icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Van hypotheek tot verhuisdoos |

Stap voor stap naar je nieuwe huis.

icoon nieuw huis

Etiketteringsregels gm-voedsel van kracht

Nieuws |

Gepubliceerd op:  20 april 2004


Afgelopen vrijdag, 16 april, is de nieuwe Europese wetgeving voor etikettering van genetisch gemodificeerd voedsel van kracht geworden. De Consumentenbond is blij met deze wetgeving. Uit diverse publieksonderzoeken, ook van de bond zelf, blijkt dat consumenten het belangrijk vinden dat ze zelf kunnen beslissen of ze wel/niet producten kopen die genetisch gemodificeerd zijn. Hiervoor is goede informatie over voeding, voedselproductie en het gebruik van gentechnologie van groot belang.

 

Het Voedingscentrum en de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) zijn gestart met een campagne over genetische modificatie, met als doel ‘de consument bewust te maken van de techniek, de toepassingen, de mogelijk- én moeilijkheden van genetische modificatie’. De nadruk in deze campagne ligt op de voedselveiligheid en etikettering. De Consumentenbond is van mening dat je de ‘veiligheid’ of ‘onveiligheid’ van gentechproducten alleen per product kan beoordelen.
In de discussie over gentechnologie roepen voor- en tegenstanders om het hardst over de mooie beloften en de risico’s van de technologie. Voor de Consumentenbond is het toepassen van gentechnologie in de voedselproductie niet eenvoudig een kwestie van voor of tegen. Je kunt niet in algemene zin stellen dat gentechnologie veilig is of niet. Of dat toepassingen zinvol zijn of niet. Zowel de risico’s als de voordelen moeten van geval tot geval worden beoordeeld. Een gewas, waarvan de eiwitsamenstelling is veranderd moet je anders beoordelen dan een gewas dat bestand is gemaakt tegen onkruidbestrijdingsmiddelen, zowel op de veiligheid als op noodzaak.

 

Veiligheid voorop
De nieuwe regelgeving kent, mede onder invloed van de Europese consumentenorganisaties, een aantal belangrijke verbeteringen op het gebied van veiligheidsbeoordeling. Hierdoor heeft de bond ook meer vertrouwen in de toelatingsprocedures voor nieuwe gentechproducten. Maar de veiligheidsbeoordeling kan nog verder worden verbeterd. Zo moet er verder onderzoek worden gedaan naar de lange termijn effecten van gentechproducten op de volksgezondheid. Is er in specifieke gevallen twijfel over de veiligheid van een product, dan mag dat product niet op de markt worden gebracht. Er moet dan een duidelijk, wetenschappelijk vermoeden zijn dat er sprake is van een onaanvaardbaar risico. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van een nieuw eiwit dat veel overeenkomsten vertoont met bekende allergieverwekkende eiwitten. Bij de nu toegelaten producten is van zo’n onaanvaardbaar risico geen sprake.

 

Veiligheid is relatief
Onzekerheid over wat we niet weten is een reden voor voorzichtigheid, maar geen reden voor een verbod. Dan kunnen we wel alle nieuwe producten en ontwikkelingen gaan verbieden. Ook van nieuwe, exotische fruitsoorten en nieuwe rassen die met de conventionele plantenveredeling zijn gekweekt kennen we de lange termijn effecten niet precies. We hebben innovatie nodig voor de ontwikkeling van betere producten en productiemethoden. Recent onderzoek van het Britse Medisch Genootschap wijst uit dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat met gentechnologie geproduceerde voedingsmiddelen onveilig zijn. Verder onderzoek naar de beoordeling van de veiligheid en de voordelen is echter gewenst.

 

Nut gm-voedsel nog beperkt
De huidige toepassingen van gentechnologie en de toepassingen waarvoor een aanvraag voor markttoelating is ingediend, hebben vooral voordelen voor producenten. Er zijn nog weinig toepassingen waarvan het directe nut voor consumenten duidelijk is.

 

Keuzevrijheid
Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de opvattingen van burgers over gentechnologie. Ook de Consumentenbond heeft de meningen van zijn leden gepeild. Daarnaast is er in 2002 het publiek debat ‘eten en genen’ georganiseerd. Uit deze peilingen komt een beeld naar voren van kritische burgers en consumenten, die onzeker zijn. Ze zijn in verwarring gebracht door conflicterende boodschappen en omdat genetisch gemodificeerde ingrediënten in veel gevallen niet onder de wettelijke etiketteringplicht vallen. Bij het bepalen van hun standpunt ten aanzien van gentechnologie spelen naast veiligheid, het nut van de toepassingen en morele afwegingen (het onnatuurlijk zijn van gentechnologie) een belangrijke rol. Een ruime meerderheid wil de ruimte om zelf te kiezen of ze gentechproducten willen kopen. Daarvoor is etikettering van gentech-producten noodzakelijk, evenals goede informatievoorziening en keuzevrijheid voor producenten.

 

Twijfel over nut productlijsten
Er zijn verschillende organisaties die lijsten opstellen, waarop wordt aangegeven welke producten en merken gegarandeerd ‘gentechvrij’ zijn en welke niet. De Consumentenbond betwijfelt of dergelijke lijsten werkelijk behulpzaam zijn bij het maken van een keuze. De lijsten zijn namelijk gebaseerd op verklaringen van levensmiddelenproducenten en supermarkten. Onderzoek van de bond uit 2003 wees uit dat de onderbouwing van dergelijke ‘gentechvrij-verklaringen’ niet altijd even sterk is.

 

Meer informatie over genvoeding vindt u hier.