icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
De beste zorgverzekering, die wil jij toch ook? |

Vergelijk en stap over

zorgicoon-45x45px

Lokpolissen

Veel consumenten hebben een winstdelende levenhypotheek, ooit gelokt met te verwachten hoge winsten. ‘Woekerpolis’ is voor een flink aantal van deze hypotheken een betere naam. Heb je zo'n levenhypotheek, dan kun je deze beter omzetten naar een (bank)spaarhypotheek.
Barbara van der Est
Barbara van der Est

Expert Geld & Verzekering

Gepubliceerd op:  3 februari 2015

Artikel beoordeel je adviseur

Lokpolissen, ofwel levenpolissen met winstdeling, komen niet voor op de woekerpolislijst met beleggingsverzekeringen van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Dit komt omdat de inleg bij een levenpolis niet wordt belegd en er geen recht is op compensatie of hersteladvies. Toch is er een flink aantal dat - vanwege de hoge kosten - aangemerkt kan worden als een woekerpolis.

Hypotheektekort

Volgens cijfers van het Verbond van Verzekeraars bestaan er anno 2015 zo’n 300.000 traditionele levenhypotheken. Veel van deze hypotheken zijn ouder dan de huidige woekerpolissen die vanaf 2025 gaan uitkeren.

De eigenaren van deze levenhypotheken stevenen vrijwel allemaal af op een hypotheektekort van vaak vele tienduizenden euro’s. In totaal is dit naar schatting €5 tot €10 miljard.

Kosten per jaar veel te hoog

Begin 2015 bekeken wij 36 ‘lokpolis’-dossiers van consumenten. De meeste verzekeringen zijn aan een hypotheek gekoppeld. Daarnaast zitten er enkele lijfrenteverzekeringen bij. De meeste polissen waren van Nationale-Nederlanden, inclusief dochters ING, RVS en Victoria Vesta. De overige polissen waren van Achmea, Aegon, Reaal, ASR, Delta Lloyd, Generali en Legal & General.

Van 24 polissen kunnen de kosten worden berekend; gemiddeld 2,54% per jaar. Dit percentage van het rendement gaat op aan kosten. Dus bij 4% rendement, blijft er nog maar 1,5% over.

Een kostenpercentage van 2,5% is veel te hoog. Ombudsman Wabeke stelde in 2008 dat beleggingsverzekeringen met meer dan 2,5% jaarlijkse kosten te duur waren. Bij deze woekerpolissen is er sprake van aan- en verkoopkosten voor beleggingen en beheerkosten in de beleggingsfondsen. Levenpolissen met winstdeling kennen deze kostenposten niet. De kosten van deze levenpolissen zouden dus veel lager moeten zijn dan die van beleggingsverzekeringen.

Verschil in kosten per polis

De hoogte van de kosten verschillen per verzekering. Ze zijn het hoogst bij polissen met veel poespas, zoals een relatief hoge overlijdensrisicodekking, een premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid en een ongevallendekking. De duurste verzekeringen uit het onderzoek zijn afgesloten rond 1980.

Polissen met een lage overlijdensdekking scoren ‘beter’, zoals de Gouden handdrukverzekering van Nationale-Nederlanden uit 1994, al is de opbrengst nog steeds karig.

Verwachting: geen tot weinig winst

Uit ons onderzoek blijkt dat er nauwelijks verzekeraars zijn die de verwachtingen over het kapitaal wat je opbouwt tussentijds bijstellen. Alleen van Nationale Nederlanden is bekend dat zij hier aandacht aan besteden.

Alle klanten moeten inzicht krijgen in het kapitaal dat zij opbouwen, op basis van een actuele inschatting van de verwachte winstdeling. De verwachte winstdeling is nu vrijwel altijd tussen 0 en 0,5% per jaar. Verzekeraars zouden hier meer aandacht aan moeten besteden.

Afkopen is geen optie

Een lokpolis stopzetten heeft geen zin, omdat de meeste kosten in het begin van de looptijd zitten. De eerste jaren bouw je relatief weinig kapitaal op, de afkoopwaarde valt daardoor altijd tegen. Er zijn zelfs producten die afkopen zwaar afstraffen. De opgebouwde winstdeling wordt dan alleen uitgekeerd op de einddatum, niet als je eerder stopt.

Bovendien komen verzekeringen die 20 tot 30 jaar geleden zijn afgesloten doorgaans toch nog uit op een nettorendement tussen de 2,5 en 4% per jaar. De enige kans om dan een hoger rendement te behalen is de polis afkopen en met de opbrengst gaan beleggen. Dit is onverstandig als je de hypotheek met de opbrengst moet aflossen of je pensioen nog (snel) moet aanvullen.

Oplossing: omzetten naar bankspaarhypotheek

Wie de laatste 15 jaar zo’n levenhypotheek heeft afgesloten doet er goed aan deze om te zetten in een (bank)spaarhypotheek. In ieder geval kun je zo het hypotheektekort op de einddatum verminderen. Het zou verzekeraars sieren als zij een overstap, zoals naar een bankspaarhypotheek, gratis aanbieden.

Een relatief jonge hypotheek (tot 15 jaar) oversluiten naar een bankspaarhypotheek kan een flink voordeel opleveren. Komen er advieskosten bij kijken, dan is de overstap soms nog steeds de moeite waard. De advieskosten haal je er echter niet meer uit als de resterende looptijd nog relatief kort is.

Met banksparen kun je overigens niet het hele gat repareren dat is ontstaan door een teleurstellende winstdeling. Het is sinds 2013 niet langer mogelijk om leven- en (bank)spaarhypotheken te verhogen. Mogelijk valt het gat wel te repareren door naast de bankspaarhypotheek een annuïteitenhypotheek af te sluiten. Dan gaan de maandelijkse lasten omhoog, maar blijf je op de einddatum niet met een restschuld zitten.

Oplossingen bij lokpolissen die binnenkort uitkeren

Als de verzekering binnenkort tot uitkering komt, valt er weinig meer te repareren. Bij voldoende vrij vermogen en/of een goed pensioen kom je waarschijnlijk niet in financiële problemen.

Heb je een levenhypotheek en blijf je zitten met een restschuld dan zijn er 3 mogelijkheden:

  • het restant aflossen met spaargeld;
  • afsluiten van een annuïteiten- of lineaire hypotheek voor 15 tot 20 jaar, waarmee je de restschuld kunt aflossen;
  • afsluiten van een aflossingsvrije hypotheek.

Oplossing bij voldoende spaargeld

Bij voldoende spaargeld, is de eerste optie de beste. Kies je voor de aflossingsvrije hypotheek, dan moet je stilstaan bij de situatie na je overlijden. Als de woning snel wordt verkocht, is er niets aan de hand. Lukt dat niet, dan hebben de kinderen een probleem vanwege de erfbelasting en woonlasten die moeten worden doorbetaald.

Huis verkopen

Zijn de 3 opties niet mogelijk, dan ontkom je er niet aan je huis te verkopen. Bij de meeste ouderen zal de woning veel meer waard zijn dan de hypotheek die erop rust. Je kunt dan verhuizen naar een goedkopere koopwoning of huurwoning. Het vrijgekomen kapitaal kun je gebruiken als eventuele pensioenaanvulling.

Bekijk ook:

Nieuw & interessant

  • eerste-huis-kopen

    Nieuw huis?

    Wij helpen je stap voor stap op weg. Van de ultieme verhuischecklist tot de beste verhuisdoos.

  • even-voorstellen

    Videoreeks: nieuw huis, nieuw avontuur

    Adil en Laura kochten hun eerste huis. Bij een nieuw huis moet er veel geregeld worden. Speciaal voor een videoreeks volgen wij hen in alle stappen. Van het afsluiten van de hypotheek, het regelen van verzekeringen tot de verhuizing. Kijk je mee?

  • taxatie-huis-inspectie
    13 nov.

    Hoe kies je een taxateur?

    De bank vraagt meestal een taxatierapport als je een hypotheek afsluit. Ook is een taxatie handig als je een bod doet op een woning. Waar moet je letten als je een taxateur inschakelt?
  • Home tips voor alle toeslagen
    26 okt.

    Eindejaarstips 2017

    Specifieke tips voor oktober, november en december om op een vrij eenvoudige manier belasting te besparen of toeslagen veilig te stellen.