E-books kopen?

• Boeken met kopieerbeveiliging
• Programma voor downloaden
• Aanbod van e-books
• Conclusie
• Boekwinkels gekoppeld aan een reader
• Gratis boeken
• Boeken omzetten
• E-books niet uit te lenen
• E-books cadeau doen
• Bibliotheken
• E-books Consumentenbond

Veel e-books, elektronische boeken, zijn beveiligd tegen kopiëren. Die boeken zijn meestal niet gratis. Je moet ze meestal met speciale software via een computer op een e-reader krijgen en je kunt de boeken niet uitlenen.

De verkrijgbaarheid van boeken in elektronisch formaat is redelijk. De prijs is meestal wat lager dan die van de papieren versies. Gratis boeken zijn er ook genoeg, maar die zijn dan vaak weer in een afwijkend bestandsformaat.

Boeken met kopieerbeveiliging

Voor de beschermde boeken leek het er even op dat we een echte 'formatenoorlog' gingen krijgen. Sommige boekwinkels en e-readers gebruikten tot voor kort het ene formaat (ePub) en sommigen het andere (Mobipocket).

Inmiddels is er een duidelijke winnaar: ePub met Adobe's ADEPT beveiliging. Nederlandse boekwinkels en alle e-readers uit deze test (met uitzondering van de Amazon Kindle) ondersteunen dit formaat. Mobipocket met DRM wordt nauwelijks meer ondersteund.

De verwarring over formaten is dus bijna de wereld uit, maar dat wil niet zeggen dat de situatie met kopieerbeveiliging ideaal is.

Programma voor downloaden

Als je een e-book koopt bij een online-boekhandel kun je na betaling een bestandje downloaden. Om dit bestand te openen heb je het programma Adobe Digital Editions (ADE) nodig. Met dat programma kun je e-books die je hebt gekocht downloaden en op je e-reader zetten. Het programma is er voor Windows en Mac OS, maar niet voor Linux. Het is niet geweldig in het gebruik.

Je moet voor ADE een gebruikersnaam aanmaken die gebruikt wordt voor het 'activeren' van pc's, e-readers en e-books. Zowel je pc als je e-reader worden gekoppeld aan je gebruikersnaam. Je mag 6 pc's en 6 e-readers aan een gebruikersnaam koppelen en je kunt gekochte e-books vrij verplaatsen van het ene naar het andere aparaat.

Het is vervelend dat het kopen van e-books op zo'n omslachtige manier moet. Als alles is ingesteld, is het redelijk eenvoudig om boeken te kopen en op de e-reader te zetten.

De e-readers van Sony worden geleverd met Sony Reader, een alternatief voor ADE.

Aanbod van e-books

Het heeft uiteraard pas zin een e-reader te kopen als er voldoende e-books (elektronische boeken) voor beschikbaar zijn. De Consumentenbond onderzocht steekproefgewijs het assortiment van de volgende webwinkels met e-books:

• Ako.nl;
• Bol.com;
• Bruna.nl;
• Bubobooks.com;
• Ebook.nl;
• Eboekstunter.nl;
• e-bookweb.nl;
• Libris.nl;
• Paagman.nl;
• Selexyz.nl;
• Studon.nl;
• Vanstockum.nl;

Met een lijstje bestsellers werden de sites bezocht en de prijzen (mei 2011) werden genoteerd als ze besteld konden worden. Niet alle bestsellers bleken bij alle e-bookhandels verkrijgbaar als e-book. De resultaten:

Conclusie

De conclusie uit dit onderzoekje is dat een bestseller-lezer wel aan zijn trekken komt. Bijna altijd kun je een e-bookversie van een titel in de top-10 vinden en kopen. Bij minder populaire titels is de verkrijgbaarheid van e-books veel minder goed. Ook non-fictie boeken - bijvoorbeeld de dieetboeken van Sonja Bakker - zijn vaak niet digitaal verkrijgbaar. Iets oudere boeken zijn vaak helemaal niet beschikbaar als e-book.

De prijzen van e-books liggen (gemiddeld) iets lager dan van de papieren versies, maar e-books zijn zeker niet altijd goedkoper. Een van de oorzaken is het hogere btw-tarief van 19% dat rust op e-books (tegenover 6% voor gewone boeken). E-bookwinkels hebben vaak hetzelfde aanbod en ook hun prijzen variëren onderling niet erg. 'Rondshoppen' bij verschillende aanbieders heeft niet zoveel zin.

Boekwinkels gekoppeld aan een reader

Bij sommige e-readers kun je direct vanaf de e-reader boeken kopen in een gekoppelde boekwinkel. Dat kan heel goed werken. De Amazon Kindle kan met WiFi of 3G (op de duurdere versie) de boekwinkel van Amazon op. Doordat de Kindle een echt toetsenbord heeft is het vrij gemakkelijk om boeken te vinden en te kopen.

De OYO van Medion is op een soortgelijke manier aan de boekwinkel van Selexyz gekoppeld. Boeken kopen in die winkel werkt niet zo goed omdat de OYO een matig touchscreen heeft. We verwachten in de toekomst meer readers met een gekoppelde boekwinkel.

Gratis boeken

Er zijn veel gratis boeken te vinden op het internet. Dat is niet (per se) illegaal, het gaat meestal om boeken die zich in het publieke domein bevinden omdat het auteursrecht is verlopen. Die boeken zijn er in meerdere formaten, zoals ePub, Mobipocket (beide zonder DRM) en PDF.

Vrijwel alle e-readers kunnen boeken in onbeveiligde ePub aan. De Kindle van Amazon is de uitzondering. Mobipocket wordt maar mondjesmaat ondersteund. Onbeveiligde ePub-bestanden tonen op de e-reader niet anders dan beveiligde en zijn dus goed leesbaar.

Dat geldt niet voor PDF. Alle e-readers ondersteunen PDF, maar PDF-boeken zijn zelden fijn om te lezen. Het is bij PDF's moeilijk om tekst goed over de pagina te laten vloeien bij verschillende tekstgroottes (reflowing) wat ten koste gaat van de leesbaarheid. Het gaat vooral fout als er afbeeldingen tussen de tekst staan.

Boeken omzetten

Naast deze 3 formaten zijn er nog vele andere formaten voor e-books. Het is altijd maar de vraag of dat ene formaat wel of niet herkend wordt door een e-reader. Gelukkig is het altijd wel mogelijk om op de een of andere manier een bestand om te zetten naar een formaat dat wel werkt.

Er zijn meerdere conversieprogramma's voor e-books. Het beste programma is Calibre.

E-books niet uit te lenen

Het strikte licentiebeleid bij beveiligde e-books is een belangrijke beperking voor de consument: uitlenen van een e-book is praktisch niet mogelijk. Papieren boeken in de kast kun je meegeven aan een vriend. En andersom krijg je van een vriend misschien wel eens een 'leestip' mee naar huis. Dat informele circuit (lezen is ook een sociaal gebeuren) wordt uitgebannen door het e-book.

E-books cadeau doen

Voor vrienden die elkaar een boek cadeau willen doen, is er de boekenbon. De nationale boekenbon is helaas niet geschikt voor e-books.

Enkele onlineboekhandels verkopen wel cadeaubonnen die je kunt geven zodat de ontvanger er een e-book mee kan kopen. Let wel: de webwinkels accepteren alleen hun eigen bonnen voor hun eigen e-bookcollectie.

Bibliotheken

Ook bibliotheken hebben het e-book ontdekt. Bij veel openbare bibliotheken in Nederland kunnen leden (na aanmelding bij netlibrary.com) al gratis e-books downloaden en die - net als gewone boeken - gedurende 3 weken in bruikleen houden. Het klinkt misschien vreemd, maar daarna verloopt de termijn.

Een e-book kan ook gewoon uitgeleend zijn trouwens, want de bibliotheek koopt vaak maar een aantal licenties voor een digitaal boek.

Het aanbod aan e-books in de bibliotheken is nu nog erg mager met nog geen 500 titels (in juni 2011). Dat moet de komende jaren nog flink groeien om de e-reader (extra) aantrekkelijk te maken.

E-books Consumentenbond

Boekenuitgever Dieneke Hengeveld heeft het eerste e-book van de Consumentenbond tot stand gebracht: 'Het Slimme Bespaarboek' . Dit is te koop via de Webwinkel, maar ook via bijvoorbeeld Bol.com. Ons e-book heeft geen kopieerbeveiliging en kost met nog geen 7 euro de helft van de gedrukte variant.

Inmiddels zijn er nog 7 e-books bij de bond verschenen. Alle 8 e-bookuitgaven zijn te koop in de webwinkel van de Consumentenbond.