icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Woning delen

Reinout van der Heijden, hoofdredacteur Geldgids @ReinoutvanderH

Woning delen: samenwonen in de eigen woning van de partner. Hoe werkt dat?

Gepubliceerd op:17 augustus 2018


Het huwelijk is minder populair aan het worden, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Onder jongere generaties is het gebruikelijk geworden om eerst een tijd ongehuwd samen te wonen en pas later of zelfs helemaal niet meer te trouwen.

Wie gaat samenwonen en een woning deelt, moet zijn geldzaken goed regelen. Neem het voorbeeld van Roeland. Hij mailde de volgende vraag aan de Geldgids: 'Wij wonen samen in het koophuis van mijn vriendin. Wij zijn niet getrouwd. Zij heeft het huis goedkoop kunnen kopen, maar er moeten veel grote klussen gebeuren in de toekomst. Waar moet ik op letten als ik in de toekomst op mijn salaris geld leen om in dit huis te investeren?'

De vraag is op zich niet zo moeilijk te beantwoorden, als de 2 geen fiscale partners zijn. De vriendin van Roeland mag de rente aftrekken als hij haar een lening geeft voor de verbouwing. Ze moet de lening wel aflossen. De woning blijft van haar. Als Roeland zelf een lening wil afsluiten, moet hij er rekening mee houden dat de bank hem weinig zal lenen en tegen een hoge rente, omdat hij geen woning in onderpand kan geven.

Renteaftrek foetsie

Roeland moet in het laatste geval dus iets anders verzinnen. Maar dan beginnen de complicaties. Zijn vriendin kan de lening aangaan bij de bank en hij kan dan een deel van de rente gaan betalen. Het is dan van belang of zij fiscaal partners zijn. Mensen die gaan samenwonen, zijn niet automatisch fiscale partners. Wel ben je fiscale partners met een notarieel samenlevingscontract of een gezamenlijke woning. Bij de jaarlijkse belastingaangifte wordt dat duidelijk.

Als Roeland geen fiscaal partner is en een deel van de rente van een banklening betaalt, is die niet aftrekbaar. Hij is namelijk niet de eigenaar van de woning. Zijn vriendin kan deze rente ook niet aftrekken, want zij betaalt de rente niet. Betaalt Roeland meer dan de helft van de hypotheekrente, dan loopt het helemaal spaak. De fiscus beschouwt de woning van zijn vriendin niet meer als haar eigen woning. Ook de hypotheekrente die ze zelf betaalt, kan ze dan niet langer aftrekken.

Wat als Roeland zelf geld leent aan zijn vriendin? Als Roeland fiscale partner van zijn vriendin is, is de rente niet aftrekbaar. Aftrek is namelijk nooit mogelijk bij een lening tussen fiscale partners. Roeland moet daarover nadenken voordat hij een samenlevingscontract met zijn vriendin sluit of een kind van haar erkent. Meebetalen aan de woning levert dan geen fiscaal voordeel meer op.

Geen huwelijk of geregistreerd partnerschap kan tot problemen leiden. Als de huiseigenaar overlijdt, wordt de woning eigendom van de erfgenamen: de kinderen of ‒ als die er niet zijn ‒ de ouders, broers en zussen van de overledene. De partner krijgt niets. De erfgenamen kunnen de achterblijvende partner al na een halfjaar uit de woning zetten. Zonder partner als erfgenaam heft de fiscus meer erfbelasting.

Partners die een notarieel samenlevingscontract laten opstellen, zijn nog niet elkaars erfgenaam. Dat kan alleen via een testament. De partner heeft dan een vrijstelling voor de erfbelasting van maar liefst €643.000. Een kind heeft ongeveer €20.000 vrijstelling, een ouder €48.000 en een broer of zus €2000.

Erfbelasting besparen

Een testament maken om erfbelasting te besparen, kan een goede oplossing zijn. Voor de besparing hoef je geen notarieel samenlevingscontract te hebben. Je moet wel minstens 5 jaar op hetzelfde adres staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen van de gemeente. Zie www.belastingdienst.nl voor de details. Een testament kan altijd ongedaan worden gemaakt als de relatie op de klippen loopt.

Kortom: samenwonen dwingt tot het maken van afspraken en keuzes. Ook niets doen kan consequenties hebben.

Zelfs trouwen leidt tegenwoordig tot complicaties als er sprake is van een eigen huis. Vroeger werd de woning automatisch gemeenschappelijk eigendom na het sluiten van een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Dat is vanaf dit jaar niet meer het geval. Je moet nu een goede administratie bijhouden om een aandeel in de woning te krijgen of toch kiezen voor trouwen in gemeenschap van goederen.