icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Bespaar met het Energiecollectief |

Schrijf je nu in

Energiecollectief icon

Zapsnelheid met digitale tv-tuner

Vrijwel alle nieuwe televisies hebben ingebouwde tuners waarmee je digitale televisie via de kabel of de ether kunt ontvangen. Je hebt dan een zogenaamde Conditional Access Module (CAM) nodig en een smartcard. Lees hier meer over het gebruik van de ingebouwde digitale tuner.
Arjen Oving
Arjen Oving

Expert Elektronica


Vrijwel alle nieuwe televisies hebben ingebouwde tuners waarmee je digitale televisie via de kabel of de ether kunt ontvangen. Je hebt dan geen losse decoder nodig en je kunt gewoon de afstandsbediening van de tv blijven gebruiken. Wel heb je een zogenaamde Conditional Access Module (CAM) nodig en een smartcard. Lees hier meer over het gebruik van de ingebouwde digitale tuner. Maar wat merk je er in de dagelijkse praktijk eigenlijk van? We namen de proef op de som in augustus 2011:

cam_1modul1-AO

Zapsnelheid

De zapsnelheid met digitale televisie is langzamer dan met analoge televisie. En het kan soms behoorlijk variëren: zappen naar de ene zender gaat sneller dan zappen naar een andere zender. Dit heeft te maken met het digitale televisiesignaal zelf en het televisiemerk. 

Wat hebben we gedaan?

We hebben tussen 20 verschillende zenders gezapt op 6 tv's van de grote tv-fabrikanten. En elke zap-actie hebben we 9 keer herhaald in beide richtingen, waarbij deze herhalingen op verschillende momenten van de dag werden gedaan. In totaal hebben we bijna 6500 keer gezapt. We hebben de test uitgevoerd op 32" tv's van Philips, Samsung, Sony, Panasonic, Sharp en LG. We hebben daarbij het signaal gebruikt van KPN Digitenne (DVB-T) en de kabelaars Ziggo en UPC (beide DVB-C). Voor elke provider hadden we een geschikte CAM-module. Op het moment van testen was er bij Ziggo keuze uit 2 CAM's: een van Neotion en een van Smit. We hebben beide gebruikt in de test.

Televisiemerk

Het maakt uit welk merk televisie je hebt. In ons onderzoek duurde het gemiddeld een dikke seconde langer met Samsung, LG en Panasonic dan met Philips, Sharp en Sony (6,0 versus. 4,7 seconden).

Aantal cijfers van het kanaal

Wanneer je naar een ander kanaal zapt door het nummer van dat kanaal in te voeren op de afstandsbediening, zijn er ook duidelijke verschillen tussen de merken te zien. Zo duurt het bij Samsung, LG en Panasonic gemiddeld zo'n 6 seconden, wanneer het gaat om een nummer dat bestaat uit 1 of 2 cijfers. Bij Philips, Sharp en Sony gaat dit in gemiddeld 5,2 seconden.

Bestaat het kanaalnummer uit 3 cijfers, zoals 902 ofzo, dan gaat het bij alle merken wel sneller. Bij LG en Panasonic zit het dan tussen de 5,0 en 5,5 seconden. bij 3 cijfers. En Samsung is dan nog iets rapper met gemiddeld zo'n 4,2 seconden De Philips, Sharp en Sony zijn nog sneller met tussen de 2,5 en 3 seconden als er 3 cijfers zijn. Dat komt omdat de tv dan na het 3e cijfer niet langer 'wacht' op mogelijk nog een cijfer, maar (vrijwel) meteen gaat zappen. Er zijn namelijk meestal geen zenders waarvan het kanaalnummer bestaat uit 4 cijfers.

Zappen met de zaptoetsen

Zappen met de zaptoetsen gaat zo'n 2 seconden sneller dan met de cijfertoetsen. Dat scheelt behoorlijk! Maar je kunt natuurlijk alleen steeds de naastgelegen zenders bereiken met de zaptoetsen.

Type digitale tuner en CAM

Veel moderne tv's hebben meerdere digitale tuners ingebouwd: DVB-T voor ontvangst van Digitenne en DVB-C voor digitale kabeltelevisie. Via welk type digitale tuner je televisie kijkt maakt uit voor de zapsnelheid. Zo gaat zappen via de DVB-T tuner (in combinatie met een Conax-CAM voor Digitenne) langzamer dan via de DVB-C tuner. Dat scheelt zo'n 1,3 seconden. Bij gebruik van de DVB-C tuner zagen we vrijwel geen verschillen tussen Ziggo en UPC en tussen de Neotion en Smit CAM-modules voor Ziggo. En als er verschillen zijn, zijn ze klein (0,3 seconden)

Codering

De providers versleutelen vrijwel alle zenders, maar een paar zenders worden altijd zonder zo'n codering verzonden. Zo is Nederland 1 (HD) altijd zonder codering bij Ziggo, UPC en Digitenne te ontvangen. Wanneer je naar deze zender zapt, gaat het gemiddeld 1,1 seconde sneller dan wanneer je naar een gecodeerde zender zoals RTL4 zapt. Bij UPC is dit verschil overigens wel een stuk kleiner.

Multiplex

Het duurt ook langer om naar een zender te zappen die in een andere multiplex zit. Een multiplex is een pakketje van digitale tv-zenders die samen verstuurd worden door de televisie-provider. De tuner pakt zo'n groep altijd tegelijk uit. Daardoor zap je iets sneller naar een zender binnen een multiplex dan er buiten. De provider kiest welke zenders bij elkaar zitten en als kijker kun je niet weten in welke multiplex een zender zit. Nederland 1, 2 en 3 in sd-kwaliteit zitten bij meeste providers samen in zo'n pakketje. RTL 4 zit hier niet bij. Zappen van Nederland 1 naar Nederland 2 gaat sneller dan van Nederland 1 naar RTL 4. Het verschil is gemiddeld 0,3 seconden.

Zaptest-AO1HD-zenders

Zappen naar een HD-zender duurt gemiddeld zo'n 1,5 seconden langer. Komt ondermeer omdat een HD-zender uit meer bits 'bestaat' dan een zender in gewone SD-kwaliteit en de televisie steeds een instelling aan moet passen om de HD-zender te kunnen tonen.

Bitrate

De bitrate is de snelheid waarmee de digitale pakketjes verstuurd worden door de televisie-provider. Dat verschilt tussen providers, maar ook tussen zenders. Zo ligt de bitrate van Nederland 1 bij Digitenne (DVB-T) rond de 3 Mbit/s, terwijl dat bij UPC rond de 7-8 Mbit/s ligt. Verrassend genoeg heeft een lagere bitrate een langere zaptijd tot gevolg. Het scheelt ongeveer zo'n 0,7 seconden. Dat komt waarschijnlijk omdat er minder vaak referentieframes voorbij komen bij die lagere bitrate. Een referentieframe is niet afhankelijk van vorige of volgende frames in het signaal, waar andere typen frames in het MPEG-signaal dat wel zijn. Om een compleet plaatje op te bouwen uit deze laatste frames moet er door de tv 'gewacht' worden tot er voldoende materiaal is.