Depressie, de patiënt en de huisarts
- Wanneer heb je een depressie?
- Wat doe je tegen een depressie?
- Huisarts
- Meedenken
- Medicatie
- Nieuwe inzichten
- Hulp via het web
Depressiviteit heeft zich de laatste halve eeuw ontwikkeld tot een ware volksziekte. Het afgelopen jaar gingen meer dan een half miljoen mensen in Nederland eronder gebukt.
In het laatste half jaar van 2008 gebruikten 814.000 mensen een antidepressivum.
Wanneer heb je een depressie?
Zorgverleners spreken van een depressie als iemand tenminste twee weken diep neerslachtig is en zijn dagelijks leven daardoor ernstig wordt belemmerd. Iemand lijdt aan een depressie als hij ten minste 5 van de volgende symptomen binnen dezelfde periode van 2 weken vertoont, bijna elke dag en in afwijking van zijn eerdere doen en laten. Ten minste een ervan is symptoom 1 of 2.
Symptomen
1. Langdurige depressieve stemming.
2. Vermindering van interesse en plezier.
3. Verandering van gewicht of eetlust.
4. Slapeloosheid of ongewone slaperigheid.
5. Veel willen bewegen of juist niet bewegen.
6. Moeheid of energieverlies.
7. Gevoel van waardeloosheid, of buitensporig of ongegrond schuldgevoel.
8. Besluiteloosheid.
9. Terugkerende gedachten aan de dood en zelfdoding.
Op internet zijn verscheidene zelftesten te vinden, bijvoorbeeld op www.psychischegezondheid.nl (klik op Depressie Centrum en Depressie Zelftest). Maar of je aan een depressie lijdt of een huis-tuin-en-keuken-dipje doormaakt, kun je het beste laten nagaan door een zorgverlener, zoals de huisarts.
Naar bovenWat doe je tegen een depressie?
Met aanhoudende depressieve klachten ga je eerst naar de huisarts. De huidige richtlijn voor de huisarts voor zulke klachten - oftewel de 'huisartsenstandaard' - geeft als mogelijke behandelingen: gesprekken voeren, medicijnen voorschrijven, een combinatie van beide of doorverwijzen naar een gespecialiseerde zorgverlener.
Naar bovenHuisarts
De meeste patiënten zijn tevreden over de manier waarop de huisarts omgaat met hun depressie. Dit blijkt uit een enquête door de Consumentenbond onder 367 mensen met psychische klachten. Hun huisarts treedt op als hoofdbehandelaar, maar heeft ze in tweederde van de gevallen ooit voor kortere of langere tijd doorverwezen naar een psycholoog of andere gespecialiseerde zorgverlener.
Bijna 40% van de ondervraagden kampt al meer dan 3 jaar met een depressie. Van alle ondervraagden geeft 72% aan tevreden of zeer tevreden te zijn over de behandeling.
Naar bovenMeedenken
Hoe meer een patiënt kan meedenken en -beslissen over de behandeling, des te tevredener hij is. Ruim 80% van de ondervraagden geeft aan voldoende zeggenschap te hebben gehad over het behandelplan; 71% kreeg de behandeling van zijn voorkeur.
Naar bovenMedicatie
Uit de enquête blijkt dat 87% van de ondervraagden in het afgelopen jaar medicijnen heeft gekregen, in verreweg de meeste gevallen tot hun tevredenheid. 44% heeft gesprekken gevoerd en 65% werd doorverwezen.
Uit universitair onderzoek is bekend dat depressieve patiënten liever praten dan pillen slikken, maar ook dat mensen die al langer depressief zijn gunstiger over medicatie denken. Dat rijmt met de populariteit van medicijnen in de enquête van de Consumentenbond, die veel deelnemers telt die al langer depressief zijn.
Naar bovenNieuwe inzichten
Op het ogenblik wordt de huisartsenstandaard herzien en uitgebreid tot minder ernstige depressieve klachten. Het is de bedoeling de standaard in de loop van 2011 in te voeren. Het laat zich aanzien dat de herziene standaard de patiënt een centrale rol geeft bij de keuze van de behandeling, en voorziet in tijdige evaluatie, zodat bijstelling mogelijk is.
Als eerste stap dient de huisarts iedere patiënt voor te lichten en aan te moedigen zijn dag te structureren, bijvoorbeeld met regelmatige maaltijden en bezigheden. Afhankelijk van de ernst en de duur van de depressie kan de huisarts stapsgewijs andere maatregelen voorstellen, zoals therapie via internet en, in ernstiger gevallen, gedragstherapie.
De nieuwe standaard is terughoudend met het voorschrijven van medicijnen bij een lichte depressie, omdat gebleken is dat ze daartegen niet of nauwelijks helpen. Medicatie kan vooral mensen met een ernstige depressie een steuntje in de rug geven.
Naar bovenHulp via het web
Wie depressief is kan ook kijken of de hulp op afstand die op internet wordt aangeboden iets voor hem is. Het Trimbos-instituut heeft twee programma's helpen ontwikkelen: 'Kleur je Leven' en 'Grip op je dip'.
'Kleur je Leven' (www.kleurjeleven.nl) is bestemd voor volwassenen met mild depressieve klachten. De klachten van mensen die deze cursus volgden namen sneller af dan die van degenen die een klassieke behandeling kregen, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek.
'Grip op je dip' (www,gripopjedip.nl) is bestemd voor jongeren. Het programma biedt informatie, tips en een cursus. Jongeren en cursusleiders waarderen de cursus positief. Er loopt een onderzoek naar de effectiviteit.
Naar boven
