icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

App of bril: alles over augmented reality

Augmented reality (AR) ken je misschien wel via het spelletje Pokémon Go. Het vangen van Pokémons op straat was een tijdlang razend populair. Wat is er mogelijk met augmented reality en wat niet? Wat gaat er nog komen met deze techniek die steeds vaker in smartphone en tablet-apps zit? Welkom in de wereld van AR.
Wouter Rensink
Wouter Rensink

Expert Elektronica

Bijgewerkt op:  5 april 2018

augmented-relity-ikea-tafel

Wat is augmented reality (AR)?

Met augmented reality (AR) worden er computergegeneerde beelden over de werkelijke wereld heen getoond. Dat kan handig zijn. Zo kun je bijvoorbeeld een virtuele tafel bekijken en zo al voor de koop bepalen of hij in je huis past. Dat kan op 2 manieren: door te kijken naar een smartphone of tablet waarop live camerabeelden met toegevoegde AR-elementen te zien zijn, of door een speciale bril die AR-elementen voor je ogen projecteert.

Anders dan virtual reality

Augmented reality is iets anders dan virtual reality. Bij virtual reality wordt je normale zicht afgesloten door een bril en kun je alleen nog een computergegenereerde omgeving zien. De AH-dinoplaatjes zijn een voorbeeld van virtual reality: de wereld van dinosaurussen was bij een spaaractie van Albert Heijn in 2016 met kartonnen ‘brillen’ te zien.

Hoe is AR nu al te gebruiken?

Er zijn inmiddels talloze voorbeelden van AR in de praktijk:

  • Een bouwbedrijf bijvoorbeeld kan in AR een badkamer mét nieuwe badkamertegels laten zien, zodat je makkelijker kunt kiezen .
  • Met de AR-duikbril ZWIM zien zwemmers continu hun tijd, hartslag en aantal gezwommen baantjes.
  • Een AR-bril voor magazijnmedewerkers bij DHL scant bestelde items en toont in welke bak of kar die moeten, waardoor papieren instructies overbodig zijn.
  • Mercedes biedt, in plaats van een autoboekje, een AR-app die uitleg geeft bij de autolampjes- en knopjes op het dashboard.
  • Op het Museumplein in Amsterdam kun je het Poëziemuseum bezoeken. Er staat geen gebouw: het museum bestaat alleen in augmented reality.

Waarom verschijnen er zoveel AR-apps?

De meeste smartphones en tablets zijn tegenwoordig krachtig genoeg voor al het rekenwerk dat nodig is voor AR. Dat was een paar jaar geleden nog veel minder het geval. De ontwikkeling kwam pas echt in een stroomversnelling nadat Apple vorig jaar software uitbracht waarmee bedrijven snel en makkelijk AR-apps kunnen maken. Deze apps functioneren alleen op iPhone- en iPad-modellen die in de afgelopen 2,5 jaar uitkwamen. Google heeft iets vergelijkbaars uitgebracht voor Android-apps, maar dit werkt maar op 13 smartphonemodellen.

Probeer het zelf: handige AR-apps

Ikea Place

Bekijk of Ikea-meubels in je huis passen, zowel qua grootte als stijl. Download Ikea Place (iOS) of Ikea Place (Android).

Modiface Hair Color

Bekijk jezelf met een andere haarkleur, voordat je je haar laat verven. Alleen voor iOS. Download Modiface Hair Color.

AR Measurekit

Trek met een vinger een lijn over het camerabeeld om bijvoorbeeld afstanden en afmetingen te bepalen (zoals de lengte van een persoon of
deurhoogte). Alleen voor iOS. Download AR Measurekit.

AR Dragon

Verzorg je eigen virtuele draakje door hem te voeden, trainen en ermee te spelen. Alleen voor iOS. Download AR Dragon.

Rabo PinPin

Leert kinderen spelenderwijs met geld omgaan, samen met een AR-pinguïn. Voor iOS en Android.  Lees meer over Rabo PinPin.

Layar

App die lagen (‘layers ’) met informatie over het camerabeeld legt. Leuk is de Funda-laag waarmee je het huizenaanbod kunt zien als je hem over een straat legt. Voor iOS en Android. Download Layar via Google Play of via de App Store.

Ikea heeft een nieuwe 3D-functie in zijn catalogus app.

Wat zijn de beperkingen van AR?

In AR worden camerabeelden nog lang niet volledig begrepen. Apple's AR-techniek was tot voor kort beperkt tot horizontale vlakken en herkent pas net verticale oppervlakken zoals muren en deuren. Daardoor verschijnen er nog steeds soms onmogelijke dingen in beeld, zoals een kattenstaart die door een muur zwiept.

Computers hebben ook moeite met objecten die maar voor een deel zichtbaar zijn. Mensen snappen meteen dat er een stoel onder de tafel staat als een rugleuning boven de eettafel uitsteekt, maar dit begrijpt een AR-speelgoedauto of AR-huisdier nog niet. Daardoor kan een virtuele auto of hond misschien niet onder de tafel door, maar moet hij eromheen.

En dan hebben we het nog over stilstaande objecten. Het wordt nog lastiger wanneer er sprake is van beweging. Als een deur opengaat, moet de app dat razendsnel herkennen en interpreteren: een AR-kat moet dan bijvoorbeeld wegspringen of zijn hoofd stoten.

Hoe zit het met de privacy bij AR?

Bij AR staat de camera steeds aan. Je geeft apps letterlijk een kijkje in je leven. Het begrijpen van wát je ziet, waar je bent en hoe je beweegt, is nodig om virtuele objecten in de ruimte te tonen. Daarbij kan zo’n beetje alles herkend worden. Dat blijkt nu al uit een aantal bekende toepassingen. Zo herkennen foto-apps wie en wat er op de foto staat. Gescande documenten en vertaal-apps bewijzen dat een computer teksten kan lezen. En een computer kan verstaan wat we zeggen, dat blijkt uit dicteerfuncties en spraakassistenten die bijna iedereen op zijn smartphone en pc heeft.

De AR-app ziet misschien wel dat je een dure vleugel hebt staan of dat er betaalherinneringen en bepaalde medicijnen op tafel liggen. Je moet er niet aan denken dat zulke informatie ergens wordt verzameld en zelfs wordt gedeeld met andere bedrijven of organisaties.

Hoe zal de techniek zich ontwikkelen?

Computers zullen met hun vernuftigere camera’s steeds beter begrijpen wat ze zien. Bedrijven willen niet alleen het zicht, maar ook andere zintuigen aanspreken. Ruiken en proeven is misschien lastig, maar met speciale handschoenen en ultrasone trillingen zou je wel ‘verzonnen’ AR-elementen kunnen voelen. Het kan praktisch zijn om AR te zien als je ‘normaal’ om je heen kijkt. Daarom wordt er gewerkt aan betere AR-brillen, contactlenzen met elektronica en speciale AR-beamers.

Uitgelicht: AR-brillen

Een AR-bril heeft doorzichtige brilglazen en een projector, die objecten in je zichtveld projecteert. De 2 bekendste AR-brillen zijn Microsoft HoloLens en Glass, een doorontwikkeling van de Google Glass. Van deze brillen bestaat nog geen consumentenversie. De brillen zijn vooralsnog alleen in gebruik door ontwikkelaars en bedrijven. De meeste populaire technologiebedrijven werken aan een AR-bril, maar of zij die uiteindelijk gaan verkopen, wanneer en in welke vorm, is onbekend.

Augmented reality kan ook een uitkomst zijn voor slechtzienden. Zo hebben Nederlandse universiteiten een slimme bril ontwikkeld die gezichtsuitdrukkingen herkent. En de AR-bril van Samsung kan het zicht scherper of contrastrijker maken en blinde vlekken compenseren. De app ‘The vOICe’ zet camerabeelden om in geluid, zodat blinden ‘horen’ waar een vork ligt.

Wat staat ons nog te wachten?

Er zijn al aardig wat voorbeelden genoemd, maar in potentie is er nog veel meer mogelijk. Zo zou AR ons leven verder kunnen personaliseren. Bijvoorbeeld dat je niet staat te wachten op buslijn 30, maar op een bus waarop je naam staat. Of dat in de sporthal alleen de veldlijnen te zien zijn van je eigen sport. Het kan ook handig zijn om bij vage bekenden de naam en andere geheugensteuntjes in beeld te krijgen op een AR-bril.

De vraag is natuurlijk wel of dit soort toepassingen sociaal geaccepteerd gaat worden. In de verre toekomst hebben we misschien minder fysieke spullen, maar zien we die in AR. Gezinsleden zouden ieder hun eigen schilderij kunnen zien boven de bank. In de film Bladerunner 2049 heeft iemand zelfs een holografische vrouw. Maar dat is misschien wat te veel sciencefiction.

Lees ook: