Wat is nanotechnologie?
Er zijn veel toepassingsgebieden van nanotechnologie. De enige gemene deler is dat er deeltjes worden bestudeerd en gemaakt die enkele nanometers groot zijn. Een nanometer is een miljardste meter. Op deze schaal hebben de materialen andere eigenschappen dan grotere deeltjes van het zelfde materiaal, en dat kan heel handig zijn.
Is nanotechnologie nieuw?
Eigenlijk niet, maar nu pas begrijpen wetenschappers wat de eigenschappen van nanodeeltjes zijn en hoe ze nieuwe nanodeeltjes kunnen maken. Onbewust gebruikten de Romeinen al nanotechnologie. Ook in gebrandschilderde ramen zaten al eeuwen nanodeeltjes van goud die het glas een rode kleur gaven. Ook fotopapier, wat in de 19e is uitgevonden, bevat nanodeeltjes van zilvernitraat.
Waar wordt nanotechnologie toegepast?
Bijna in elk toepassingsgebied waar iets wordt gemaakt; o.a. in elektronica, levensmiddelen, medicijnen, medische technologie, cosmetica en kleding.
Zijn er al producten met nanodeeltjes te koop?
Ja,
vrijwel ongemerkt zijn er al veel producten met nanodeeltjes op de
markt gebracht. Enkele voorbeelden. Zo worden in poedervormige
levensmiddelen al nanodeeltjes toegevoegd tegen het klonteren. Ook
in bepaalde tandpasta's en zonnebrandmiddelen zitten nanodeeltjes.
En niet te vergeten de sokken met nanozilver, dat zweetgeurtjes
voorkomt.
Zijn er risico's verbonden aan nanodeeltjes?
Het hangt heel erg van het soort nanodeeltjes af of er een mogelijk risico is voor mens, dier en milieu. Van bepaalde deeltjes is het plausibel om aan te nemen dat ze nauwelijks risicovol zijn omdat ze worden afgebroken tot bekende brokstukken of omdat ze nauwelijks vrijkomen uit de producten waarin ze worden toegepast. Discussie is er met name over nanodeeltjes die moeilijk worden afgebroken in biologische systemen en die vrij rondzweven in het milieu. Daar komt nog bij dat wetenschappers niet precies weten welke factoren nou precies bepalen hoe schadelijk een deeltje is.
Moeten deze producten dan wel op de markt gebracht worden?
De Consumentenbond is van mening dat veiligheidsrisico's van nanoproducten zo goed mogelijk in kaart moeten worden gebracht, en beoordeeld moeten worden vóór ze in de winkel liggen. Een algemeen verbod op nanotechnologie zou te ver gaan, want producten met nanodeeltjes kunnen geweldige voordelen hebben. Maar er moet hard gewerkt worden aan methoden om de risico's goed in te kunnen schatten. Er moet ook een acceptabele balans zijn tussen de voordelen en mogelijke risico's. Uiteindelijk is het aan Brussel en Den Haag om te beslissen wat acceptabel is.
Wat doet de Consumentenbond?
De
rol van de Consumentenbond is tweeledig. Ten eerste proberen wij
door deelname aan de maatschappelijke dialoog over nanotechnologie
een bijdrage te leveren aan de bewustwording van consumenten op dit
terrein. In dit kader verscheen een artikel in de Consumentengids
van juli/augustus 2010 en is deze website over nanotechnologie
gemaakt. Daarnaast behartigen we de belangen van consumenten
richting Den Haag en Brussel om nanotechnologie zo goed mogelijk te
reguleren. Om dat zo goed mogelijk te kunnen doen, willen we graag
weten wat uw mening is. Dat doen we via de enquête op deze
site, de polls en het forum.
