icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Vergoeding affectieschade

Overlijdt een naaste door een fout van iemand anders of loopt hij of zij blijvend letsel op? Dan heb je sinds 1 januari 2019 recht op een vergoeding voor jouw verdriet. Dit heet affectieschade. Deze schade kun je verhalen op de veroorzaker van het leed.
Rien Meijer

Rien Meijer , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op: 12 oktober 2022

fiets-ongeluk-auto

Erkenning van het verdriet

Volgens toenmalig minister Dekker (Rechtsbescherming) gaat het om ‘de erkenning van het verdriet van personen van wie het leven volledig op de kop staat door een fout van iemand anders'. Dit recht op een vergoeding voor immateriële schade (leed) staat naast het recht op een materiële schadevergoeding en een eventuele vergoeding shockschade.

Smartengeld voor naasten

Een paar voorbeelden van affectieschade, ook wel smartengeld voor naasten en nabestaanden genoemd:

  • Een kind wordt aangereden en blijft levenslang gehandicapt.
  • Een partner overlijdt door een medische fout.
  • Een vader wordt beroofd en neergeschoten, waarna zijn partner en kinderen alleen achterblijven.

Hoogte van de uitkering

De vergoeding voor affectieschade is vastgesteld op €12.500 tot €20.000 (zie tabel). Partner, ouders en kinderen van het slachtoffer komen hiervoor in aanmerking. Voor andere personen die in een ‘nauwe persoonlijke relatie tot de gekwetste staan’, biedt de Wet Affectieschade ruimte voor interpretatie.

Bedragen affectieschade

    Ernstig en blijvend letsel   Overlijden
 
  Overlijden door misdrijf
Echtgenoot, geregistreerd partner, levensgezel   €15.000   €17.500   €20.000
Kinderen en ouders   €15.000   €17.500   €20.000
Uitwonende kinderen   €12.500   €15.000   €17.500
Overige nauwe persoonlijke relaties   €12.500   €15.000   €17.500
Duurzame zorg in gezinsverband   €15.000   €17.500   €20.000

Meer uitgekeerd

In 2020 hebben verzekeraars zo’n €10 miljoen aan affectieschade uitgekeerd, tegenover €6 miljoen in 2019. In 2020 was vaker sprake van meerdere naasten die recht hadden op een vergoeding. Bijvoorbeeld een echtgenoot en meerdere kinderen. Daardoor was er een stijging in de gemiddelde schadelast. In 2019 keerden verzekeraars gemiddeld €14.000 per claim uit. In 2020 was dat €24.000. Volgens de geraadpleegde verzekeraars ontstond er, net als in 2019, zelden discussie met het slachtoffer over de hoogte van de claim.

Strafzaken met uitkering affectieschade

Eerste strafzaak

De eerste strafzaak waarin op grond van de nieuwe wet affectieschade werd toegekend was voor zover bekend op 4 juli 2019. Een automobilist in Hoorn (NH) moest €17.500 betalen. Een vrouw kwam te overlijden door zijn onvoorzichtige rijgedrag. Dit werd gezien als een misdrijf. De automobilist betaalde aan de (uitwonende) zoon en de dochter van de vrouw de vergoeding voor affectieschade.

Broer kan ook naaste zijn

De rechtbank wees in februari 2020 €17.500 als vergoeding affectieschade toe aan de broer van het dodelijk slachtoffer van een steekpartij. Deze vond begin 2019 plaats in Den Haag. De rechter was het eens met het argument de 2 niet alleen broers maar ook beste vrienden en huisgenoten waren. Hierdoor was er een nauwe persoonlijke relatie met het slachtoffer en werd de broer als naaste gezien.

Aansprakelijkheidsverzekeringen

Degene die aansprakelijk is voor het leed draait op voor de affectieschade. Dit valt onder de dekking van de Wettelijke Aansprakelijkheidsverzekering (WA) voor autorijders of de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP). Als er geen opzet is en de veroorzaker is goed verzekerd, betaalt zijn/haar verzekeraar de schade. Bij een misdrijf (zoals de steekpartij uit het voorbeeld hierboven) moet de veroorzaker zelf betalen.

Schrijf je in voor onze gratis e-mails

Blijf op de hoogte van nieuws, acties en tips. Zo bespaar je geld, voorkom je een miskoop én weet je wat jouw rechten zijn als consument.
In onze privacyverklaring lees je hoe we omgaan met je persoonsgegevens en e-mails voor je personaliseren. Afmelden kan altijd.