icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

10 vragen over brood

Brood is ongezond, havermout is beter. Brood staat de laatste tijd veel ter discussie. Maar wat is waar en wat is onzin? Wij behandelen 10 vragen over brood.
Kajo Mo

Kajo Mo , Expert Voeding & Gezondheid Bijgewerkt op: 3 juni 2021

Artikel 7 vragen over brood

Is brood gezond?

Brood bevat vezels, B-vitaminen en ijzer. Ook zit in brood vaak bakkerszout. Dat lees je terug op de ingrediëntenlijst. In dat zout zit jodium. Brood eten is dus een goede manier om deze voedingsstoffen binnen te krijgen.

Maar brood is ook behoorlijk zout. Elke snee bevat zo'n 0,4 gram. Tel je het beleg mee, dan kan dat dus flink aantikken. Het advies voor vrouwen is om per dag 4-5 sneeën te eten. Voor mannen is dat 6-8 sneeën. Varieer ook lekker met havermout en volkoren granen zonder toegevoegd suiker.

Wat is het verschil tussen volkoren, wit en bruin?

Het meel in volkorenbrood is 100% volkoren. In witbrood wordt alleen bloem gebruikt. Bruinbrood zit daar nog tussenin, daarin zit een mix van volkorenmeel en bloem.

In volkorenmeel zitten alle onderdelen van een graankorrel. In bloem zit alleen de binnenkant van een graankorrel. Daarom bevat volkorenmeel, en dus ook volkorenbrood, de meeste vezels, vitaminen en mineralen.

Fabrikanten mochten de namen 'volkoren', 'witbrood' en 'bruinbrood' vrijwillig gebruiken. Je kon dus bijvoorbeeld een witbrood kopen zonder dat dit zo op de verpakking stond. Maar vanaf 1 juli 2020 is het verplicht om die namen te gebruiken.

Wat is het verschil tussen meergranen en volkoren?

Meergranen betekent dat het brood meerdere graansoorten bevat. Denk bijvoorbeeld aan een combinatie van tarwe, gerst en rogge. Dit zegt niks over of het volkoren is. Extra granen, zaden of pitten voegen aan de voedingswaarde van een brood niet veel toe.

Een meergranenbrood moet vanaf 1 juli 2020 minimaal 3 verschillende graansoorten bevatten. Ook mag een enkele soort niet meer dan 90% van het meel uitmaken. De hoeveelheid van elke soort moet in de ingrediëntenlijst staan.

Hoe donkerder, hoe gezonder?

De kleur van een brood zegt niks over hoe gezond het is. Brood kan worden gekleurd met bijvoorbeeld mout.

Hoe zit het met gluten en tarwe in brood? Zijn die ongezond?

Wie een glutenintolerantie (coeliakie) heeft, kan geen gluten verdragen. Ook mensen met andere darmproblemen kunnen reageren op gluten. Dit geldt voor maar een klein deel van de bevolking. De overgrote meerderheid wordt niet ziek van gluten.

Sommige mensen hebben een tarwe-allergie. Zij verdragen geen tarwe, een veelgebruikte graansoort.

Is speltbrood gezonder dan tarwebrood?

Niet per se. Het verschil tussen tarwe en spelt is niet heel groot. Spelt bevat ook gluten, anders dan wel eens wordt beweerd. Sommige mensen kunnen deze gluten echter beter verdragen dan de gluten uit tarwe.

Let op: speltbrood kan ook andere meelsoorten bevatten, waaronder tarwe.

Is maïsbrood alleen van maïs gemaakt?

Net als speltbrood kunnen in maïsbrood ook andere meelsoorten zitten. In maïsbrood zit meestal zelfs meer tarwe dan maïs.

Gelukkig gelden vanaf 1 juli 2020 strengere regels. Als een graansoort in de broodnaam staat, dan moet dat minimaal 98% van het meel uitmaken. Is dat niet het geval, dan moeten fabrikanten het anders aanpakken.

Brood met 70% tarwebloem en 30% maïsbloem heet dan bijvoorbeeld 'wit tarwe-maïsbrood'. Voor spelt wordt dan bijvoorbeeld 'wit spelt-tarwebrood' gebruikt. De granen moeten in ieder geval op volgorde van de hoeveelheid worden genoemd, van meest naar minst.

Havermout of brood?

Beide zijn een goede keuze, maar er zijn wel wat verschillen. Een schaaltje havermout met halfvolle melk en zonder suiker bevat minder zout en calorieën dan een boterham met kaas. De hoeveelheid vezels is wel vergelijkbaar. Alleen het type vezel verschilt dan weer wel. De vezels in havermout helpen om het cholesterolgehalte in het bloed normaal te houden. Hiervoor moet je wel 2 porties havermout per dag eten. Brood heeft als voordeel dat er jodium in zit. Dit is belangrijk voor onder andere de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling.

Is zuurdesem beter dan gist?

Er zijn geen harde bewijzen dat zuurdesembrood gezonder zou zijn dan gistbrood. Het verschil zit dan ook voornamelijk in de structuur en smaak. Daarnaast is het bakken met zuurdesem veel tijdrovender dan bakken met gist. Daarom lieten sommige bakkers hun brood rijzen met gist en voegden ze zuurdesem toe voor de smaak. Vanaf 1 juli 2020 kan dat niet meer. Een brood mag dan pas 'zuurdesembrood' heten als voor het rijzen alleen zuurdesem is gebruikt.

Wat is beter, brood of knäckebröd?

Af en toe brood vervangen door knäckebröd is prima voor de variatie. Kies dan wel een goede volkoren variant. Lang niet alle knäckebröd dat zich volkoren noemt, bestaat uit enkel volkorenmeel, zoals te lezen is in deze test knäckebröd (pdf). 1,5 à 2 crackers leveren ongeveer net zoveel calorieën als een boterham, namelijk zo’n 80 calorieën. Meestal krijg je daarmee iets minder zout binnen en juist meer vezels in vergelijking met brood, maar weer geen jodium. Vaak nodigen crackers uit net even royaler te beleggen dan een boterham en daarmee maak je ze dan ook weer zouter, zoeter of vetter.

Meer duidelijkheid met nieuwe regels

De regels voor brood en meel zijn vanaf 1 juli 2020 strenger. Door eisen te stellen aan de verschillende namen van brood, is het een stuk duidelijker wat je precies koopt. Wel hebben fabrikanten nog 2 jaar de tijd om de namen aan te passen.

Lees ook:

Schrijf je in voor onze e-mails

Blijf op de hoogte van nieuws, acties en tips. Zo bespaar je geld, voorkom je een miskoop én weet je wat jouw rechten zijn als consument.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Ben je ingelogd op onze website en heb je de personalisatie cookies geaccepteerd? Dan combineren we je klikgedrag met je persoonlijke gegevens. Zo ontvang je e-mails die zijn afgestemd op jouw interesses. Afmelden kan altijd. Lees ook onze privacyverklaring.
Artikelen binnen Voedingstests

Nieuw & interessant

  • Combi vegan omeletmix
    9 mei.

    Geproefd: Vegan ei-vervangers

    Met een ei-vervanger maak je roerei of een omelet zonder eieren. Wij probeerden 2 merken. Zijn deze veganistische baksels net zo lekker als een echt roerei? En hoe zit het met de prijs? 
  • Vetgehalte in gehakt
    25 apr.

    Mager gehakt toch niet zo mager

    Mager gehakt uit de supermarkt is veel vetter dan je zou denken. Dat blijkt uit onze steekproef onder supermarktgehakt.
  • Iglo Green cuisine vegetarische vissticks
    5 apr.

    Geproefd: Vegetarische Vissticks

    Smaken vegetarische vissticks naar vis? En zijn ze een goede vervanger als het gaat om voedingswaarde? Wij proefden Iglo’s Vegetarische Vissticks.
  • Openingsbeeld aardbeien jam
    Test | 29 mrt.

    Test aardbeienspread

    Fruitspread is niet hetzelfde als jam. Wij testten 19 aardbeienspreads op smaak, gezondheid en duurzaamheid. Welke is de beste?