icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Vaccinaties voor je baby en kind

Een prik krijgen is niet leuk, maar hoort er voor de meeste kinderen wel bij. Tegen welke ziekten wordt je kind ingeënt, wat zijn de bijwerkingen en de risico’s? De belangrijkste feiten op een rij.

Frouke Tamsma

Frouke Tamsma , Expert Voeding & Gezondheid Bijgewerkt op:5 november 2018

vaccinatie baby en kind

Inenting tegen 12 ziekten

Kinderen worden met het Rijksvaccinatieprogramma ingeënt tegen 12 ziekten:

  • Difterie
  • Kinkhoest
  • Tetanus
  • Polio
  • Haemophilus influenzae type b
  • Hepatitis B
  • Pneumokokken
  • Bof
  • Mazelen
  • Rodehond
  • Meningokokken A, C, W en Y* 
  • Humaan papillomavirus (alleen meisjes).

* uitbreiding van de Meningokokken C-inenting. De vaccinatie geldt voor peuters van 14 maanden. In 2018 krijgen ook tieners die tussen 1 mei en 31 december 14 jaar worden deze vaccinatie aangeboden. In 2019 geldt dit voor alle jongeren tussen 14 en 18 jaar.

Het is belangrijk dat je kind de inentingen op tijd en in de goede volgorde krijgt. Als je wacht met inenten, is het tijdelijk minder goed beschermd. Je kind wordt automatisch uitgenodigd voor het Rijksvaccinatieprogramma.

Het nut van inenten

Bekende bijwerkingen na een inenting zijn hangerigheid, huilen, koorts of zwelling van de prikplek. Maar de impact van niet inenten en dan ziek worden is veel groter dan een eventuele bijwerking. Grote uitbraken van infectieziekten zijn een beetje uit het collectieve geheugen verdwenen, maar vroeger vormden ze onder kinderen belangrijke doodsoorzaken. Een deel van de zieken raakte blijvend gehandicapt.

Tegenwoordig duiken kinderziekten nog maar af en toe op en dat is te danken aan de grote groep ouders die kiest voor inenten. Bij onvoldoende ‘gastheren’ krijgt een ziekteverwekker geen kans zich te verspreiden. Kinderen die niet worden ingeënt, liften in zekere zin mee op de bescherming van de totale bevolking.

Bijwerkingen

Inenten kent risico’s, zegt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Complicaties komen zelden voor. Raadpleeg altijd een arts als je kind een ernstige bijwerking heeft zoals heftige uitslag of slap worden. Of als milde klachten langer dan 3 dagen aanhouden.

De Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken (NVKP) is niet faliekant tegen prikken, maar vindt wel dat ouders te eenzijdig worden voorgelicht, namelijk te positief. De NVKP wil ook aandacht voor de risico’s. Zo wijzen zij erop dat bijwerkingen niet alleen in de dagen meteen na de inenting kunnen voorkomen, maar ook 2 weken later, als gevolg van de immuunreactie.

Inenten niet verplicht

Inenten is in Nederland niet verplicht, in tegenstelling tot bijvoorbeeld België, Frankrijk en Italië, waar ouders aan (delen van) het vaccinatieprogramma mee moeten doen. Bij ons doet de overheid een aanbod, het is aan de ouders om hierop in te gaan. Het overgrote deel volgt trouw het vaccinatieprogramma.

Niet (volledig) inenten

Om kinderziekten succesvol uit te bannen, moeten zo veel mogelijk kinderen worden ingeënt. In Nederland is de vaccinatiegraad over het geheel gezien hoog: meer dan 90%. Een kleine groep ouders laat zijn kind niet inenten. De belangrijkste redenen die ouders hebben om hun kind niet te laten inenten zijn:

  • Religie
  • Angst voor bijwerkingen
  • De overtuiging dat je betere immuniteit opbouwt als je een ziekte doormaakt.
  • Wantrouwen jegens de overheid

Verschillen per gebied

De wil om te vaccineren verschilt per gemeente. Zo kan het gebeuren dat in het Gelderse West Maas en Waal op een enkeling na alle kinderen hun prikken krijgen, terwijl het opkomstpercentage in Neder-Betuwe - op een steenworp afstand - maar zo'n 50% is. Het laagste in Nederland. Hier kunnen kinderziekten gemakkelijker uitbreken.

Niet tegen alle kinderziekten wordt ingeënt

Er zijn ook kinderziekten waartegen niet wordt ingeënt. Denk aan de vijfde ziekte, de zesde ziekte en de waterpokken. 93% van de kinderen van 5 jaar hebben al waterpokken gehad. Kinderen kunnen er behoorlijk last van hebben, zeker als de blaasjes op vervelende plekken zitten, zoals in de mond.

Er bestaat een werkend, veilig vaccin tegen waterpokken. Een nadeel van inenten tegen waterpokken kan zijn dat de ziekte gordelroos op latere leeftijd juist vaker zal voorkomen. Hetzelfde virus is hiervoor namelijk verantwoordelijk. De prik tegen waterpokken zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma. Maar als je wilt, kun je hem bij de huisarts (tegen betaling) zelf halen.

Lees ook:

De beste en veiligste producten voor je kind

Meer tips?
Volg ons op Facebook of lees ons advies over (producten voor) baby's en kinderen. Schrijf je in voor Mama telt af!, Papa telt af! of Je baby's eerste jaar. Dan ontvang je maandelijks in je mailbox praktische tips voor de zwangerschap of als de baby is geboren. 

bad badderen schuim sop zeepsop spelen douche badkamer kind peuter

Nieuw & interessant

  • op schoot bij juffrouw

    Opvoeding en kinderopvang

    Wat kost kinderopvang waar moet je rekening mee houden? En wat als je hulp nodig hebt met de opvoeding?

  • school bso opvang oppas spelen blokken speelgoed meisjes

    Je kind en veiligheid

    Kinderen moeten op jou kunnen vertrouwen voor een veilige omgeving om op te groeien. Waar moet je aan denken?

  • jongen-eet-spaghetti

    Kindervoeding

    Het is niet altijd even makkelijk om kinderen gezond te laten eten. Volg deze tips, dan ben je al een eind op weg.

  • jodiumtabletten
    5 nov.

    Jodiumpillen: 10 vragen

    1,2 miljoen huishoudens hebben een postpakketje ontvangen met daarin een strip met 10 jodiumpillen. Waar zijn ze voor en wie krijgt ze? Wij beantwoorden 10 vragen over jodiumpillen.