E-books kopen
- E-books met kopieerbeveiliging
- E-books downloaden
- Aanbod van e-books
- Conclusie e-books kopen
- Boekwinkels gekoppeld aan een e-reader
- Gratis e-books
- E-books omzetten
- E-books uitlenen
- E-book cadeau doen
- E-book lenen bij de bibliotheek
- E-books Consumentenbond
Veel e-books, elektronische boeken, zijn beveiligd tegen kopiëren. Die boeken zijn meestal niet gratis. Je moet ze meestal met speciale software via een computer op een e-reader krijgen en je kunt de e-books niet uitlenen.
De verkrijgbaarheid van boeken in elektronisch formaat is redelijk. De prijs van e-books is meestal wat lager dan die van de papieren versies. Gratis e-books zijn er ook genoeg, maar die zijn dan vaak weer in een afwijkend bestandsformaat.
E-books met kopieerbeveiliging
E-books die je koopt bij een online boekwinkel zijn beveiligd tegen kopiëren. Die kopieerbeveiliging wordt meestal aangeduid met de term DRM (Digital Rights Management).
Er zijn meerdere bestandsformaten met DRM. Even leek het er op dat we een echte 'formatenoorlog' gingen krijgen. Sommige boekwinkels en e-readers gebruikten tot voor kort het ene formaat (ePub) en sommigen het andere (Mobipocket).
Inmiddels is er een duidelijke winnaar: ePub met Adobe's ADEPT-beveiliging. Nederlandse boekwinkels en alle e-readers uit deze test (met uitzondering van de Amazon Kindle) ondersteunen dit formaat. Mobipocket met DRM wordt nauwelijks meer ondersteund.
Amazon heeft een eigen bestandsformaat (AZW) met een eigen vorm van DRM. E-books gekocht bij Amazon kun je alleen lezen op Amazon's eigen Kindle e-readers. Voor computers en smartphones zijn er aparte Kindle programma's die e-books van Amazon kunnen openen.
De verwarring over formaten is dus nog niet de wereld uit, en de situatie met kopieerbeveiliging is verre van ideaal. Ondanks dat is het redelijk eenvoudig om e-books te kopen en op de e-reader te zetten.
Naar bovenE-books downloaden
De procedure voor het aankopen van e-books bij online boekwinkels is als volgt: na betaling kun je een bestandje downloaden. Dit bestand (met de extensie .acsm) is nog niet het e-book zelf. Om het bestand te openen heb je het programma Adobe Digital Editions (ADE) nodig.
Met dat programma kun het e-book dat je hebt gekocht downloaden, bekijken en op je e-reader zetten. Het programma is er voor Windows en Mac OS, maar niet voor Linux.
Je moet voor ADE een gebruikersnaam aanmaken die gebruikt wordt voor het 'activeren' van pc's, e-readers en e-books. Zowel je pc als je e-reader worden gekoppeld aan je gebruikersnaam. Je mag 6 pc's en 6 e-readers aan een gebruikersnaam koppelen en je kunt gekochte e-books vrij verplaatsen van het ene naar het andere apparaat.
De e-readers van Sony worden geleverd met Sony Reader, een alternatief voor ADE.
Naar bovenAanbod van e-books
Het heeft uiteraard pas zin een e-reader te kopen als er voldoende e-books (elektronische boeken) voor beschikbaar zijn. De Consumentenbond onderzocht steekproefgewijs het assortiment van de volgende webwinkels met e-books:
- Ako.nl;
- Bol.com;
- Bruna.nl;
- Bubobooks.com;
- Ebook.nl;
- Eboekstunter.nl;
- e-bookweb.nl;
- Libris.nl;
- Paagman.nl;
- Selexyz.nl;
- Studon.nl;
- Vanstockum.nl;
Met een lijstje bestsellers werden de sites bezocht en de prijzen (mei 2011) werden genoteerd als ze besteld konden worden. Niet alle bestsellers bleken bij alle e-bookhandels verkrijgbaar als e-book. De resultaten:
| Bestsellerboek | Papieren boek | E-book |
| Het grote Heleen van Royen Zomerboek | €12,50 | * |
| David Baldacci De zesde man | €19,95 | €15,95 |
| Jenna Blum Het familieportret | €10,00 | €8,00 |
| Jussie Adler Olsen Dossier 64 | €17,50 | * |
| Marion Pauw Jetset | €19,95 | €15,95 |
| Annejet van Zijl Sonny Boy | €12,50 | * |
| Herman Koch Zomerhuis met zwembad | €20,95 | €16,15 |
| Kluun Haantjes | €12,50 | €9,90 |
| Martin Bril Het evenwicht | €14,95 | €12,50 |
| Jean M. Auel De Aardkinderen 6 | €29,95 | €20,00 |
| * niet verkrijgbaar als e-book. |
Conclusie e-books kopen
De conclusie uit dit onderzoekje is dat een bestseller-lezer wel aan zijn trekken komt. Bijna altijd kun je een e-bookversie van een titel in de top-10 vinden en kopen. Bij minder populaire titels is de verkrijgbaarheid van e-books veel minder goed. Ook non-fictie boeken - bijvoorbeeld de dieetboeken van Sonja Bakker - zijn vaak niet digitaal verkrijgbaar. Iets oudere boeken zijn vaak helemaal niet beschikbaar als e-book.
De prijzen van e-books liggen (gemiddeld) iets lager dan van de papieren versies, maar e-books zijn zeker niet altijd goedkoper. Een van de oorzaken is het hogere btw-tarief van 19% dat rust op e-books (tegenover 6% voor gewone boeken). E-bookwinkels hebben vaak hetzelfde aanbod en ook hun prijzen variëren onderling niet erg. 'Rondshoppen' bij verschillende aanbieders heeft niet zoveel zin.
Naar boven 
Boekwinkels gekoppeld aan een e-reader
Bij sommige e-readers kun je direct vanaf de e-reader e-books kopen in een gekoppelde boekwinkel. Dat kan heel goed werken. De Amazon Kindle kan met Wi-Fi of 3G (op de duurdere versie) de boekwinkel van Amazon op. Doordat de Kindle een echt toetsenbord heeft is het vrij gemakkelijk om e-books te vinden en te kopen.
De OYO van Medion is op een soortgelijke manier aan de boekwinkel van Selexyz gekoppeld. E-books kopen in die winkel werkt niet zo goed omdat de OYO een matig touchscreen heeft. We verwachten in de toekomst meer readers met een gekoppelde boekwinkel.
Naar bovenGratis e-books
Er zijn veel gratis e-books te vinden op het internet. Dat is niet (per se) illegaal, het gaat meestal om boeken die zich in het publieke domein bevinden omdat het auteursrecht is verlopen. Die e-books zijn er in meerdere formaten, zoals ePub, Mobipocket (beide zonder DRM) en PDF.
Vrijwel alle e-readers kunnen e-books in onbeveiligde ePub aan. De Kindle van Amazon is de uitzondering. Mobipocket wordt maar mondjesmaat ondersteund. Onbeveiligde ePub-bestanden tonen op de e-reader niet anders dan beveiligde en zijn dus goed leesbaar.
Dat geldt niet voor PDF. Alle e-readers ondersteunen PDF, maar PDF-boeken zijn zelden fijn om te lezen. Het is bij PDF's moeilijk om tekst goed over de pagina te laten vloeien bij verschillende tekstgroottes (reflowing) wat ten koste gaat van de leesbaarheid. Het gaat vooral fout als er afbeeldingen tussen de tekst staan.
Naar bovenE-books omzetten
Naast deze 3 formaten zijn er nog vele andere formaten voor e-books. Het is altijd maar de vraag of dat ene formaat wel of niet herkend wordt door een e-reader. Gelukkig is het altijd wel mogelijk om op de een of andere manier een bestand om te zetten naar een formaat dat wel werkt.
Er zijn meerdere conversieprogramma's voor e-books. Het beste programma is Calibre.
Naar bovenE-books uitlenen
Het strikte licentiebeleid bij beveiligde e-books is een belangrijke beperking voor de consument: uitlenen van een e-book is praktisch niet mogelijk. Papieren boeken in de kast kun je meegeven aan een vriend. En andersom krijg je van een vriend misschien wel eens een 'leestip' mee naar huis. Dat informele circuit (lezen is ook een sociaal gebeuren) wordt uitgebannen door het e-book.
Naar bovenE-book cadeau doen
Voor vrienden die elkaar een boek cadeau willen doen, is er de boekenbon. De nationale boekenbon is helaas niet geschikt voor e-books.
Enkele onlineboekhandels verkopen wel cadeaubonnen die je kunt geven zodat de ontvanger er een e-book mee kan kopen. Let wel: de webwinkels accepteren alleen hun eigen bonnen voor hun eigen e-bookcollectie.
Naar boven 
E-book lenen bij de bibliotheek
Ook bibliotheken hebben het e-book ontdekt. Bij veel openbare bibliotheken in Nederland kunnen leden (na aanmelding bij netlibrary.com) al gratis e-books downloaden en die - net als gewone boeken - gedurende 3 weken in bruikleen houden. Het klinkt misschien vreemd, maar daarna verloopt de termijn.
Een e-book kan ook gewoon uitgeleend zijn trouwens, want de bibliotheek koopt vaak maar een aantal licenties voor een e-book.
Het aanbod aan e-books in de bibliotheken is nu nog erg mager met nog geen 500 titels (in juni 2011). Dat moet de komende jaren nog flink groeien om de e-reader (extra) aantrekkelijk te maken.
Naar bovenE-books Consumentenbond
Boekenuitgever Dieneke Hengeveld heeft het eerste e-book van de Consumentenbond tot stand gebracht: 'Het Slimme Bespaarboek'. Dit is te koop via de Webwinkel, maar ook via bijvoorbeeld Bol.com. Ons e-book heeft geen kopieerbeveiliging en kost met nog geen 7 euro de helft van de gedrukte variant.
Inmiddels zijn er nog 7 e-books bij de Consumentenbond verschenen. Alle 8 e-bookuitgaven zijn te koop in de webwinkel van de Consumentenbond.
Naar boven
