EHEC-bacterie: 10 vragen
- Wat is EHEC?
- Wat zijn de ziekteverschijnselen?
- Is er blijvende schade?
- Hoe raak je geïnfecteerd?
- Bij wie slaat de bacterie toe?
- Kunnen mensen elkaar besmetten?
- Ik heb diarree, wat moet ik doen?
- Wat valt er aan te doen?
- Hoe voorkom je besmetting?
- Kun je immuun worden voor deze bacterie?
Duitsland heeft eind februari te maken gekregen met nieuwe gevallen van besmetting met EHEC, alle in Hamburg en omgeving. Dit meldt de website van radio- en tv-zender NDR. Een zesjarig meisje is aan de besmetting overleden. Twee andere kinderen, van 11 en 3 jaar, zijn intussen aan de beterende hand. Ook een vrouw van 68 herstelt van de aandoening. Het staat vast dat het overleden meisje besmet was met een ander type EHEC-bacterie dan het type dat in 2011 dodelijke slachtoffers maakte in Duitsland en Frankrijk.
In Nederland zijn al een paar maanden geen besmettingen meer gemeld met de gevaarlijke EHEC-bacterie. Het ministerie van Volksgezondheid heeft laat weten dat fenegriekzaden, rucolakiemen en mosterdkiemen weer kunnen worden gegeten. Het RIVM beschouwt de bacterie voor het ogenblik als uitgewoed, al kan hij altijd opnieuw opduiken. De bacterie heeft in de loop van 2011 dodelijke slachtoffers gemaakt in Duitsland en Frankrijk en tot vele ziektegevallen geleid, waarvan 11 in Nederland.
De bacterie laat zich niet afdoende bestrijden door de groente te wassen. De EHEC-bacterie legt pas het loodje als de groente minimaal dertig seconden op zeventig graden is verhit. Kiemen (of spruiten) zijn het eerste groeistadium van een plant waarbij een jonge loot uit het zaadje komt.
Wat is EHEC?
EHEC is een afkorting van EnteroHemorragische E. Coli en is een variant van de E. colibacterie (ook wel STEC genoemd). De E. colibacterie is meestal een onschuldige darmbewoner bij de mens, maar de EHEC is een gevaarlijke en besmettelijke variant.
Naar bovenWat zijn de ziekteverschijnselen?
De meeste dragers merken er niets van en de EHEC-besmetting gaat vanzelf over. Een deel van de dragers krijgt vervelende verschijnselen: misselijkheid, braken, buikkrampen, waterdunne, soms bloederige diarree.
De klachten duren 2 tot 9 dagen en gaan over het algemeen vanzelf over.
Naar bovenIs er blijvende schade?
Van de mensen met ziekteverschijnselen, krijgt 2 tot 7% nierfalen. Dat heet hemolytisch-uremisch syndroom, afgekort HUS. Van die mensen houdt een kwart er blijvende schade aan over. Sommigen houden last van hun nieren, anderen ontwikkelen diabetes.
Van alle HUS-patiënten overlijdt 2 tot 9% (dat is dus hooguit 0,6% van de mensen die ziekteverschijnselen krijgt).
Naar bovenHoe raak je geïnfecteerd?
De EHEC-bacterie komt bij koeien en schapen voor in de darmen. Besmetting vindt meestal plaats door:
- het eten van onvoldoende verhit rundvlees of schapenvlees (barbecue, hamburgers);
- het drinken van rauwe melk;
- het eten van besmette rauwe groenten.
Bij wie slaat de bacterie toe?
Mensen die onvoldoende verhit vlees eten (barbecue) of rauwe melk drinken, lopen meer risico op een EHEC-infectie. Kinderen onder de 5 jaar en ouderen boven de 60 jaar hebben een verhoogde kans op complicaties.
Ook mensen die contact hebben met mest lopen extra risico om besmet te raken. Opvallend: tot nu toe zijn vooral volwassen vrouwen vaker besmet. Volgens voorzichtige analyses zou dat te maken kunnen hebben met het feit dat vrouwen vaker eten bereiden en zo meer risico lopen op contact met de bacterie.
Naar bovenKunnen mensen elkaar besmetten?
Zolang de EHEC-bacterie in de ontlasting aanwezig is, ben je besmettelijk. Bij toiletgebruik kunnen bijvoorbeeld toiletbril, spoelknop, kraan en deurklink besmet raken.
Voor zover bekend, duurt de besmettelijkheid vanaf het begin van de klachten enkele dagen tot weken.
Naar bovenIk heb diarree, wat moet ik doen?
Diarree kan vele oorzaken hebben. Raadpleeg de huisarts wanneer er bloed bij de diarree zit. De huisarts kan bepalen of de ontlasting onderzocht moet worden op EHEC.
Naar bovenWat valt er aan te doen?
Betrekkelijk weinig. Antibiotica helpen niet. De patiënt wordt namelijk niet ziek door de EHEC-bacterie, maar door een gif dat die bacterie uitscheidt. De behandeling moet zich dus richten op de verschijnselen. Er bestaat ook geen vaccinatie en er zijn geen medicijnen om de ziekte te voorkomen.
Maar het goede nieuws is: het gaat bijna altijd vanzelf over. Bij mild verlopende infecties is een behandeling meestal niet nodig. Extra drinken in de vorm van zoete dranken en dranken met zout (bouillon) is belangrijk. Hiervoor zijn zakjes bij de drogist of apotheek te koop (ORS).
Naar bovenHoe voorkom je besmetting?
- Gebruik een apart toilet wanneer iemand diarree heeft.
- Indien dit niet mogelijk is, reinig dan het toilet na ieder gebruik.
- Gebruik in ieder geval zolang je diarree hebt een eigen handdoek en verschoon die elke dag.
- Goede hygiëne is heel belangrijk om verspreiding/besmetting te voorkomen.
- Het goed verhitten van vlees en het wassen van groenten helpt om het besmettingsrisico te beperken, maar kan het nooit helemaal uitsluiten.
- Drink geen rauwe melk en was vooral vaak je handen.
Kun je immuun worden voor deze bacterie?
Er ontstaat geen immuniteit tegen de EHEC-bacterie. Mensen kunnen de ziekte meerdere keren doormaken.
Naar boven
