icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

De voogdij regelen: hoe doe je dat?

Je hoopt natuurlijk dat het nooit nodig zal zijn, maar voor het geval jij en je partner zelf niet meer voor jullie kind(eren) kunnen zorgen, is het een fijne gedachte dat je een voogd hebt aangewezen. Maar hoe kies je een voogd? En wat zijn de rechten en plichten van een voogd? Wij zetten de belangrijkste vragen op een rijtje.

Lauri Ten Grotenhuis

Lauri Ten Grotenhuis , Expert Woning & Huishouden Bijgewerkt op:21 september 2018

voogdij

Wat is een voogd?

Minderjarige kinderen staan in eerste instantie onder het gezag van beide ouders, of onder het gezag van één ouder. Als beide ouders zijn overleden of als ze niet meer het gezag over hun kind(eren) hebben, neemt een voogd het gezag over. Een voogd kan van tevoren aangewezen worden door de ouders, maar dit is niet verplicht. Een voogd kan ook door de rechter aangewezen worden, in het geval de ouders het gezag kwijtraken.

Wie kan voogd worden?

Iedereen boven de 18 jaar die niet onder curatele staat en geestelijk gezond is, kan voogd worden. Het maakt niet uit of de voogd zelf al kinderen heeft, een partner heeft of alleenstaand is. Natuurlijk is het wel belangrijk dat de voogd het goed met je kind kan vinden. Wil je een voogd aanwijzen voor het geval jou en je partner iets overkomt, kies dan iemand van wie je denkt dat hij of zij je kind kan opvoeden zoals je dat zelf zou willen. Geef diegene de tijd om over je voorstel na te denken.

Het is niet verplicht voogd te worden. Weigert de beoogde voogd of heb je geen voogd aangewezen, dan zoekt de Raad voor de Kinderbescherming in eerste instantie binnen de familie naar een geschikte voogd. Wil of kan niemand van de familie voor het kind zorgen, en stelt ook geen bevriende persoon zich beschikbaar, dan gaat de voogdij naar een gezinsvoogdij-instelling. Die probeert een pleeggezin voor het kind te vinden. 

Wat als maar één ouder het gezag had? 

Had maar één van de ouders het gezag? Dan kan de andere ouder óf een voogd het gezag krijgen. De rechter beslist. De beslissing is in het belang van het kind, maar in eerste instantie heeft de ouder de voorkeur. 

Heeft een van de ouders samen met een partner (niet de biologische ouder) het gezag over een kind, dan krijgt de partner bij overlijden van de ouder automatisch de voogdij over het kind. De andere ouder, zonder gezag, kan in dat geval bij de rechter vragen alsnog het gezag over het kind te krijgen. Ook hier geldt dat de rechter beslist in het belang van het kind. De rechter vraagt kinderen van 12 jaar en ouder naar hun mening.

Wat als beide ouders het gezag kwijtraken?

Zijn beide ouders nog in leven, maar beslist een rechter dat zij geen gezag meer hebben over de kind(eren), dan benoemt de rechter een voogd. Er is geen zekerheid dat broertjes en zusjes bij dezelfde voogd worden geplaatst. De rechter zal dat wel proberen. 

Zelf een voogd kiezen: waar leg je dat vast?

Je kunt 1 persoon, of 2 personen gezamenlijk, aanwijzen als voogd en in je testament laten opnemen. Dat doe je bij de notaris. Je kunt daarbij aangeven dat je wilt dat de kinderen bij elkaar blijven. Overleg van tevoren met de beoogde voogd dat je hem in je testament wilt opnemen. Zijn je kinderen al wat groter, pols dan ook bij hen of de beoogde voogd bij hen past. 

Je hoeft een voogd niet per se in een testament vast te leggen. Je kunt de door jou aangewezen voogd ook laten registreren in het gezagsregister.

Wat zijn de rechten en plichten van de voogd? 

Als voogd ben je net zoals de ouders, de wettelijker vertegenwoordiger van het kind en beheer je zijn vermogen. Ook ben je verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind.

Heb je alleen de voogdij over een kind? Dan ben en blijf je verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind, maar je bent niet verplicht om hem in huis te nemen. Je mag hem ook in een pleeggezin onderbrengen. Ook heb je geen onderhoudsplicht. Dat betekent dat je niet zelf het levensonderhoud hoet te betalen. Je mag daar het vermogen van het kind voor gebruiken, bijvoorbeeld de erfenis van zijn overleden ouders. Je moet wel jaarlijks aan de kantonrechter verantwoording afleggen over je beheer van het vermogen van het kind.

Als voogd krijg je in principe kinderbijslag. Als beide ouders van het kind zijn overleden, krijgt het kind ook een wezenuitkering. Daarnaast kun je een bijstandsuitkering aanvragen voor het kind. 

Heb je gezamenlijk de voogdij? Dan moet je het kind opnemen in je eigen gezin en gezamenlijk de kosten voor het levensonderhoud betalen. Je hebt dan onderhoudsplicht totdat het kind meerderjarig is. Ook bij gezamenlijke voogdij controleert de kantonrechter je beheer over het vermogen van het kind.

Heeft het kind dezelfde rechten als een ‘eigen’ kind?

Een kind onder voogdij behoort wel tot je gezin, maar heeft niet precies dezelfde rechten als je eigen kinderen. Het kind heeft geen juridische familierelatie. Dat betekent dat hij niet deelt in de erfenis. Wil je dit wel, dan moet je (ook) dit kind in je testament aanwijzen als erfgenaam. Een andere optie is adopteren. Na adoptie wordt het kind beschouwd als je eigen kind en heeft dan dezelfde rechten en plichten als je andere kinderen.

Wanneer eindigt de voogdij?

De voogdij eindigt zodra het kind 18 jaar en dus meerderjarig is, of als een of beide ouders het gezag over het kind weer terugkrijgt of terugkrijgen. Als de voogd zelf overlijdt of geen voogd meer wil of kan zijn, benoemt de rechter een nieuwe voogd. Zijn er 2 voogden en overlijdt een van beiden, dan krijgt de andere voogd automatisch alleen de voogdij. Na afloop van de voogdij is de voogd niet meer verantwoordelijk voor het kind.

Lees ook:

Meer informatie over dit emotionele onderwerp vind je in ons boek Testament en overlijden

De beste en veiligste producten voor je kind

Meer tips?
Volg ons op Facebook of lees ons advies over (producten voor) baby's en kinderen. Schrijf je in voor Mama telt af!, Papa telt af! of Je baby's eerste jaar. Dan ontvang je maandelijks in je mailbox praktische tips voor de zwangerschap of als de baby is geboren. 

bad badderen schuim sop zeepsop spelen douche badkamer kind peuter

Nieuw & interessant

  • jongen-eet-spaghetti

    Kindervoeding

    Het is niet altijd even makkelijk om kinderen gezond te laten eten. Volg deze tips, dan ben je al een eind op weg.

  • school bso opvang oppas spelen blokken speelgoed meisjes

    Je kind en veiligheid

    Kinderen moeten op jou kunnen vertrouwen voor een veilige omgeving om op te groeien. Waar moet je aan denken?

  • hoverboard
    Nieuws  |  11 okt.

    Brandgevaar accu's van hoverboards

    De NVWA meldt een ernstig veiligheidsprobleem met hoverboards. Bij 30 onderzochte producten kan de accu in de brand vliegen als hij te lang aan de oplader ligt.
  • traphekje-test-still-2-video
    Nieuws  |  5 okt.

    Gevaarlijke traphekjes op zwarte lijst

    In 3 jaar testen vond de Consumentenbond al 7 levensgevaarlijke traphekjes. Alle hekjes verdwenen stilletjes uit de winkel, maar er werd niets teruggeroepen. Daarom maken wij een zwarte lijst.