwerk op slot met de meest veilige WPA- of WPA2-encryptie en verzin ook zelf een wachtwoord voor het beheer van de draadloze router (of draadloze modem). Hier enkele startpunten hoe je deze zaken kunt instellen en daarmee veiliger kunt internetten.
5. Back-up
Een back-up maken van je gegevens (en eventueel je besturingssysteem) is niet moeilijk en is cruciaal als je jou data weer terug wilt halen na bijvoorbeeld een computercrash door een malware-aanval, of bij een computerprobleem.
6. Sociale netwerken
Controleer welke gegevens je wel en niet wilt delen met vrienden en vreemden. Voor Facebook hebben we een uitgebreid stappenplan.
7. Wachtwoorden
Te lang dezelfde en / of te simpel te raden wachtwoorden zijn sterk af te raden, want ze maken jou en jouw systeem kwetsbaar. Kies regelmatig een nieuw, origineel wachtwoord. Als je op jouw vakantieadres je e-mail of je bankrekening hebt gecheckt (niet veilig), kies dan bij thuiskomst ook direct een nieuwe.
Veilige wachtwoorden zijn wachtzinnen; passphrases, meerdere woorden achterelkaar (een zin dus). Deze zijn nóg veiliger als je cijfers en leestekens toevoegt. Lees meer over wachtwoorden maken en onthouden.
8. Online geldzaken
Internetbankieren en webwinkelen doe je alleen goed beveiligd op je eigen veilige pc thuis (zie de vorige tips). Bij het doen van betalingen en het plaatsen van bestellingen moet het webadres in je browser-adresbalk beginnen met https:// (de s staat voor 'secure'). Reageer nooit op e-mails en telefoontjes (!) van zogenaamd een bank of webwinkel die je om inloggevens, pincodes of tancodes e.d. vragen.
Zie ook onze aparte Checklist Phishing. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) geeft tips voor veilig online betalen en internetbankieren op www.veiligbankieren.nl.
9. Kinderen online
Kinderen en andere kwetsbare internetgebruikers wil je mogelijk begrenzen in hun internetgebruik. Je wilt dat ze een beperkt aantal goede sites kunnen bezoeken en niet per ongeluk misklikken, waardoor malware op de pc belandt, of erger… Voor kinderen stel je een apart Windows-gebruikersaccount in met beperkte rechten en je installeert daarin een kinderbrowser als MyBee, die is te begrenzen tot door jou goedgekeu rde websites. Lees hier ons stappenplan.
10. Hotspots onderweg/Internetcafé's
Steeds meer mensen gebruiken onderweg of op vakantie een al of niet gratis draadloos netwerk (een zogeheten 'hotspot'). Handig, maar niet zonder risico. Vraag op de bewuste locatie na wat de exacte naam is van het draadloze netwerk voor je inlogt en pas extra op met gratis en open netwerken.
Ga via een hotspot geen bestellingen doen met je creditcard en wissel extra vaak van wachtwoord voor bijvoorbeeld je e-mailpostbus. Ook het gebruik van een computer in een internetcafé is niet veilig. Je hebt geen zicht op de beveiligingsmaatregelen die de eigenaar van de computer heeft genomen.