Vaccinatie HPV: zin en onzin
De opkomst voor de eerste prikken tegen het humaan papiloma virus (HPV) valt tegen. Veel pubers en hun ouders verliezen het vertrouwen in het vaccin tegen baarmoederhalskanker door de vele geruchten die de ronde doen en er is kritiek op de te rooskleurige informatie van het RIVM.
Vanaf september 2009 krijgen alle meisjes van 12 jaar een vaccinatie tegen baarmoederhalskanker met het vaccin Cervarix. Vanaf 1 maart 2009 zijn 400.000 meiden van (bijna) 13 tot 16 opgeroepen voor de inhaalcampagne. Zij krijgen dan de eerste van drie vaccinaties tegen het humaan papiloma virus (HPV) dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Het vaccin beschermt tegen twee typen van het HPV-virus - HPV 16 en HPV 18 - die samen verantwoordelijk zijn voor 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker en enkele voorstadia daarvan.
RIVM
Het RIVM, verantwoordelijk voor het Rijksvaccinatieprogramma, schatte de opkomst bij de inhaalcampagne op zo'n 70%. De eerste dagen dat er geprikt werd, verscheen ook 75% van de meisjes voor hun eerste vaccinatie, maar al snel daalde de opkomst tot zo'n 60%.
Het RIVM wijt die daling aan een stroom van 'fabels' die via internet worden verspreid over de nadelen van de prik. Het RIVM wil nu, samen met de ggd-en, proberen om meisjes die verstek hebben laten gaan, alsnog over de streep te trekken.
Naar bovenFabels
Van het HPV-vaccin krijg je kanker, je wordt onvruchtbaar, je kunt verlamd of in shock raken en er zijn zelfs al meisjes overleden na vaccinatie: op internet gaan de meest wilde verhalen rond over de bijwerkingen die het vaccin zou hebben. Het RIVM wijst de meeste verhalen op haar website - www.prikenbeschermje.nl - naar het land der fabelen. Maar er is ook een groep wetenschappers, van onder andere het Nederlands Kanker Instituut en het Erasmus Medisch Centrum, die zich meerdere malen kritisch hebben uitgelaten over het vaccin en de snelle invoering in het Rijksvaccinatieprogramma.
Naar bovenVeel onzekerheid
In de uitzending Radar op maandag 9 maart jl. noemt Flora van Leeuwen, epidemioloog van het Nederlands Kanker Instituut, baarmoederhalskanker 'een zeldzame ziekte'. 8 van de 10 vrouwen krijgt ooit in haar leven een HPV-infectie, maar in bijna alle gevallen geneest het vanzelf.
Uiteindelijk krijgen van de 10.000 vrouwen die besmet zijn met het HPV-virus, er 4 baarmoederhalskanker. 200 vrouwen sterven per jaar aan de ziekte. Omdat Nederland een goed bevolkingsonderzoek heeft (het uitstrijkje vanaf 30 jaar), was een snelle invoering van het vaccin niet nodig, vindt Van Leeuwen. Volgens haar zijn er nog te veel onzekerheden over het vaccin, wat overigens ook destijds is bevestigd door de Gezondheidsraad die de minister adviseerde over de invoering van het vaccin.
De grootste onzekerheden zijn de werkzaamheid, de gevolgen op de langere termijn, en het feit dat het vaccin nooit getest is bij meiden van 12, maar bij meiden van 15 tot 25 jaar. Het is wel bewezen dat het vaccin het HPV-virus bestrijdt, maar nog niet dat het ook baarmoederhalskanker kan voorkomen. Het vaccin is pas 6 jaar onderzocht en de ziekte openbaart zich na 10 tot 15 jaar, dus die bevestiging laat nog even op zich wachten.
Naar bovenBijwerkingen
Ook over de bijwerkingen op langere termijn, tast men nog in het donker. Dat soort informatie komt te weinig naar voren in de folder bij de oproepkaart, die door deskundigen wordt bestempeld als te rooskleurig. Van Leeuwen in Radar: 'Er wordt bijvoorbeeld niet duidelijk aangegeven dat het vaccin niet helpt als je al seksueel actief bent.'
Conijn van het RIVM beaamt dat het vaccin niet werkt als je al een infectie hebt, al wijst zij erop dat je dan nog altijd bescherming opbouwt tegen het andere type HPV. 'Baat het niet dan schaadt het niet', aldus Conijn. Maar daar zijn niet alle meisjes en ouders volledig van overtuigd.
Naar boven
