icon-menulogo_footerpredssymbol-afradersymbol-bestekoopsymbol-besteuittest
Je thuis toekomstbestendig maken?|

Bestel het boek Prettig blijven wonen.

Prettig blijven wonen 45x45

Veilig zonnen met de juiste zonnebrandmiddelen

Zodra de zon schijnt, gaan we op zoek naar zonnebrandmiddelen. Welke nu het meest geschikt is, verschilt per persoon. We geven tips waarop je kunt letten voordat je tot aanschaf overgaat, en hoe je veilig kunt zonnen.
Lauri Ten Grotenhuis

Expert Woning & Huishouden

Layer-111

Voordelen van zon

Zonlicht heeft een aantal goede eigenschappen. Zo zorgt het voor een goed humeur en kan het huidziekten zoals eczeem en psoriasis helpen verminderen. Ook zorgt de zon voor de aanmaak van vitamine D in ons lichaam, dat weer nodig is voor gezonde botten en spieren en een goede weerstand. Maar voor de vitamine D hoeft je geen uren in de zon te zijn.

Nadelen van zon

Er zijn ook nadelen aan blootstelling aan de zon. Zo is er een duidelijk verband tussen zonlicht en het ontstaan van huidkanker. Huidkanker komt steeds vaker voor omdat we onszelf vaker blootstellen aan zonlicht, maar ook omdat we ouder worden. De totale hoeveelheid zonlicht die op onze huid valt neemt daardoor toe.

Jaarlijks krijgen 47.000 Nederlanders de diagnose huidkanker. Eén op de vijf Nederlanders krijgt waarschijnlijk een keer in zijn leven huidkanker. Daarmee is huidkanker 1 van de 3 meest voorkomende kankervormen in Nederland. Een groot aantal van deze gevallen krijgt een onschuldige vorm van huidkanker die makkelijk operatief te verwijderen is en niet kan uitzaaien.

Bij zo'n 3500 mensen wordt jaarlijks echter een melanoom ontdekt, een moedervlek die grillig is van vorm en meestal asymmetrisch. Hij kan ook pijn doen, dikker worden of gaan bloeden. Let ook op schilferige rode plekken, wondjes of bultjes die maar niet weggaan.

Raadpleeg bij twijfel altijd een huisarts. Hij of zij kan je dan eventueel doorverwijzen naar de dermatoloog.

Meer informatie over huidkanker staat in onze Gezondgids van juni 2017.

Wat is het verschil tussen UVA- en UVB-straling?

UVA en UVB zitten beiden in zonlicht, maar komen ook op je huid bij een zonnebank. Het maakt voor de huid niet uit, waar de straling vandaan komt. UVA veroorzaakt huidveroudering en zonneallergie. UVB-stralen dringen door in de bovenste huidlagen en zorgen voor huidverbranding en de aanmaak van vitamine D.

Beide vormen van straling dragen bij aan het risico op huidkanker.

Wat is de SPF?

De SPF staat voor Sun Protection Factor. Het geeft aan wat het vermogen is van een zonnebrandmiddel is om UVB straling te absorberen of reflecteren. Deze UVB-straling veroorzaakt de verbrandde opperhuid waardoor deze rood wordt.

Als je normaal gesproken na 10 minuten zou verbranden, dan duurt dit met factor 30 keer zo lang, dus 10 minuten x 30.  Alleen is die tijd tot je onbeschermde huid verbrandt niet altijd hetzelfde. Hoe snel dat gaat ligt aan de zonkracht schaal van dat moment. Op de website van het KNMI kun je zien wat de zonkracht van de dag is. Zonnekrachtschaal

De SPF zelf zegt niets over het vermogen UVA-straling te blokkeren. UVA doet meer schade dieper in de huid en is de belangrijke veroorzaker van kanker en veroudering. De Europese commissie heeft daarom geadviseerd dat de UVA- bescherming ten minste een derdemoet zijn van de UVB-bescherming, maar je kunt op de verpakking van een zonnebrandmiddel niet zien of dat zo is.

Welke factor moet ik nemen?

Op een normale dag in Nederland is voor de meeste mensen een SPF van 15 voldoende. Ga je op een zomerse dag naar het strand of park? Gebruik dan minstens factor 30 en smeer meerdere malen per dag. Smeer ook altijd opnieuw na het zwemmen. Oók als je een zonnebrand gebruikt waarop staat waterresistent. Het is overigens niet zo dat factor 30 een dubbele bescherming biedt ten opzichte van factor 30 zoals je in de grafiek kunt zien. Welke factor bij jou past is ook afhankelijk van je huid.Figuur Bescherming tegen UVB

SPF ook afhankelijk van huidtype

Op ieder zonnebrandmiddel staat de SPF. Hoe lichter je huidskleur en hoe lastiger je bruin wordt, hoe hoger de beschermingsfactor die je nodig hebt. Voor kinderen adviseren we een beschermingsfactor van minimaal 30.

Huidtype 1: Verbrandt heel snel, wordt niet bruin

  • Kenmerken: zeer lichte huid, vaak met sproeten, rossig of lichtblond haar, blauwe ogen
  • Beschermingsfactor: 20 tot 30

Let wel: het verschil in bescherming tussen factor 20 en 30 is klein. Tussen factor 30 en 50 is het helemaal klein. Bij factor 30 komt er nog 3% straling door het filter, bij 50 is dat nog 2%.

Huidtype 2: Onbeschermde huid verbrandt snel, wordt langzaam bruin

  • Kenmerken: lichte huid, blond haar, lichte ogen.
  • Beschermingsfactor: 15+

Huidtype 3: Onbeschermde huid, verbrandt zelden, wordt gemakkelijk bruin

  • Kenmerken: licht getinte huid, donkerblond tot bruin haar, vaak donkere ogen
  • Beschermingsfactor: 10-15

Huidtype 4: Onbeschermde huid verbrandt bijna nooit, bruint zeer goed

  • Kenmerken: getinte huid, donker haar, donkere ogen.
  • Beschermingsfactor: 6-10

Hoeveel zonnebrand moet ik smeren?

Je smeert het beste zo'n 15 ml per lichaamsdeel: rug, buik, beide armen en beide benen en gezicht, hals, nek. Vergeet ook je oren en je voeten niet. 15 ml is een klodder ten grootte van een aardbei. Met een fles van 200 ml kun je je zo'n keer of 6 insmeren. Op een dag naar het strand met 4 volwassenen gaat er dus als je goed smeert meer dan 1 fles doorheen.

Extra opletten met kinderen in de zon

Met warm weer wil je je kinderen buiten kunnen laten spelen. Maar het is verstandig om je kind goed in te smeren en beperkt in de zon te laten. Dermatologen hebben achterhaald dat hoe vaker je kind verbrandt, hoe groter de kans op huidkanker op latere leeftijd.

Uit onderzoek van de KWF blijkt dat 1 op de 7 kinderen al eens ernstig verbrand is geweest. En met ernstig verbrand bedoelen ze dan een felrode huid, met eventueel blaren.

Tips

  • Baby's en peuters kun je beter helemaal niet in de zon laten.
  • Kleding beschermt tegen de zon. Er is ook speciale UV-kleding te koop.
  • Zet kinderen een pet of hoed op.
  • Oudere kinderen moet je goed smeren met zonnebrandmiddelen als de zon schijnt.
  • Gebruik zonnebrandmiddel met een Sun Protection Factor (SPF) van minimaal 30. Dat houdt 97% van de UV-straling weg.
  • Smeer jezelf en je kinderen 15 tot 30 minuten van tevoren in, voordat je de zon in gaat. Dan heeft het zonnebrandmiddel voldoende tijd om door de huid te dringen en in te werken.

Moet ik voor kinderen een speciaal zonnebrandmiddel gebruiken?

Dat hoeft niet, maar zonnebrandmiddelen voor kinderen en volwassenen zijn wel anders. Zo wordt er op de verpakking andere informatie opgenomen. Op kinderproducten moet in elk geval de waarschuwing staan om kinderen en baby’s uit de directe zon te houden.

Verder hebben producten voor kinderen allemaal een hoge beschermingsfactor (SPF50) en ze zijn meestal ook waterproof. Een extra functie die aan antizonnebrand voor kinderen kan worden toegevoegd is de anti-zand-functie, dan blijft zand minder plakken.

Kinderzonnebrand heeft geen extra’s zoals bronzing of extra glans. De parfumering en conservering van het middel kan ook verschillen. Parfum is in elke zonnebrandcrème overbodig, maar vooral bij zonnebrandcrème voor kinderen is het schadelijk. Het kan zorgen voor allergische reacties, maar ook,voor de ontwikkeling van een allergie op latere leeftijd.

Kooptips zonnebrandmiddelen

  • Duurdere zonnebrandmiddelen zijn niet beter dan goedkopere. In onze zonnebrandmiddelentest van 2017 vielen zelfs twee dure middelen door de mand omdat ze een veel lagere SPF hadden dan vermeld.
  • Koop een zonnebrandmiddel dat naast bescherming tegen UVB-straling ook beschermt tegen UVA. Die herken je aan een logo van een blauwe cirkel met daarin UVA op de verpakking.
  • Koop een zonnebrand die je lekker vind smeren, fijn op de huid vind en lekker vind ruiken. Dan is de kans groter dat je ook daadwerkelijk gebruikt zoals bedoeld.

Kan ik mijn zonnebrand van vorig jaar nog gebruiken?

Op vrijwel alle zonnebrandmiddelen staat dat ze tot 12 maanden na opening te gebruiken zijn. Maar wanneer je hem geopent hebt weet je vaak niet meer. Een zonnebrandmiddel van een jaar geleden niet opgemaakt? Die kun je die deze zomer nog prima gebruiken. Ook in de winkels worden vaak nog voorraden van het jaar ervoor gekocht, het is aan de verpakking vaak niet te zien of het een oude of nieuwe productie versie is.

De fles van vorig jaar al wel gebruikt? Ook dan is het waarschijnlijk ook nog goed. De Belgische Consumentenbond testte in 2017 5 geopende zonnebrandmiddelen van vorig jaar en die waren nog prima. Gooi het weg wanneer het product vies ruikt, een rare kleur heeft of niet meer mengt na het schudden. Heb je het op de juiste manier gebruikt - genoeg en tijdig gesmeerd - en ben je toch verbrand? Gooi het dan ook weg.

Hoe bewaar ik zonnebrand het best?

  • Bewaar zonnebrand gesloten in de schaduw.
  • Bewaar zonnebrand niet in de auto waar grote temperatuurschommelingen zijn en het heel heet kan worden.
  • Bewaar het thuis op kamertemperatuur.
  • Bewaar het op een donkere, niet vochtige plaats. Dus niet in de badkamer of in het raamkozijn.

Wat zeggen de termen 'waterresistent' en 'waterproof'?

Waterresistente zonnebrandmiddelen blijken hun naam niet helemaal waar te maken. Fabrikanten mogen 'waterbestendig' op de verpakking zetten, als na een waterbadje van 2 keer 20 minuten nog 50% van de beschermingsfactor op de huid zit. Smeer je dus na het zwemmen altijd opnieuw in.

Verstandig zonnen

  • Geniet van de zon, maar voorkom verbranding.
  • Bouw het aantal uren in de zon langzaam op, zodat je huid aan de zon kan wennen.
  • Bescherm de huid niet alleen tijdens een stranddag. Ook met sporten, tuinieren en wandelen is zonbescherming nodig.
  • Vermijd de zon bij voorkeur tussen 12.00 en 15.00 uur.
  • Geen enkel zonnebrandmiddel beschermt voor 100%. Wel beschermen zonnebrandmiddelen over het algemeen goed. Herhaal het insmeren iedere 2 uur.
  • Gebruik voldoende zonnebrandmiddel per keer. Voor een volwassene geldt 1 theelepel (15ml) voor het gezicht, 1 theelepel voor elke arm, elk been, en zowel de voor- als achterkant van de romp. Dat zijn echt flinke klodders.
  • Zorg ervoor dat je gelijkmatig insmeert en geen plekken overslaat.
  • Smeer jezelf en de kinderen altijd opnieuw in zodra je het water uitkomt, ook als je een waterresistent zonnebrandmiddel gebruikt.
  • Ogen zijn ook kwetsbaar voor de felle zon. Bescherm deze goed, om staar of lasogen te voorkomen.

Wat zit er in zonnebrand?

UV-filters

Hoofdbestanddeel van zonnebrandmiddelen zijn de filters die beschermen tegen UVA en UVB. Dat kunnen chemische (organische) en mineralen filters zijn. Organische filters absorberen de straling, mineralen filters reflecteren de straling.

Beide filters moeten hun werk goed doen, maar het kan zijn dat je voor sommige filters gevoelig bent. Ze kunnen in een heel enkel geval allergische reacties of irritatie veroorzaken. Als je een gevoelige huid hebt, kan het zijn dat je reageert op stoffen zoals butyl methoxydibenzoylmethane, phenylbenzimidazole sulfonic acid, benzophenone-3, octocrylene en ethylhexyl methoxycinnamate.

Mineralen filters zijn titanium dioxide en zink oxide, die worden vaker gebruikt in zonnebrandproducten voor de gevoeligehuid en baby's en kinderen.

Parfum en geurstoffen

In vrijwel alle zonnebrand voor volwassenen zit parfum of een geurstof. Juist ook de geur van zonnebrand spreekt velen van ons zo aan, het roept direct het zomer gevoel op. Maar voor sommige mensen is het juist een trigger voor de huid, je kunt er allergisch voor zijn.

Voor kinderen adviseren we een zonnebrandmiddel zonder parfum te gebruiken.

Andere ingredienten van zonnebrandmiddelen

In onderstaande tabel een overzicht van andere ingrediënten die je tegenkomt op de verpakking van veel zonnebrandmiddelen.

PigmentenTitaandioxide
Zinkoxide
Magnesiumoxide
Conserveermiddelen 
Anti-oxidantenVitamine E (tocoferol)
Vitamine C (ascorbinezuur)
Stabilisatoren

Magnesiumsulfaat
Natriumchloride

Geurstoffen

Parfum
Let op: parfum kan irritatie van de huid geven bij mensen die hier gevoelig voor zijn

OlieParaffineolie
Vetzuurtriglyceriden
Siliconenolie
VerdikkingsmiddelenPolyacrylaten
Magnesiumaluminiumsilicaat
EmulgatorenGlycerinesorbitan-vetzuurester
Polyglycerinevetzuurester
Cholesterol

Wist je dat…

  • een aangename temperatuur niets zegt over de zonkracht? Zonkracht is een maat voor de hoeveelheid ultraviolette straling die in zonlicht zit en loopt van 1 tot 10. Vanaf 7 is behoorlijk hoog. Hou de zonkracht in de gaten via www.knmi.nl.
  • we het hele jaar door blootgesteld worden aan UVstralen?
  • UV-stralen ook van onderaf kunnen komen? Door reflectie op water, zand en sneeuw.
  • de meeste mensen niet goed beschermd zijn omdat ze te weinig zonnebrandcrème opsmeren? Ook herhalen ze het insmeren niet vaak genoeg om voldoende bescherming te bieden.

Test zonnebrand

Wat is de beste zonnebrand met factor 30, en welke je kun je beter links laten liggen? We testen 15 zonnebrandmiddelen waarvan er 3 zwaar onder de norm scoren.

zonnebrandtest-2-2017

De beste en veiligste producten voor je kind

Meer tips?
Volg ons op Facebook of lees onze artikelen over baby's en kinderen. Ben je zwanger? Schrijf je in voor Mama telt af! en ontvang praktische to-do lijstjes voor de maanden van je zwangerschap.

bad badderen schuim sop zeepsop spelen douche badkamer kind peuter


Nieuw & interessant

  • jongetje ziek thermometer
    4 mei.

    Koortsthermometers

    Kinderen zijn nogal eens ziek en daarbij hebben ze vaak koorts. De lichaamstemperatuur van je kleintje is dan 38 °C of hoger. Welke thermometer is het meest geschikt om de temperatuur van je kind te bepalen?
  • EHBO apps
    23 mrt.

    7 Veiligheids- en EHBO-apps

    Tegenwoordig zijn er nogal wat apps op de markt waarmee je snel opzoekt hoe je moet handelen als er iets misgaat en hoe je ongelukjes voorkomt.
  • Kinder-EHBO
    25 jun.

    Checklist kinder-EHBO op vakantie

    Natuurlijk ga je er niet vanuit, maar het kan altijd gebeuren: je kind wordt ziek terwijl je in het buitenland bent.
  • vaccinatie baby en kind
    14 sep.

    Vaccinaties baby en kind

    Een prik krijgen is niet leuk, maar hoort er wel bij. Tegen welke ziekten wordt je kind ingeënt, wat zijn de bijwerkingen en de risico’s?