icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
De beste zorgverzekering, die wil jij toch ook? |

Vergelijk en stap over

zorgicoon-45x45px

Elektronisch medisch dossier (LSP)

Het Landelijk Schakelpunt (LSP) is een beveiligd netwerk waarop medische gegevens tussen zorgverleners snel uitgewisseld worden. Wat betekent dit voor jou en hoe veilig is het allemaal?
Fauve Panis
Fauve Panis

Expert Voeding & Gezondheid

Artikel elektronisch medisch dossier

Wat is de zorginfrastructuur van het Landelijk Schakelpunt (LSP)?

De zorginfrastructuur van het Landelijk Schakelpunt (LSP) is een beveiligd netwerk waarop medische gegevens snel worden uitgewisseld. Als je toestemming geeft, kunnen andere zorgverleners via de zorginfrastructuur je medische gegevens opvragen. Huisartsen, huisartsenposten, apothekers en medisch specialisten kunnen hun computersysteem op dit netwerk aansluiten. Hiervoor moet het systeem aan strenge beveiligingseisen voldoen. Zorgverleners mogen pas jouw gegevens uitwisselen, als je hier zelf expliciet toestemming voor hebt gegeven. Zorgverzekeraars zijn uiteraard niet aangesloten op het LSP en mogen je medische gegevens ook niet inzien.

Je medische gegevens

Veel huisartsen hebben hun patiënten al gevraagd of ze hun medische gegevens willen delen met andere zorgverleners. Als je toestemming geeft, worden alleen je Burgerservicenummer (BSN) en de persoonsgegevens die de huisarts en apotheek van je hebben in het systeem gezet. Je medische gegevens staan dus niet in het LSP, maar blijven opgeslagen in het computersysteem van je huisarts en apotheek. Andere zorgverleners mogen deze alleen opvragen als dit nodig is voor jouw behandeling. Ook kan alleen belangrijke informatie worden opgevraagd. Misbruik wordt bestraft.

Via de website van de Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie (VZVZ), de organisatie die verantwoordelijk is voor het LSP, zie je wie jouw gegevens hebben opgevraagd. Ook is het mogelijk om een automatische e-mail te ontvangen als je medische gegevens worden opgevraagd.

Om welke belangrijke informatie gaat het?

Een medisch specialist of apotheker kan alleen een overzicht opvragen van de medicijnen die je gebruikt. (Waarnemend) huisartsen kunnen ook een samenvatting van je huisartsendossier opvragen. Daarin staat:

  • een samenvatting van je medische informatie

  • je huidige gezondheidsproblemen

  • de medicijnen die je gebruikt of bekende allergieën, bijzonderheden die belangrijk zijn voor een waarnemend arts.

Geef je geen toestemming? Dan wordt dat ook geregistreerd. Jouw gegevens zijn dan niet elektronisch beschikbaar voor inzage, ook niet in geval van nood. Voor mensen met bijvoorbeeld een allergie of diabetes kan dit erg risicovol zijn. 

Heb jij nooit een verzoek gekregen om je gegevens te delen, maar wil je dit toch? Via de website www.ikgeeftoestemming.nl regel je dit zelf.

Baas over je eigen elektronisch medisch dossier

Heb je al toestemming gegeven om jouw medische gegevens beschikbaar te maken? Zo blijf je baas over je eigen elektronisch medisch dossier: 

  • Bij de huisarts kun je je dossier inzien. In overleg met je huisarts kun je ervoor kiezen een deel van je gegevens af te schermen. Dit deel wordt dan niet uitgewisseld via het LSP.

  • Vermoed je misbruik? Op de website van de VZVZ kun je achterhalen welke zorgverleners in jouw dossier hebben gekeken.

  • Je kunt een gegeven toestemming altijd weer intrekken.

Ontvang het laatste zorgnieuws

Als eerste op de hoogte zijn van ontwikkelingen rondom je zorgverzekering? Meld je dan aan voor de ZorgAlert van de Consumentenbond en we houden je per e-mail op de hoogte.

Aanmelden voor ZorgAlert

zorgalert tablet met bol

De voor- en nadelen van het LSP

Onder voor- en tegenstanders woedt een felle discussie over de invoering van het LSP.  Wat zijn de voor- en nadelen?

Voordelen

  • De (snelle) beschikbaarheid van belangrijke medische informatie kan onbedoelde schade aan de gezondheid voorkomen. Het aantal medische fouten neemt af, bijvoorbeeld omdat in spoedsituaties een arts meteen ziet welke medicijnen de patiënt gebruikt.

  • Onderzoeken hoeven niet opnieuw te worden gedaan, want de uitslag van de vorige keer staat nog in het dossier.

  • De zorg wordt goedkoper door minder fouten en minder dubbele onderzoeken.

  • Je gegevens zijn, indien nodig, ook voor andere zorgverleners in jouw regio beschikbaar. Handig, als je een keer naar een andere huisarts of apotheek moet.

Nadelen

  • Medische informatie is privacygevoelig. Door deze informatie via een (landelijk) netwerk beschikbaar te stellen, maak je het potentiële 'hack'-gevaar zeker niet kleiner. Daardoor is je privacy niet gegarandeerd.

  • Bij misbruik van privégegevens staan consumenten vrijwel machteloos. De aansprakelijkheid bij misbruik is niet duidelijk geregeld. Dit lijkt ook van geval tot geval te kunnen verschillen. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk welke partij wanneer aansprakelijk gesteld kan worden voor ontstane schade.

  • Zorgverleners kunnen fouten maken bij het invoeren van gegevens in het dossier of de gegevens uit het dossier verkeerd interpreteren. Dit kan nadelig zijn voor jouw behandeling, want dit werkt door bij andere aanbieders.

  • Je hebt als patiënt geen zeggenschap over wie in jouw dossier kijkt. Je kunt alleen achteraf zien wie erin heeft gekeken.

  • Het is jammer dat je zelf niet bij de gegevens kan die anderen dus over jou in kunnen zien. Het enige dat je ziet is wie er gekeken heeft, maar je weet niet wat diegene zag. Die inzage moet je via je eigen arts regelen.

Dit vinden wij

Wij zijn voorstander van elektronische uitwisseling van en inzage in gegevens, maar met de belangrijke kanttekening dat privacy gewaarborgd moet zijn en dat de patiënt de regie heeft over wat al dan niet wordt uitgewisseld.

De Consumentenbond vindt dat er van alle systemen een onafhankelijke analyse zou moeten komen over de betrouwbaarheid. Het gaat hier om gegevens die niet zomaar op straat mogen komen te liggen en waar niemand zonder toestemming van de patiënt inzage in mag hebben.

Daarnaast maken wij ons specifiek zorgen over de beperkte regierol voor consumenten en de onduidelijkheid rondom aansprakelijkheid. Die onrust rondom de betrouwbaarheid wordt ook behoorlijk aangewakkerd door de juridische strijd over het onderwerp.

Wat wil de Consumentenbond?

De Consumentenbond pleit voor een systeem waarbij de consument zelf meer regie heeft over het delen van de gegevens. Met het huidige systeem moet je vooraf toestemming geven aan een grote groep aangesloten aanbieders. Wij betwijfelen of je je hier als consument op dat moment van bewust bent én hierin een weloverwogen keuze maakt. Dat je dit alleen achteraf kunt controleren (al dan niet met een melding in je mailbox) vinden we in elk geval onvoldoende.

Ook moet inzage in het dossier altijd mogelijk zijn en moet het dossier bovendien correct en compleet zijn. Dit is belegd bij de zorgaanbieder, maar de patiënt moet hier zelfstandig in kunnen aanvullen en wijzigen.

Ten slotte zou het van grote meerwaarde zijn om de verschillende uitwisselingssystemen eens te vergelijken en de goede voorbeelden eruit te halen. Wie weet is er dan wél zicht op een één landelijk systeem, voorzien van alle gemakken en wensen.

Nieuw & interessant

  • ziekenhuis-keurmerken-ster
    6 okt.

    Keurmerken ziekenhuizen gekeurd

    Bij sommige ziekenhuizen vliegen de vinkjes en pluimen je om de oren. Maar bieden zulke keurmerken eigenlijk waardevolle keuze-informatie voor de patiënt? Niet altijd, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond.
  • glurende websites nieuwsbericht
    Nieuws  |  14 sep.

    Hardleerse gezondheidssites blijven privacy schenden

    Veel gezondheidswebsites plaatsen nog steeds commerciële cookies zonder toestemming van de bezoekers. Dit blijkt uit een herhaalonderzoek van de Consumentenbond naar websites die informatie bieden over ziektes en verslavingen.
  • privacy op het internet man cafe
    13 jul.

    Privacy online zelftests

    Gerenommeerde bedrijven bieden medische zelftests aan via internet. Handig! Totdat je ontdekt dat je gegevens op straat liggen, omdat de beveiliging van deze websites niet in orde is.
  • de beste behandling

    Boek: De beste behandeling

    Zelf meebeslissen als je ziek bent? Over bijvoorbeeld therapie en medicijnen? In het boek 'De beste behandeling' staat informatie over 41 chronische ziektes. Van migraine en dementie tot kanker en diabetes.