icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Genomineerd voor Website van het Jaar |

Wij gaan ervoor. Jij ook? Stem meteen

website van het jaar 2017

De Voedselzandloper

Eerste indruk | De Voedselzandloper is volgens auteur Kris Verburgh niet zozeer een dieetboek, als wel een anti-verouderingsboek. Verburgh bouwde zijn Voedselzandloper op met behulp van resultaten van uiteenlopende wetenschappelijke onderzoeken. Naast een review belichten we kort twee kookboeken die volgens het Voedselzandloper-principe werken.
Linda de Gouw
Linda de Gouw

Expert Voeding & Gezondheid

Gepubliceerd op:  27 november 2013


Merk De Voedselzandloper

Richtprijs € 17,95


Type Dieetboek


vis-eten-dieet

Conclusie

Omdat het boek bijdraagt aan meer bewust omgaan met je eten heeft het zijn waarde ten opzichte van crashdieetboeken. Maar om als betrekkelijke outsider, en min of meer in je eentje, de gezonde voeding te omschrijven alsof je de waarheid in pacht hebt, wekt de vraag op of zijn interpretatie inderdaad de juiste is. Verburgh noemt zijn boek niet echt een dieetboek. Ook heeft hij het over allerhande dieetgoeroes. Maar de Voedselzandloper is zodanig specifiek dat het ook doorgaat voor een dieetboek. En is hij dan niet ook een van de dieetgoeroes?

Voedselzandloper

De Voedselzandloper is een groot succes in Nederland en daarbuiten. Schrijver Kris Verburgh licht zijn Voedselzandloper-model uitgebreid toe per 'trede' in de zandloper. Na het toelichten van een voedingsmiddel(engroep) besluit de schrijver met een samenvatting. En dat is een prettige toevoeging gezien de grote hoeveelheid informatie die Verburgh in zijn boek per voedingsmiddel verschaft. Verburgh heeft zich verdiept in de wetenschappelijke literatuur over voeding. Hij verbindt daar vele conclusies aan die hij vorm geeft als Voedselzandloper. De auteur zegt kritisch te zijn op bepaalde wetenschappelijke onderzoeken als ze niet goed of te klein zijn opgezet.

Regels Voedselzandloper

  • Geen/zo weinig mogelijk brood, aardappelen, pasta en rijst.
    Deze producten hebben een hoge glycemische index en bevatten veel koolhydraten en dus suikers. De hoge bloedsuikerpieken zouden nadelig voor het lichaam zijn. Ook zou glucose indirect de veroudering versnellen en kanker bevorderen.  
  • Havermoutpap (met sojamelk) als vervanger van brood. 
    Door de vele vezels in havermout zijn de bloedsuikerpieken minder aanwezig en bepaalde stoffen (avenanthramides) gaan slagaderverkalking en hoge bloeddruk tegen.
  • Groenten, peulvruchten, paddenstoelen en vleesvervangers (tofu) vervangen aardappelen, pasta en rijst.
    Het boek bevat onderzoeken die aantonen dat deze producten een beschermend effect hebben op het lichaam door stoffen als flavonoïden, vitamines en mineralen.  
  • Melk en yoghurt maken plaats voor plantaardige melk en yoghurt (gemaakt van soja). 
    Mensen zouden niet gemaakt zijn om melk en yoghurt te verteren. Ook geven ze een hogere kans op bepaalde ziekten (waaronder Parkinson en osteoporose). 
  • Kaas en eieren zijn toegestaan.
    Eieren zijn niet zo slecht als gedacht wordt. De bron van het onderzoek waar de schrijver op doelt is echter onbekend. Eieren bevat daarnaast belangrijke bouwstoffen zoals choline en lecithine. Kaas is toegestaan vanwege vitamine K2. 
  • Vette vis en gevogelte in plaats van rood vlees. 
    Deze regel komt enigszins overeen met de huidige consensus. In elk geval het advies om 2 keer per week vette vis te eten.   
  • Drinken van witte of groene thee, maximaal 3 kopjes koffie en minstens 1 glas vruchten- of groentesap. 
    Vanwege flavonoïden, theanine, verminderen rimpelvorming. Koffie mag in mindere mate. Werkt beschermend op verouderingsziekten, maar verhoogt risico op hartritmestoornissen en osteoporose.
  • Maximaal 2 consumpties alcohol per dag.
    Dit komt overeen met de huidige consensus. 
  • Voedingssupplementen zoals jodium, magnesium, vitamine D, selenium en B-vitamines.
    Dit zijn zogenoemde 'slimme' voedingssuplementen die inspelen op het metabolisme en het eigen antioxidantensysteem activeren.

Pluspunten

  • De schrijver gaat, in verhouding tot veel andere dieetboeken, vrij diep in op (de structuur van) koolhydraten (suikers), eiwitten en vetten. Hierdoor komt de lezer in aanraking met biochemie en het metabolisme van het menselijk lichaam. Hij verwoordt deze informatie op een heldere, visuele manier. Veel andere dieetboeken bieden deze informatie niet.
  • Het boek gaat diep in op verschillende voedingsstoffen in diverse producten zoals resveratrol in wijn, flavonoïden in o.a. fruit en fyto-oestrogenen in soja.
  • De auteur gaat met zijn adviezen voor een deel terug naar basisvoedingsmiddelen, die onbewerkt verkrijgbaar zijn.
  • Het boek laat mensen nadenken over wat ze eten.
  • Er wordt een aantal bladzijden gewijd aan kruiden en smaakmakers als ui en knoflook. Dit zijn goede alternatieven voor zout, waar we in de regel te veel van binnenkrijgen.
  • Lichaam en geest zijn tevens een onderwerp in het boek. De schrijver laat hiermee zien grondig te zijn in zijn aanpak om zijn boodschap over te brengen.
  • Een deel van de adviezen zijn inderdaad gegrond. Bijvoorbeeld de goede eigenschappen van omega-3 vetzuren op het lichaam.
  • De schrijver heeft een uitgebreide en sterke stellingname met zijn Voedselzandloper. En dat blijkt. Verburgh biedt zijn Voedselzandloper aan als een onderzoeksprotocol, en daagt wetenschappers daarmee uit zijn zandloper wetenschappelijk te toetsen.

Minpunten

  • Het boek start met een kritisch oog op losse publicaties van wetenschappelijk onderzoek. Enkel grote vergelijkingsstudies als systematic reviews en meta-analyses kunnen serieus genomen worden. Echter, de schrijver gebruikt regelmatig één enkel wetenschappelijk artikel om te beargumenteren waarom een voedingsmiddel opgenomen is in zijn Voedselzandloper. Daarmee is de schrijver niet consistent.
  • Brood, aardappelen, pasta en rijst worden sterk afgeraden in het boek, mede door de hoge bloedsuikerpieken die het veroorzaakt. Ook wel vertaald als glycemische index. Havermout daarentegen mag wel. Terwijl puur havermout qua glycemische index vergelijkbaar is met witte pasta. 
  • Verburgh heeft het in zijn Voedselzandloper over het eten van suikervervangers als stevia, tagatose en agavenectar. Belangrijk te vermelden is dat veel producten waar stevia in verwerkt is, vaak ook nog de 'gewone' suikers bevatten of andere zoetstoffen zoals erythritol. De gemiddelde consument is hier niet van op de hoogte. Hierover staat echter geen nadere uitleg in het boek. 
  • De huidige Schijf van Vijf wordt afgeraden, omdat die beïnvloed zou zijn door de voedingsindustrie. Echter, inhoudelijke argumentatie hierover ontbreekt. 
  • De schrijver haalt op pagina 32 van het boek een voedselpiramide aan, opgesteld door Harvard University. Want immers: 'de bedoeling van hun piramide is om een beter en gezonder alternatief aan te bieden dan de standaard driehoek en schijf', aldus Verburgh. Toch interessant om te vermelden dat de genoemde website van Harvard University niet alleen spreekt over een piramide, maar ook over een voedselschijf.
  • Omega-6-vetzuren als linolzuur en arachidonzuur worden in het boek afgeraden omdat ze ontstekingsbevorderend zouden zijn. Dit wordt niet goed onderbouwd met literatuur. 
  • De Voedselzandloper adviseert het drinken van rode wijn. Niet vanwege het stofje resveratrol; dan zou je immers tussen de 35 en 100 flessen wijn per dag moeten drinken wil je voldoende resveratrol binnenkrijgen. Nee, ook vanwege andere stoffen in rode wijn die gezond zijn. Welke dat zijn, staat er niet. 
  • De schrijver is vrij mild over zout en in tegenstelling tot andere onderwerpen verdiept de schrijver hier zich nauwelijks in. Terwijl een te hoge zoutinname een groot probleem is in de westerse wereld. 
  • Tofu is een onderdeel van het Voedselzandloper-dieet. Maar als je goed leest, zijn er ook nadelige effecten van tofu bekend. Hiermee spreekt de schrijver zijn gedachtegang en opgebouwde zandloper als gezond voedingspatroon enigszins tegen.

Koken

Dat het boek een succes is blijkt wel uit de verkoop en media-aandacht ervan. Voortbordurend op dit succes is een aantal kookboeken uitgebracht die een praktische invulling aan de Voedselzandloper geven.

Het Voedselzandloper-kookboek van Pauline Weuring bevat veel foto's van smakelijk ogende gerechten. Er staan wel een aantal discrepanties in. Zo zijn frieten van zoete aardappel ineens wel toegestaan. Ook staan er diverse gerechten met quinoa in genoemd terwijl Verburgh hierover met geen woord rept, alsof het niet bestaat.   

Het kookboek Lekker Lang Jong van Clara ten Houte de Lange en Nelleke van Lindonk houdt zich meer aan de Voedselzandloper. Er staan dan ook geen gerechten in met quinoa. Lekker Lang Jong bevat meer recepten dan het Voedselzandloper-kookboek, maar bevat daardoor minder smakelijke afbeeldingen. Het geeft per recept een bereidingstijd weer, terwijl het Voedselzandloper-kookboek dit achterwege laat. Beide boeken bevatten creatieve recepten en staan vol met tips en adviezen. 

Wie schreef De Voedselzandloper?

Kris Verburgh is arts en onderzoeker. Verburgh richt zich op de neurowetenschappen en de biogeriontologie (wetenschap van veroudering). Hij heeft geen specifieke voedingsachtergrond.

Nieuwste artikelen

Meer eerste indrukken

Meer eerste indrukken

Nieuw & interessant

  • voedingswaarde etiket nieuws
    Nieuws  |  4 aug.

    Glutenvrije producten niet altijd gezonder

    Speciale glutenvrije producten zijn lang niet altijd een gezond alternatief voor reguliere producten. Dat blijkt uit een steekproef van de Consumentenbond.
  • Beeld boek terugval en verleiding
    Eerste indruk  |  16 mei.

    Terugval en verleiding

    Afvallen is één ding. Als dat eenmaal gelukt is, is het de kunst om de kilo’s er af te houden. Daar gaat het boek 'Terugval en verleiding' over.
  • zeewier
    30 mrt.

    Voedingshypes

    Welke van deze hippe voedingsmiddelen zijn zo gek nog niet en kunnen dus gewoon ook dit jaar op je bord komen te liggen.
  • Artikel cambridge weightplan
    23 mrt.

    Cambridge Weight Plan

    Bij het Cambridge dieet eet je maaltijdvervangers om af te vallen. Daarna voeg je stapje voor stapje gezonde voeding toe. Je telt dus geen calorieën. Wat zijn de voor- en nadelen van dit dieet?