icon-menulogo_footerpredssymbol-afradersymbol-bestekoopsymbol-besteuittest
Maak gratis kennisInloggen
Maak gratis kennisInloggen

Zijn E-nummers schadelijk voor de gezondheid?

Alle E-nummers zijn onderzocht op schadelijke bijwerkingen. Alleen als uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een stof veilig is mag het in Europa worden gebruikt. Veel van de verhalen over E-nummers die op internet en in sommige boeken worden verteld, zijn overdreven. Dat neemt niet weg dat sommige E-nummers ongezonde kanten hebben.
Antje Houmes

Expert Voeding & Gezondheid

Artikel zijn e-nummers schadelijk voor gezondheid

Kun je te veel E-nummers binnenkrijgen?

Van elk E-nummer mag je per dag maar een maximale hoeveelheid binnenkrijgen. Dat is de 'aanvaardbare dagelijks inname' (ADI). Ook producten mogen maar een maximale hoeveelheid E-nummers bevatten. Als blijkt dat mensen de maximale ADI makkelijk overschrijden, worden de normen voor het gebruik van E-nummers in voedsel aangepast.

De ADI is meestal een honderdste van de hoeveelheid waarvan wetenschappelijk is onderzocht dat dit geen effect heeft op ratten of muizen. Daarom is het voor je gezondheid niet erg als je af en toe de ADI overschrijdt. Verder is vastgelegd welke E-nummers in welke producten gebruikt mogen worden en in welke hoeveelheden. Dat is een extra waarborg dat de ADI niet wordt overschreden. De ADI wordt uitgedrukt per kilogram lichaamsgewicht. Bij het opstellen van de normen is een flinke marge ingebouwd. Toch kunnen kinderen en volwassenen met een licht gewicht te veel binnen krijgen.

Ook volgens het Voedingscentrum zijn er bepaalde groepen mensen die veel hulpstoffen binnenkrijgen. Diabetici en mensen met overwicht die te veel zoetstoffen kunnen binnenkrijgen of mensen die veel kant-en-klaar-producten eten.

Zijn bepaalde combinaties van E-nummers gevaarlijk?

Een hulpstof kan samen met een andere stof een ongewenst effect hebben. De antioxidant E320 kan in combinatie met E300 (vitamine C) vrije radicalen opleveren, die schade aan je cellen en vooral je erfelijk materiaal kunnen veroorzaken. De EU heeft daarom het gebruik van E320 beperkt.

Als het conserveermiddel benzoëzuur (E210) of natriumbenzoaat (E211) in aanraking komt met ascorbinezuur (vitamine C of E300) ontstaat het schadelijke benzeen. Benzoëzuur wordt daarom steeds minder vaak in frisdranken gebruikt. Ook zou benzoëzuur in combinatie met kleurstoffen ongunstige effecten hebben.

Worden kinderen hyperactief van kleurstoffen?

Volgens een Engelse studie veroorzaken azo-kleurstoffen in combinatie met natriumbenzoaat (E211), hyperactiviteit en concentratieproblemen bij kinderen. De meningen verschillen over of dat echt zo is. Volgens de Europese voedselautoriteit EFSA is de kans dat kinderen hyperactief worden uiterst klein. Toch moeten fabrikanten sinds juli 2010 de waarschuwing 'kan de activiteit of oplettendheid van kinderen nadelig beïnvloeden' op het etiket plaatsen als het product de volgende kleurstoffen bevat:

  • E102 Tartrazine;
  • E104 Chinolinegeel;
  • E110 Zonnegeel;
  • E122 Carmoisine;
  • E124 Ponceau 4R;
  • E129 Allurarood.

Schadelijk of niet, deze 6 kleurstoffen worden weinig gebruikt in producten in de Nederlandse supermarkt. Fabrikanten gebruiken andere kleurstoffen of plantenextracten. Zo worden de bekende groene snoepkikkertjes groengekleurd door appel, spirulina (een alg) en saffloer (een distelsoort).

Is aspartaam kankerverwekkend?

Op internet doen allerlei verhalen de ronde over dat aspartaam (E951) kankerverwekkend zou zijn. Maar aspartaam is veilig, net als alle andere zoetstoffen met een E-nummer. Dit concludeerde de Europese Voedselautoriteit ESFA, na het bestuderen van honderden wetenschappelijke studies en navraag in het wetenschappelijk werkveld.

Dierproeven

De geruchten over de veiligheid van aspartaam zijn vaak gebaseerd op studies waaruit bleek dat ratten kanker kregen door aspartaam. In deze studies ging het vaak om hele hoge doseringen aspartaam, die bij mensen bij lange na niet bereikt worden. De schatting is dat de inname van zoetstoffen gemiddeld een tiende onder de veilige dosis (aanbevolen dagelijkse inname) ligt.

Fenylketonurie

Aspartaam is echter niet veilig voor mensen met de erfelijke stofwisselingsziekte fenylketonurie. Bij het verteren van aspartaam ontstaat namelijk fenylalanine, een aminozuur dat in grote hoeveelheden schadelijk is voor deze groep mensen. Dit is de enige reden waarom producten met aspartaam een waarschuwing dragen.

Is glutamaat schadelijk?

Sommige mensen krijgen klachten na het eten van voedsel met glutamaat (E620 tot en met E625). Denk hierbij aan klachten als hoofdpijn, een brandend gevoel of tintelingen. Toch is een verband tussen die klachten en glutamaat is nooit (wetenschappelijk) bewezen. In de studies waarbij het effect van een realistische dosis glutamaat werd vergeleken met dat van een nepmiddel, zorgde het nepmiddel net zo vaak voor klachten. Bovendien komt glutamaat ook via normale voeding in je lichaam. Het ontstaat als je eiwitten verteert en wel in veel hogere doses dan E-nummers leveren.

Heeft nitriet invloed op je gezondheid?

Nitriet (E249 en E250) is een conserveermiddel en wordt in het lichaam omgezet in ongezonde nitrosaminen. Deze nitrosaminen kunnen een rol spelen bij het ontstaan van darmkanker. Nitriet komt voor in vleeswaren zoals ham, spek en worst en zorgt ervoor dat schadelijke bacteriën geen kans krijgen om voedselvergiftiging te veroorzaken. Omdat nitriet niet zomaar uit vleeswaren kan worden weggelaten, doet onder andere de Universiteit Maastricht onderzoek naar alternatieven.

Wie bepaalt of E-nummers veilig zijn?

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA adviseert de Europese Commissie over de veiligheid van E-nummers. Ook geeft de ESFA advies voordat een nieuwe hulpstof wordt toegelaten en onderzoekt regelmatig of de 'aanvaardbare dagelijkse innames' (ADI) moeten worden aangepast. Voor alle goedgekeurde hulpstoffen met een E-nummer is zo'n ADI vastgesteld. EFSA bepaalt de ADI's op basis van wetenschappelijk onderzoek. Op basis van deze onderzoeken worden soms stoffen verboden omdat deze mogelijk kankerverwekkend zijn.

Onpartijdigheid ter discussie

De onpartijdigheid van EFSA staat af en toe ter discussie. Wetenschappers die voor EFSA uitspraken doen over onder andere de veiligheid van E-nummers werken soms ook voor de levensmiddelenindustrie. Dat maakt ze volgens critici minder onpartijdig. Het systeem is inderdaad niet perfect, maar het zit zo in elkaar dat we vooralsnog voldoende vertrouwen hebben in de beoordelingen van EFSA.

Nieuw & interessant

  • kindermarketing
    Nieuws  |  20 jul.

    Einde aan kindermarketing met blauwe Vinkje

    Stichting Ik Kies Bewust (IKB) heeft besloten kindermarketing niet langer toe te laten op de verpakking van eten en drinken met het blauwe Vinkje.

  • voedselfraude nieuws
    Nieuws  |  20 jul.

    Boetes voor overtredingen Warenwet fors omhoog

    Bij overtredingen van de Warenwet waarbij sprake is van opzet of grove schuld kan vanaf juli 2016 een omzetgerelateerde boete worden opgelegd tot een bedrag van maximaal €820.000.

  • AH diverse groente spread
    Eerste indruk  |  8 jul.

    AH Groentespreads

    'We moeten meer groenten eten, 250 gram per dag', volgens de nieuwe Schijf van Vijf. Albert Heijn helpt ons een handje met verse groentespreads. Maar zijn wij eigenlijk wel klaar voor een boterham vol groente?

  • magnum-ijs
    6 jul.

    Feiten & fabels over ijs

    Een ijsje is altijd lekker, vooral op een zomerse dag. Maar dan werk je wel een berg suiker en vet naar binnen, of valt dat wel mee? Wij zetten feiten en fabels op een rijtje.