Extra informatie

Zonnepanelen: zonne-energie opwekken

Wat zijn zonnepanelen?

Zonnepanelen worden ook wel zonnecellen of PV-cellen (photovoltaic cells) genoemd. Het zijn de blauwe of zwarte panelen die energie uit zonlicht omzetten in elektrische energie. Zonnepanelen leveren de meeste energie als de zon volop schijnt, maar ook op een bewolkte wordt er energie opgewekt.

Voordelen van zonnepanelen
Je verdient geld aan het terugleveren van de stroom, en het is ook goed voor het milieu: je spaart het klimaat draagt bij aan minder luchtverontreiniging. En je bent ook nog eens minder afhankelijk van een energieleverancier.

Ten slotte blijkt een huis met zonnepanelen ook aantrekkelijker voor kopers: de waarde van je huis stijgt, en je krijgt het sneller verkocht.

Hoe werken zonnepanelen

Zonnepanelen bestaan uit silicium halfgeleiders die licht omzetten in een elektrische gelijkspanning van ongeveer 0,5 volt. Door verschillende cellen met elkaar te verbinden, wordt de spanning opgevoerd tot zo'n 24 volt.

Waaruit bestaat een zonne-installatie

Naast de zonnepanelen op het dak bestaat de installatie verder uit:

  • een omvormer,
  • een elektriciteitsmeter
  • en liefst ook een monitoringssysteem.

De omvormer vormt deze gelijkspanning om naar 230 volt wisselspanning: de spanning van ons elektriciteitsnet. De elektriciteitsmeter had je al, maar als je zonnepanelen hebt dan lever je soms terug aan het net, en deze meter moet dat kunnen registeren. Heb je nog een oude meter met een draaiende schijf, dan loopt deze ook daadwerkelijk terug.

Ook een monitoringsysteem is zinvol: dit laat zien hoeveel je panelen daadwerkelijk aan opgewekte stroom geleverd hebben. Omdat je die stroom soms rechtstreeks zelf verbruikt, is dit niet hetzelfde als wat je aan het net teruglevert. Moderne omvormers hebben vaak wifi, zodat de informatie op bijvoorbeeld een pc, tablet of smartphone te zien is, compleet met overzichten en grafieken.

(Illustratie: Milieudienst IJmond) .

Stroom teruggeven

Alle opgewekte zonnestroom gaat van de omvormer naar het elektriciteitsnet. Hiervoor is een extra groep nodig in de meterkast. De stroom die je niet verbruikt, wordt teruggegeven aan het net. De elektriciteitsmeter loopt dan dus terug. Op deze manier gaat de opgewekte zonnestroom nooit verloren, kun je extra besparen op je stroomrekening en hoef je met zonnepanelen nooit bang te zijn dat je zonder stroom komt te zitten als het bewolkt of donker is.

Energieopbrengst van zonnepanelen

Het vermogen van zonnepanelen (PV) wordt uitgedrukt in watt-piek (Wp). Dat is het piekvermogen dat bij optimale zoninstraling - dus recht onder de zon bij helder weer midden op de dag - zou kunnen worden opgewekt. In Nederland blijkt de jaaropbrengst van een PV-systeem gemiddeld 0,9 kWh per Wp te zijn. De nieuwst zonnepanelen hebben een piekvermogen van zo'n 270 Wp. Per stuk leveren deze zonnepanelen dus zo'n 240 kWh aan energie per jaar.

Grofweg gezegd gebruikt een gezin gemiddeld zo'n 3500 kWh per jaar. Voor zo'n gemiddeld stroomverbruik heb je dus 15 panelen nodig om je volledige stroomverbruik zelf op te wekken. Maar dit is een gemiddelde van grote en kleine huishoudens. Heb je bijvoorbeeld minder of veel zuinige apparaten, of minder kamers, dan zit je onder dit gemiddelde en heb je dus ook minder panelen nodig.

Op eigen dak of niet?

Wie een eigen dak heeft, kan hier zonnepanelen op plaatsen. Voordat je dit kunt doen bekijk je of je dak daarvoor geschikt is

Wie zijn dak deelt, bijvoorbeeld omdat hij in een appartementencomplex woont, kan met de Vereniging van Eigenaren (VVE) zonnepanelen laten plaatsen. Met een stroomverdeler kan een VVE de maximale (financiële) opbrengst uit de zonnepanelen halen

Een andere mogelijkheid is deelnemen in een coöperatie die gezamenlijk zonnepanelen heeft op het dak van bijvoorbeeld een school of sporthal, via de Postcoderoos-regeling. Dit levert een belastingvoordeel op.

Vergunningen voor zonnepanelen nodig?

Met de huidige Woningwet is het vaak niet nodig om voor zonnepanelen of zonnecollectoren een bouwvergunning - tegenwoordig heet dat een omgevingsvergunning - aan te vragen, zolang de installatie aan een paar voorwaarden voldoet. Op een rijksmonument of in een beschermd dorps- of stadsgezicht mogen geen zonnepanelen worden geplaatst. De gemeente kan je vertellen of er voor jouw woning bijzondere voorwaarden gelden.

Zonnepanelen installeren

Bij het installeren van zonnepanelen komt heel wat kijken. Er moeten beslissingen worden genomen over de ligging van de panelen, hoeveel zonnepanelen er passen op de beschikbare ruimte en hoe de installatie eruit gaat zien van het dak tot aan binnenshuis. Door het huis moeten kabels komen van de omvormer (die zo dicht mogelijk bij de panelen zit) naar de meterkast. Daar moet een aparte groep worden geïnstalleerd; dit moet door een elektricien gebeuren.

De meeste consumenten laten zonnepanelen door een vakman installeren. Vraag door naar de expertise en ervaring van de installateur die bij je aan huis komt. Het keurmerk Zonnekeur geeft enig houvast bij het kiezen van een installatiebedrijf, maar biedt helaas onvoldoende garantie dat elke installateur van dat bedrijf een deskundig en ervaren zonne-energie-installateur is.

Geschikte elektriciteitsmeter nodig

De meter in je meterkast moet kunnen 'salderen'. Als dat niet het geval is, heb je alleen profijt van je zonnepanelen voor de stroom die je direct gebruikt. Alle teruggeleverde stroom doe je dan cadeau aan de energieleverancier. Het is dus belangrijk om na te gaan of je een goede energiemeter hebt. Geschikt zijn:

  • een analoge meter met een draaiende schijf (Ferrarismeter) die ook terug kan lopen (deze mag dan geen teruglooprem hebben);
  • een digitale meter met gescheiden telwerken voor afgenomen en teruggeleverde stroom. Dit kan een 'slimme' meter zijn, maar dat hoeft niet.

De meters kunnen er als volgt uitzien (maar let op: er zijn per type verschillende modellen in omloop):

Ferrarismeter

Ferrarismeter

Digitale meter die 'terugleveren' en 'afnemen' apart registreert

digitale meter die apart registreert

Slimme meter:

slimme meter


Als je twijfelt over het type meter, kun je het best contact opnemen met de netbeheerder. Maar wees alert: de netbeheerder zegt misschien dat je een slimme meter nodig hebt, terwijl dit niet het geval is. Als je 'ouderwetse' Ferrarismeter terugloopt en je per saldo niet meer gaat opwekken dan je verbruikt, dan is deze prima. Je mag een slimme meter weigeren.

Het is altijd verstandig - om problemen te voorkomen - om zowel je energieleverancier als je netbeheerder te informeren dat je stroom gaat terugleveren op het moment dat je zonnepanelen installeert.

Op de website van Milieu Centraal staat meer informatie over het kiezen en plaatsen van zonnepanelen.

Deel bericht via: