icon-menulogo_footerpredssymbol-afradersymbol-bestekoopsymbol-besteuittest
Bespaar gemiddeld €350 op je energierekening.|

Doe mee met ons Energiecollectief.

Energiecollectief icon

Wat is TTIP?

TTIP staat voor Transatlantic Trade and Investment Partnership en is de nieuwe handelsovereenkomst waar de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS) over onderhandelen.

Gepubliceerd op:  12 mei 2016

TTIP-contentbeeld1

Het officiële doel van TTIP is om de handel en investeringen een impuls te geven, en zo economische groei en banen aan beide zijden van de oceaan te creëren. Het verdrag wil handelsbarrières binnen een groot scala aan economische sectoren doorbreken en bestaat uit 3 hoofdpunten:

  • Markttoegang
  • Regelgeving
  • Rechten (bijvoorbeeld intellectueel eigendom, douane, handel en duurzame ontwikkelingen)

De EU en de VS willen met TTIP veel verder gaan dan wat gebruikelijk is in handelsverdragen. Gewoonlijk worden alleen afspraken gemaakt over de regels aan de grens, zoals invoertarieven. In TTIP willen de EU en de VS ook afspraken maken over wederzijdse invloed op het gehele proces van (markt)regulering. Dit betekent dat Europa en de VS hun wetgeving, en de manier waarop die tot stand komt, meer met elkaar willen afstemmen of zelfs in overeenstemming willen brengen. Dit raakt direct aan de democratische processen waarlangs bescherming van consumenten, werknemers en milieu tot stand komt.

Hoe verlopen de onderhandelingen?

De Europese Commissie (EC) stelde een onderhandelingsdelegatie aan, nadat in juni 2013 een mandaat voor onderhandelingen goedgekeurd was door de Europese Raad. Dit mandaat werd geheim gehouden ondanks zware druk vanuit de publieke opinie om wel openheid van zaken te geven. Uiteindelijk werd in oktober 2014 deels openheid van zaken gegeven. De voorstellen van Europese kant zijn openbaar, maar die van Amerikaanse kant niet en de samengevoegde voorstellen, die de basis vormen voor de onderhandelingen, daarmee ook niet. Greenpeace Nederland heeft mei 2016 een groot aantal van deze documenten openbaar gemaakt.

De Commissie heeft de leidende rol in de onderhandelingen, en het Europees Parlement en de Raad hebben het laatste woord, maar niet het recht om de tekst van het verdrag nog te veranderen. Zo ver is het echter nog niet, want de onderhandelingen lopen nog (en verlopen naar verluidt erg moeizaam).

 

Wat zijn de mogelijke voordelen van TTIP voor consumenten?

  • Lagere prijzen en een grotere variatie van producten en diensten;
  • Het einde aan douanegelden over producten voor eigen gebruik uit de VS;
  • Lagere kosten voor trans-Atlantische telecommunicatie;
  • Betere uitwisseling van informatie tussen diverse toezichthouders;
  • Beter waarschuwings- en opsporingssysteem voor bijvoorbeeld onveilige producten.

Waarin schuilen de TTIP risico's voor Europese consumenten?

  • TTIP kan het huidige niveau van de bescherming van privégegevens ondermijnen. In de EU is het recht op de bescherming van privégegevens een fundamenteel recht. Misbruik wordt bestraft met stevige sancties en boetes. In de VS is de bescherming slechts geregeld ter voorkoming van misbruik van gezondheids- en financiële informatie en om misbruik van kinderrechten op het internet te voorkomen.
  • Chemicaliën die nog verbannen zijn uit de EU, maar wel gebruikt worden in producten uit de VS, worden mogelijk toch weer toegelaten in de Europese schappen.
  • De Europese veiligheidsvoorschriften voor voeding zijn strenger dan de Amerikaanse. In het concept handelsovereenkomst wordt gesproken over het toelaten van producten 'die hoogstwaarschijnlijk geen bedreiging' vormen voor de Europese markt en gaan niet uit van het 'voorzorgsbeginsel' dat de EU nu hanteert.
  • De invoering van ISDS (Investor-State Dispute Settlement) geeft buitenlandse bedrijven het recht om schadevergoedingen te claimen van regeringen en daarmee van de belastingbetalers, als het bedrijf meent dat de regering het bedrijf heeft gedupeerd, bijvoorbeeld door het invoeren van nieuwe consumenten- of milieubescherming.

Wat willen wij voor consumenten?

  • Volledige transparantie over de onderhandelingen, inclusief publicatie van teksten op strategische momenten en overleg met alle belanghebbenden.
  • Onderhandelaren nemen consumentenbelangen als basis voor de onderhandelingen.
  • Geen afzwakking van het niveau waarop consumenten nu beschermd worden op het gebied van milieu, werk, gezondheidszorg en arbeid.
  • De ISDS clausule moet uit de handelsovereenkomst verdwijnen. Dat geldt ook voor de (licht aangepaste) nieuwe Europese variant hierop, ICS genaamd.

Consumenten en TTIP

De Consumentenbond en de Europese consumentenorganisaties verenigd in de BEUC zijn voorstander van een vrije markt, mits dit leidt tot een grotere productkeuze voor consumenten en als diensten en goederen beter bereikbaar en minder duur worden. Maar de organisaties hebben ook duidelijke voorbehouden bij veelgenoemde (maar vaak onbewezen) voordelen, en zijn bezorgd over de impact van de voornemens op consumenten, gezondheidszorg, milieu, werk en veiligheidsstandaarden in Europa.

Sinds het begin van de onderhandelingen in 2013 zijn de Consumentenbond en zusterorganisaties in de EU en de VS actief bezig met TTIP in al zijn onderdelen.

  • Lees meer over de activiteiten en standpunten van de gezamenlijke Europese consumentenorganisaties op de website van BEUC.
  • Lees meer over de activiteiten en standpunten van de gezamenlijke Europese en Amerikaanse consumentenorganisaties, in de Trans-Atlantische Consumenten Dialoog (TACD) op de website van TACD.

Wat vindt de Consumentenbond van het TTIP lek?

De gelekte documenten bevestigen onze zorgen. De teksten tonen duidelijk aan dat de belangen van de EU en de VS ver uit elkaar liggen. Voor levensmiddelen willen de VS de risicobeoordeling verzachten en dus eigenlijk het Europese voorzorgsbeginsel afzwakken. Bovendien probeert de VS vergaande mogelijkheden veilig te stellen voor bedrijven om in regulering en toezicht in te grijpen. Zo stelt de VS onder het mom van 'reguleringsflexibiliteit' voor om leveranciers van telecommunicatiediensten het recht te geven om de toezichthouder te verzoeken regulering niet op hen toe te passen en toezichthouders te verplichten om per verzoek een formele beslissing te nemen.

Indien de Amerikaanse aanspraken de overhand in de uiteindelijke TTIP overeenkomst krijgen, zal nieuwe regelgeving voor consumentenbescherming in de EU ernstig belemmerd worden.

De Consumentenbond heeft naar aanleiding van het TTIP lek een brief gestuurd aan minister Ploumen.