Eetstoornissen
- Wat een eetstoornis is
- Oorzaken van een eetstoornis
- Anorexia nervosa
- Nieuw op internet: pro ana
- Lichamelijke gevolgen van anorexia
- Boulimia nervosa
- Lichamelijke gevolgen van boulimia
- Overeenkomsten tussen boulimia en anorexia
- Binge Eating Disorder
- Zelftest: heb ik een eetstoornis?
- Sterven van de honger
- Hulp bij een eetstoornis
- Behandeling van een eetstoornis
- Tips: als je zelf een eetstoornis hebt
- Tips: als iemand in je omgeving een eetstoornis heeft
Eetstoornissen komen regelmatig voor bij meisjes en vrouwen, maar ook bij jongens en mannen. Gelukkig is een eetstoornis tegenwoordig goed te behandelen. Kijk hieronder voor de zelftest om te bepalen of je een eetstoornis hebt.
Wat een eetstoornis is
Eten kan je hele leven beïnvloeden. Wanneer je last hebt van een eetstoornis ben je geobsedeerd door eten en de invloed die eten heeft op het lichaam. Anorexia en boulimia zijn eetstoornissen waarmee vooral vrouwen kampen, maar het aantal mannen met deze aandoeningen stijgt. Anorexia-patiënten hebben een vertekend lichaamsbeeld en grote angst om dik te worden, ook al zitten ze ruim beneden het aanbevolen gewicht voor hun leeftijd en lengte.
Oorzaken van een eetstoornis
Hoe eetstoornissen precies ontstaan, is nog onbekend. Wel is duidelijk dat meerdere factoren een rol spelen:
- Erfelijkheid;
- Sommige ziekten, zoals depressie en diabetes;
- Reactie op schokkende en ingrijpende gebeurtenissen zoals fysiek geweld of seksueel misbruik;
- Karakter en persoonlijke eigenschappen: een negatief zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen, een gevoel van tekortschieten, de angst voor afwijzing en de neiging tot perfectionisme;
- Iemand met weinig zelfvertrouwen kan om die reden gestoord eetgedrag ontwikkelen. Omgekeerd kan een eetstoornis of ernstig overgewicht ook tot een lage zelfwaardering leiden.
Anorexia nervosa
Vermageren is een verslaving geworden. Het eten verloopt meestal volgens een dwangmatig patroon. Fanatiek sporten is vaak een manier om het afvallen te versnellen. Sommige anorexia-patienten beseffen wel dat ze destructief bezig zijn. Anderen houden heel lang vol dat er niks aan de hand is.
Naar bovenNieuw op internet: pro ana
Pro ana (pro anorexia) is een trend die vooral op internet wordt doorgegeven. Via zogenoemde pro-ana-websites wordt de eetstoornis anorexia verheerlijkt. Bezoekers, vooral vrouwen (pubermeisjes) geven elkaar tips om zo snel mogelijk af te vallen en hun eetstoornis voor de omgeving verborgen te houden. Levensgevaarlijke middelen en methoden worden daarbij niet geschuwd. Het Trimbos Instituut plaatst tegenwoordig waarschuwingen op pro-ana-websites.
Naar bovenLichamelijke gevolgen van anorexia
- Maag- en darmstoornissen;
- Bloedarmoede;
- Zwakte en moeheid;
- Slecht slapen, concentratieproblemen, geheugenstoornissen;
- Slappe, droge, schilferige huid die donzig behaard kan raken - gevolg van een verstoorde hormoonhuishouding en stofwisseling;
- Geen menstruatie meer;
- Op lange termijn: risico op botafbraak, oedeem en spierzwakte.
Boulimia nervosa
Boulimia nervosa ofwel ‘vraatzucht’ zit precies ‘aan de andere kant van de weegschaal’. Mensen met deze eetstoornis hebben last van heftige eetbuien, waarin ze veel te veel naar binnen proppen. Tijdens zo’n (soms urenlange) aanval zijn ze alle controle over zichzelf kwijt. Hierna gaan ze braken en/of laxeermiddelen en vochtafdrijvende pillen gebruiken om niet aan te komen, of volgt er een periode van fanatiek lijnen. De eetbuien kennen een vast patroon van fantaseren over eten, inkopen doen en eten tot alles op is. Dit blijft (uit schaamte) voor de buitenwereld verborgen.
Naar bovenLichamelijke gevolgen van boulimia
- Gebitsproblemen (door zuur braaksel);
- Ontstoken speekselklieren;
- Heesheid;
- Pijn in de mondholte;
- Braken kan leiden tot kaliumgebrek en daarmee tot hartritmestoornissen;
- Misbruik van laxeermiddelen kan nier- en leverbeschadiging tot gevolg hebben.
Overeenkomsten tussen boulimia en anorexia
Mensen met boulimia hebben doorgaans een normaal, zij het in korte tijd wat wisselend, gewicht. Anorexia en boulimia hebben als eetstoornissen veel overeenkomsten.
- Obsessie met alles wat met eten, gewicht en lichaamsomvang te maken heeft;
- Extreme angst om aan te komen en dik te zijn;
- Vervreemd van hun lichaam: zien zichzelf altijd als dikker dan ze werkelijk zijn;
- Afkeer van hun lichaam;
- Willen totale controle hebben over hun lichaam;
- Proberen hun eetproblemen zoveel mogelijk te verbergen;
- Leiden daardoor een dubbelleven met uitvluchten, trucs en leugens;
- Eenderde van de mensen met anorexia heeft ook eetbuien.
Binge Eating Disorder
Binge Eating Disorder (BED) is een 'eetbuistoornis'. Net als bij boulimia is er sprake van eetbuien, alleen wordt er na afloop niet geprobeerd om het voedsel door overgeven kwijt te raken. Het gevolg is veelal gewichtstoename. BED is veel meer dan alleen soms een frustratie ‘wegeten’. Het kan je hele leven gaan overheersen, en dan wordt het tijd om er iets aan te doen, en steun en hulp te zoeken voor je probleem.
Naar bovenZelftest: heb ik een eetstoornis?
Heb je het gevoel dat jij je herkent in één van bovenstaande omschrijvingen? Op de site van Stichting Anorexia Bolimia Nervosa vind je meer informatie en kun je een zelftest invullen.
Naar bovenSterven van de honger
Mensen met een eetstoornis willen hun probleem verbergen, en raken daardoor in een sociaal isolement. Bovendien slokt de eetstoornis al hun aandacht en tijd op. Het gevolg: depressiviteit, eenzaamheid en machteloosheid. Anorexia is de psychiatrische ziekte met het hoogste sterftepercentage: 5 à 10% overlijdt als gevolg van uithongering of suïcide.
Naar bovenHulp bij een eetstoornis
Mensen met een eetstoornis kunnen in principe bij alle soorten therapeuten terecht, maar iemand met ervaring in deze stoornissen verdient de voorkeur. Op de website van de Stichting Anorexia en Boulimia staat uitgebreide informatie over de verschillende behandelmethodes. Ook op de website van het Voedingscentrum vind je informatie over eetstoornissen. Inclusief links van links van organisaties die zich bezighouden met eetstoornissen, zoals het Kenniscentrum Eetstoornissen Nederland.
Naar bovenBehandeling van een eetstoornis
De weg naar genezing is vaak lang bij een eetstoornis, en het probleem vraagt om professionele hulp. Ongeveer 40% van de patiënten herstelt volledig, 40% gedeeltelijk en 20% niet. De behandeling van eetstoornissen is eerst gericht op het aanleren van een gezond, evenwichtig en regelmatig eetpatroon.
Daarna richt de behandeling zich onder meer op de mogelijke oorzaken, problemen als het negatieve zelfbeeld, de verstoorde lichaamsbeleving, en het omgaan met emoties. Ter ondersteuning kunnen, vooral bij boulimia, antidepressiva worden voorgeschreven.
Naar bovenTips: als je zelf een eetstoornis hebt
- Erken dat je een eetprobleem hebt;
- Probeer erover te praten met een vriend, vriendin, iemand op school of een van je ouders;
- Je bent niet alleen, zoek contact met lotgenoten;
- Hou een eetdagboek bij met exacte informatie over wanneer en wat je hebt gegeven. Schrijf erbij wat je dacht en voelde. Zo krijg je meer inzicht in je eetgedrag;
- Ga naar een van de eerder genoemde instanties voor hulp. Of maak een afspraak met je huisarts. Hij of zij kan je zeker verder helpen.
Tips: als iemand in je omgeving een eetstoornis heeft
- Vermoed je dat iemand een eetstoornis heeft? Probeer een goed beeld te krijgen van iemands eetpatroon;
- Knoop een gesprek aan en vertel wat je is opgevallen. Zeg dat je je zorgen maakt en vraag of je kunt helpen;
- Dwing degene nooit tot eten en controleer het eetgedrag niet: dat werkt alleen maar averechts;
- Hou contact. Ga samen dingen doen die niets met eten te maken hebben;
- Jij zult weinig aan de eetstoornis kunnen veranderen. Probeer de ander over te halen om professionele hulp te zoeken;
- Wordt het je zelf te veel? Zoek dan zelf ook steun.
