icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

8 vragen over de macht van KPN en VodafoneZiggo

KPN en VodafoneZiggo maken de dienst uit op de markt voor breedbandinternet. Wat betekent deze duopolie voor de consument?

Stefan Vrijdag

Stefan Vrijdag , Expert Elektronica Gepubliceerd op:14 juli 2020

Telecomduopolie KPN

Wat is een duopolie?

Bij de keus voor snel ‘vast’ internet, kun je kiezen uit kabel, DSL en glasvezel. Genoeg keus, lijkt het. Maar in veel gevallen beland je dan bij KPN (DSL en glas) of VodafoneZiggo (kabel). Met een marktaandeel van 85% is er een duopolie: een markt waarin 2 partijen de dienst uitmaken. De consument betaalt daardoor vaak meer. KPN en VodafoneZiggo beheren het netwerk (de aansluiting) én ze leveren de diensten (tv, internet en bellen). De enige andere speler van belang is T-Mobile, die in 2019 het Tele2-netwerk overnam. Nu de kabel niet ‘open’ hoeft (zie vraag 5), kan T-Mobile minder goed concureren. 

Waarom is een open netwerk belangrijk?

Een open netwerk voor glasvezel, DSL en kabel is een netwerk waarop meerdere partijen diensten leveren. Op de kabel is dat nu niet het geval. We krijgen vaak signalen van consumenten dat er op hun adres maar één aanbieder is van snel internet. In de huidige situatie is er voor nieuwe spelers geen ruimte als ze niet op het netwerk van VodafoneZiggo of KPN terechtkunnen. Een nieuw netwerk aanleggen kost veel geld. Dus het is niet te verwachten dat een nieuwe aanbieder die kosten kan opbrengen. Daarom hebben we als Consumentenbond actief gelobbyd om alle netwerken open te stellen voor concurrenten.

Wat betekent een duopolie voor de prijzen?

Op 1 juli verhoogden VodafoneZiggo en KPN hun prijsen. Bij de meeste VodafoneZiggo-abonnementen kwam €2 per maand bovenop (+4%). KPN verhoogde die dag de prijzen met gemiddeld €1,50: een inflatiecorrectie van +2,6%. De meeste andere providers volgden en verhoogden hun prijzen ook op 1 juli. Eerder dit jaar deed T-Mobile er al 2,6% bij. De aanbieders geven aan dat de prijzen stijgen vanwege inflatie en hogere kosten. Ze verhogen de prijzen ook omdat ze weten dat de andere aanbieders dat ook doen. De 2 grote providers zijn overigens zeer winstgevend.

Wat is de beste provider voor jou?

Voer een geldige postcode in

Voer een geldig huisnummer in

Mogen de providers hun prijzen wel verhogen?

KPN, VodafoneZiggo en de andere providers kunnen hun prijzen en voorwaarden aanpassen wanneer ze willen. Ze moeten een tariefwijziging wel minstens 4 weken van tevoren bekend maken. De provider moet precies aangeven wat er verandert. Ook moeten ze aangeven dat je kosteloos kunt opzeggen.

Lees meer over prijsverhogingen van providers en wat je rechten zijn.

Waarom is het KPNnetwerk open en dat van Ziggo niet?

KPN is al sinds 1997 wettelijk verplicht om zijn netwerk open te stellen voor concurrenten. Daarom zie je nu aanbieders als Youfone, T-Mobile en Online.nl op het KPN-netwerk. In de afgelopen jaren heeft KPN ook aanbieders toe moeten laten op zijn glasvezelnetwerk.

Ziggo is niet verplicht om anderen toe te laten tot de kabel. Volgens het College van Beroep voor het bedrijfsleven heeft de ACM (Autoriteit Consument & Markt) niet kunnen aantonen dat er sprake is van 'aanmerkelijke marktmacht' van KPN en VodafoneZiggo. De uitspraak betekent dat Ziggo geen concurrenten hoeft toe te laten. Hierover zijn we zeer teleurgesteld. KPN zou nu zelfs kunnen proberen om zijn netwerk voor andere aanbieders te sluiten. KPN zegt dat niet van plan te zijn, maar het is de vraag of dat zo blijft. Op een gegeven moment zal er opnieuw onderhandeld worden tussen KPN en de andere aanbieders. Het is afwachten of de providers het eens kunnen worden en welke prijs KPN gaat rekenen.

Dwarsboomt KPN de concurrentie?

KPN domineert met 80% de markt voor glasvezelaansluitingen. Volgens de ACM (Autoriteit Consument & Markt) frustreert KPN de markt door pas glasvezel aan te leggen als een andere partij er al bezig is met klanten werven. Dit tot grote frustratie van de concurrenten. Twee netwerken aanleggen in hetzelfde gebied maakt het voor hen te duur, omdat er te weinig klanten overblijven.

Telecomduopolie AlgemeenHoe verloopt de aanleg van glasvezelinternet?

Na een korte dip is de aanleg van glasvezel de laatste twee jaar weer op gang gekomen. Eind 2019 waren 3,2 miljoen huishoudens aangesloten. Dit jaar zullen er naar verwachting 594.000 huishoudens worden aangesloten op een glasvezelnetwerk. Dat is bijna 3 keer zoveel als in 2019. Toch valt er nog veel aan te leggen, vooral in de grote steden. In Rotterdam heeft maar 4% van de huishoudens toegang tot glasvezelinternet. In Den Haag 12%, in Amsterdam 19% en in Utrecht 29%.

Lees meer over glasvezel.

Hoe nu verder?

Wij houden de markt in de gaten en blijven lobbyen en actievoeren voor open breedbandinternet. De nieuwe Telecomcode die op 21 december ingaat, biedt perspectief. De ACM (Autoriteit Consument & Markt) krijgt dan nieuwe mogelijkheden om de concurrentie te bevorderen en in te grijpen. Zo zou de ACM providers kunnen opleggen om hun netwerken te openen.

Lees meer