icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Van hypotheek tot verhuisdoos |

Stap voor stap naar je nieuwe huis.

icoon nieuw huis

ABP-pensioen gekort na samenwonen

Reinout van der Heijden, hoofdredacteur Geldgids @ReinoutvanderH

Wie gaat samenwonen na pensionering, loopt het risico een deel van zijn ABP-pensioen kwijt te raken. Hoe zit dat?


Het ABP

Het ABP is een van de zeldzame pensioenfondsen die een gepensioneerde minder ouderdomspensioen geven als hij een lagere AOW van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) krijgt. Dat komt doordat het ABP vóór 1995 de partners (meestal vrouwen) nog niet als zelfstandig rechthebbende op AOW beschouwde.

Lagere AOW-uitkering en minder ouderdomspensioen

In welke situatie doet zich zoiets voor? Stel, een gepensioneerde woont alleen en besluit het huis te delen met iemand anders. Of het om een huwelijk gaat of gewoon de voordeur delen, doet er niet toe. De SVB verlaagt de AOW in beide gevallen, ervan uitgaande dat de woonkosten voortaan gedeeld worden. De AOW van ongeveer €1350 per maand (brutobedrag voor een alleenstaande, 2017) gaat omlaag naar ongeveer €1000. De SVB heeft zijn eigen regels wanneer zij samenwoners minder AOW geeft. De enige manier om de hogere AOW te houden, is samen te gaan wonen met je kind of met twee volwassenen die allebei een inkomen hebben.

Als het SVB iemand als samenwoner ziet, doet het ABP dat ook. En dat kan veel geld kosten. Het opgebouwde ouderdomspensioen vóór 1995 wordt dan flink verlaagd. Dat kan wel een kwart van het pensioen schelen.

De uitkomst is triest. Stel je voor: Piet en Klaas zijn goede vrienden. Zij wonen apart en ontvangen ieder €2700 pensioen, waarvan de helft AOW en de helft ABP-pensioen. Klaas heeft een ruime woning en vraagt Piet om bij hem in te trekken. Nu raken ze niet alleen hun ruime AOW kwijt, maar ook een deel van hun ABP-pensioen. Hun gezamenlijke inkomen daalt dan van €5400 naar €4000 bruto. Het ABP geeft toe dat het zo werkt, maar zegt wel dat de hoogte van de korting op het ABP-pensioen moeilijk te voorspellen is. Het zit heel lastig in elkaar.

Uitleg ABP

Het ABP legt de korting als volgt uit: ‘Vanaf 1 januari 1995 geldt een uniforme franchise, omdat de partner sindsdien een zelfstandig recht op AOW heeft. Vanaf die datum is de franchise niet meer afhankelijk van het AOW-recht.’

De meeste mensen worden hier geen snars wijzer van. Ik zal proberen het in mijn eigen woorden uit te leggen. Vóór 1995 bouwden getrouwde werknemers op een andere manier pensioen op bij het ABP dan ongehuwde werknemers. Bij de opbouw werd er toen rekening mee gehouden dat er vanaf de pensioendatum twee keer een AOW-uitkering voor een gehuwde zou worden uitbetaald. Vóór 1986 was het weer anders geregeld.

Woonsituatie bepalend voor het werkelijke pensioen

Hoe dan ook, de hoogte van het werkelijke pensioen is afhankelijk van de woonsituatie na pensionering. Woont iemand alleen, dan krijgt hij meer pensioen en woont iemand samen, dan krijgt hij minder. Mensen die samenwonen, worden geacht hun inkomen met elkaar te delen. Volgens deze opvatting is pensioen een soort sociale voorziening.

Het pakt financieel gunstig uit voor mensen met een ABP-pensioen die hun partner kwijtraken. Zij krijgen ineens meer AOW en meer pensioen van het ABP. Daarna kan hij wat pensioen betreft beter alleen blijven wonen. Het ABP ontmoedigt namelijk dat alleenstaande gepensioneerden gaan samenwonen of trouwen. Als je trouwt, krijg je altijd een lagere gehuwde-AOW. Ook als je ervoor kiest niet te gaan samenwonen.