! Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid en snelheid om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Borstvoeding: de feiten

Borstvoeding is in principe de beste voeding voor je kind. Maar waarom eigenlijk? En: welke effecten zijn nu echt bewezen?

Bijgewerkt op:31 oktober 2019

borstvoeding-zijaanzicht

Borstvoeding bevat eigenlijk alles wat je baby nodig heeft. De samenstelling van deze melk is heel complex en varieert ook nog eens. Het past zich aan aan de behoefte van je baby. Zo krijgt je kind precies wat hij of zij nodig heeft.

In borstvoeding zitten niet alleen voedingsstoffen zoals vetten, koolhydraten en eiwitten die nodig zijn om te groeien, maar ook vitamines, mineralen en andere stoffen die goed zijn voor je baby. Bijzonder aan borstvoeding is dat het afweerstoffen bevat die je baby beschermen tegen ziektes. Deze stoffen zitten niet in flesvoeding.

Goed aan borstvoeding

Het lichaam van een baby reageert het best op borstvoeding. Deze melk is namelijk beter te verteren dan bijvoorbeeld koemelk of geitenmelk. Dat komt onder andere omdat de vetten in borstvoeding anders zijn dan die in koemelk of geitenmelk. Hierdoor hebben borstgevoede baby's minder snel last van verstopping en is hun poep zachter: de zogenaamde borstvoedingspoep.

Ook bij problemen als krampjes of eczeem is borstvoeding het beste en is geen reden om over te stappen op flesvoeding. Zoek wel hulp als je je zorgen maakt. Een IBCLC-gecertificeerde lactatiekundige kan je vaak goed verder helpen. Die weet niet alleen veel van borstvoeding (geven) en de eventuele problemen daarbij, maar ook van andere gerelateerde onderwerpen. Met vragen over borstvoeding kun je ook terecht bij de huis- of jeugdarts.

De goede effecten van borstvoeding werken zelfs nog door als je al gestopt bent met voeden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zette recent een aantal voordelen van borstvoeding op een rijtje.

In moedermelk zitten afweerstoffen die je baby beschermen tegen ziekten. Baby's die borstvoeding krijgen, hebben bijvoorbeeld minder last van maag- en darminfecties, middenoorontstekingen en overgewicht. En misschien hebben borstgevoede kinderen ook minder kans op andere aandoeningen zoals eczeem of astma.

Als moeder pluk je vaak ook de vruchten van borstvoeding geven. Het kan je helpen om op gewicht te komen en waarschijnlijk beschermt het voeden van je kind je ook tegen suikerziekte (diabetes type 2), hoge bloeddruk en reuma.

Het geheim van borstvoeding

Waarschijnlijk zijn er meerdere factoren die borstvoeding zo gezond maken. De samenstelling van de moedermelk, zoals de essentiële vetten en andere bouwstenen, werkt direct op de darmflora van je baby. Het kan het immuunsysteem versterken en infecties voorkomen.

Ook het huid-op-huidcontact en de speciale aandacht die je als moeder tijdens het voeden hebt voor je kind, zijn waarschijnlijk goed voor de hechting en de ontwikkeling van je kind.

Let op bij borstvoeding

Vitamine K en D

Borstvoeding bevat niet voldoende vitamine K voor jonge baby's. Te weinig vitamine K kan ertoe leiden dat je kind bloedingen krijgt. In Nederland krijgen in principe alle kinderen meteen na de geboorte vitamine K toegediend door de verloskundige.
Daarna moeten baby's die borstvoeding krijgen elke dag 150 microgram (ug) vitamine K krijgen tot ze 3 maanden oud zijn. In flesvoeding zit al voldoende vitamine K, mits je kindje alléén flesvoeding drinkt.

Alle kinderen, dus ook de kinderen die borstvoeding krijgen, hebben tot hun vierde verjaardag 10 microgram extra vitamine D nodig, uit druppels of pilletjes. Er zijn flesjes druppels waar zowel vitamine D en K in zit, in de goede dosis.

Ziekes en medicijnen

Borstvoeding gaat vaak niet samen met sommige ziektes en medicijnen. Via de borstvoeding kunnen virussen en medicijnen bij je kind terechtkomen. In Nederland krijgen hiv-positieve moeders het advies hun kind flesvoeding te geven.

Ook kunnen bepaalde medicijnen in de moedermelk terechtkomen. Er is veel mogelijk, maar niet bij elke medicatie is borstvoeding een optie. Overleg dus altijd met je huisarts als je medicijnen gebruikt en borstvoeding wilt geven.

Hoe lang en hoeveel?

We gaan in Nederland uit van het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO):

  • Het eerst halfjaar uitsluitend borstvoeding 
  • Na een half jaar starten met het introduceren van vaste voeding
  • Tot 2 jaar borstvoeding in combinatie met vaste voeding

In Nederland is vooral die eerste 6 maanden een belangrijke streeeftermijn. Een minderheid van de moeders lukt het die 6 maanden vol te maken. Een baby profiteert het meeste van de positieve effecten als hij ten minste 6 maanden borstvoeding krijgt. Alles daarna is mooi meegenomen, is de gedachte.

Na 6 maanden is moedermelk niet meer het enige dat een baby nodig heeft. Vaste voeding neemt het beetje bij beetje over. Borstvoeding of flesvoeding blijft tot sowieso het eerste jaar een belangrijk onderdeel van het dieet van een baby.

Maar ook na het eerste levensjaar heeft borstvoeding de voorkeur. Ben je gestopt, dan is koemelk vanaf 1 jaar een alternatief. In principe kun je borstvoeding geven zolang jij en je kind dat fijn vinden.

Het meest recente advies is al vanaf 4 maanden voorzichtig te beginnen met oefenhapjes groente en fruit. Is je kind daaraan gewend dan kan je starten met het geven van een beetje pindakaas (100%) en ei. Dat zijn producten waar baby's een allergie voor kunnen ontwikkelen. Door het vroeg aanbieden hiervan - in ieder geval voor het kind 8 maanden is - is de kans hierop kleiner.

Flesvoeding

Als je geen borstvoeding kunt geven, is er gelukkig flesvoeding. De flesvoeding die op de markt is, is kwalitatief goed én veilig. Fabrikanten van flesvoeding gebruiken de samenstelling van borstvoeding als basis. Maar helemaal namaken is natuurlijk onmogelijk.

Het is trouwens niet gezond om 'gewone' melk te geven voordat je kind 1 jaar oud is. Wij leggen uit welke melk je kunt geven aan je kind na het eerste half jaar.

Lees ook:

Wij testen ook: