Lens en beeldsensor bepalen beeldkwaliteit
- Beeldkwaliteit
- Beeldsensor en megapixels
- Kwaliteit van de lens
- Samenwerking lens en body
- Compressie
- Scherptedieptewerking
Beeldkwaliteit
"Hoe meer megapixels, des te beter de foto's?" Nou nee. De beeldkwaliteit van een digitale camera wordt maar voor een klein deel bepaald door het aantal megapixels. Beeldkwaliteit is een samenspel van de volgende factoren:
- kwaliteit, grootte en resolutie van de beeldsensor;
- kwaliteit van de lens;
- samenwerking tussen lens en body;
- manier van compressie.
Tenslotte geeft de vage achtergrond bij een haarscherp portret ook een bepaalde kwaliteit aan een foto: de foto heeft dan een beperkte scherptediepte.
Naar bovenBeeldsensor en megapixels
De resolutie en de sensorgrootte van een camera zijn vrijwel altijd bekend. Maar de kwaliteit van de sensor is niet zomaar in te schatten op basis van specificaties. Staar je daarom niet blind op die specificaties, want er speelt nog zoveel meer mee!
Het aantal megapixels van een camera staat voor het aantal lichtgevoelige elementjes op de beeldsensor. Elk elementje registreert hoeveel licht erop valt.
De meeste camera's hebben tegenwoordig 12, 14 of 16 megapixels. Eén megapixel is een miljoen pixels. In het algemeen geldt:
- Hoe meer pixels per vierkante millimeter, des te minder licht elke pixel vangt.
- Als een pixel minder licht opvangt is de kans kleiner dat de juiste informatie voor de foto wordt vastgelegd.
- Compactcamera's hebben een sensor met een diagonaal van 7 of 10 millimeter.
- Consumentencamera's met verwisselbare lenzen hebben een sensor met een diagonaal tot 28 millimeter.
Kwaliteit van de lens
Hoe weet je nou wat een goede lens is? In de winkel heb je een beetje houvast aan de getallen die op de lens staan. Kijk naar de getallen achter de één met de dubbele punt (bijvoorbeeld 1:5.6 of 1:1.8). Deze getallen geven de lichtsterkte van de lens aan. Hoe lager de getallen, des te meer licht er door de lens bij de sensor kan komen.
De lichtsterkte van de lens zegt echter weinig over eventuele lensfouten, zoals vertekening, donkere hoeken en kleurvariatie.
Dat de lens veel invloed heeft, zien we aan de testresultaten van camera's met verwisselbare lenzen die wij soms met meerdere lenzen testen.
- Beeldkwaliteit: grote verschillen zien we bij macrofoto's en foto's bij weinig licht. Ook geven sommige lenzen donkere hoeken op de foto en vlekken veroorzaakt door reflecties in de lens. Hetzelfde geldt voor de videokwaliteit.
- Snelheid: de lens bepaalt voor een deel de snelheid van de camera, o.a. de afdrukvertraging.
- Scherm: de kwaliteit van de lens heeft invloed op het licht dat op de sensor valt. Het scherm kan daarom heel anders ogen met een andere lens.
- Handmatig scherpstellen: gaat bij de ene lens makkelijker dan bij de andere.
Samenwerking lens en body
Het lijkt verbazend dat een nieuw cameramodel anders presteert dan zijn voorganger met dezelfde lens. Toch is dat niet vreemd. Zeker bij losse lenzen zien we dat dezelfde lens op een andere body tot andere resultaten kan leiden.
- In de body en/of op de sensor reflecteert het licht anders.
- De software in de lens kan gedetailleerde data hebben over lensfouten, zodat die door de body gecorrigeerd kunnen worden. Niet iedere body gebruikt echter die informatie (op dezelfde manier).
- Op een body met een andere sensorgrootte kunnen lensfouten aan de randen van de foto meer of minder opvallen.
- De scherpstelsnelheid is niet alleen afhankelijk van de snelheid van de lens, maar ook van de aansturing in de body.
Bij spiegelreflexcamera's speelt nog iets bijzonders dat tot onscherpe foto's kan leiden. Zelfs bij heel dure camera's.
Spiegelreflexcamera's stellen snel scherp met behulp van speciale scherpstelsensoren. Die moeten op een honderdste millimeter worden uitgelijnd. Afhankelijk van de preciesie waarmee body en lens gemaakt zijn, het materiaal van de aansluiting (plastic, metaal) en de omgevingstemperatuur kunnen en zullen bepaalde body-lens combinaties onscherpe foto's maken. Bij sommige (dure) bodies kun je voor individuele lenzen aanpassingen (laten) uitvoeren.
Naar bovenCompressie
De manier waarop beeldgegevens in een fotobestand gecomprimeerd worden, verschilt per camera. Bij bewegende beelden is de compressie nog veel complexer en bestaan nog grotere verschillen. In beide gevallen is de invloed op de beeldkwaliteit groot.
Als een camera alle gegevens van de beeldsensor onbewerkt opslaat, krijg je enorm grote bestanden waar de meeste mensen niet mee kunnen werken.
Daarom kunnen alle digitale camera's foto's opslaan in Jpeg-formaat. Er gaat dan wel kwaliteit verloren, want er wordt minder kleurinformatie opgeslagen. Daardoor neemt een foto minder ruimte in op een geheugenkaart. Deze 'compressie' is mogelijk omdat het menselijk oog toch niet alles kan zien.
Camera's die bedoeld zijn voor gevorderde gebruikers kunnen foto's onbewerkt opslaan. In dit zogenaamde RAW-formaat zijn nog geen pixels berekend, maar is alleen vastgelegd hoeveel licht elk elementje op de sensor heeft opgevangen. RAW-bestanden zijn véél groter dan Jpeg-bestanden, ze kunnen niet zomaar door alle software gelezen worden en moeten bijna altijd bewerkt worden. Zo kun je bijvoorbeeld de details in de schaduwdelen van de foto beter zichtbaar maken. Als foto's niet (meer) bewerkt hoeven te worden, is het zonde van de ruimte om ze als RAW-bestand te bewaren. Jpeg volstaat dan prima.
Naar bovenScherptedieptewerking
Vaak levert het mooie foto's op als alleen het hoofdonderwerp scherp is en de voor- en/of achtergrond onscherp. Dan praat je over een kleine scherptediepte. De scherptediepte wordt kleiner als je een kleinere diafragmawaarde kiest, meer inzoomt én dichter op het onderwerp staat. De scherptediepte is ook afhankelijk van de grootte van de beeldsensor. Met een grotere beeldsensor is een kleinere scherptediepte mogelijk.
Wil je weten welke digitale camera het beste is? Vergelijk digitale camera's of kijk direct wat de beste digitale camera uit de test is.
Naar boven
