3D-tv
- 1. Wat is 3D-tv?
- 2. Waarom zie je diepte bij 3D-tv?
- 3. Hoe werkt 3D-tv?
- 4. Is er 3D-tv zonder bril?
- 5. Kleven er ook nadelen aan 3D-tv?
- 6. Welke fabrikanten verkopen 3D-tv's?
- 7. Wat kost 3D-tv?
1. Wat is 3D-tv?
Met 3D-tv is nu ook diepte-zien op je televisie mogelijk. Voorwerpen lijken daarmee soms de kamer in te komen en ook daadwerkelijk in de 'verte' te verdwijnen. In de winter van 2009 op 2010 is 3D in de bioscopen doorgedrongen, met het succes van Avatar. Er zijn al verschillende 3D-tv's op de markt.
Naar boven 2. Waarom zie je diepte bij 3D-tv? 
Het effect bij 3D-tv wordt ook wel het stereoscopisch effect genoemd. Je ogen staan uit elkaar en wanneer je in de normale wereld op een bepaald object voor je focust, zal het beeld van dat object zowel in je linkeroog als in je rechteroog op het vergelijkbare plekje van het netvlies belanden. Maar voor de objecten die dichterbij of verder weg staan, geldt dit niet. Dan zit er een verschil in de plek waar de beelden van deze objecten op het netvlies vallen. Je hersenen weten deze verschillen te interpreteren als een verschil in diepte en gebruiken deze informatie om een ruimtelijk (3D) beeld van de omgeving op te bouwen. Overigens is 'diepte zien' meer dan stereozicht alleen. Ook niet-stereozicht informatie wordt door de hersenen gebruikt om diepte te bepalen, bijvoorbeeld of een voorwerp voor een ander voorwerp staat, of hoe groot een (bekend) voorwerp is.
Naar boven3. Hoe werkt 3D-tv?
Het effect van 3D-tv op een televisie (of in de bioscoop) is gebaseerd op het creëren van aparte beelden voor het linker- en rechteroog. Deze beelden verschillen steeds een beetje van elkaar. Voor de objecten voor of achter de plek waar je ogen op scherpstellen of focussen (de focus-diepte) vindt een horizontale verschuiving plaats tussen het linker- en rechterbeeld. Je ogen staan een klein beetje uit elkaar en wanneer je in de normale wereld nu op een bepaald object voor je focust, zal het beeld van dat object zowel in je linkeroog als in je rechteroog op hetzelfde plekje van het netvlies belanden. Maar voor de objecten die dichterbij of verder weg staan, geldt dit niet. Dan zit er een (klein) verschil in de plek waar de beelden van deze objecten op het netvlies vallen. Bij 3D-tv interpreteren je hersenen deze verschillen als een verschil in diepte en gebruiken deze informatie om een 3D-beeld van de omgeving op te bouwen. Wat in focus ligt bij 3D-tv, wordt bepaald door de regisseur van de beelden. Dit in tegenstelling tot de werkelijke wereld, waarin wij zelf bepalen waar we op 'scherp stellen'.
De truc is om deze verschillende beelden ook goed gescheiden aan de beide ogen aan te bieden: het linkeroog moet alleen de linkerplaatjes zien en het rechteroog alleen de rechterplaatjes.
4. Is er 3D-tv zonder bril?
Bij de 3D-tv's die je nu in de winkel vindt, heb je een 3D-bril nodig. Er zijn twee varianten: de actieve 'shutter glasses' en de passieve gepolariseerde brillen.
Bij de actieve bril bestaan de glazen uit een klein LCD-scherm. De beweegbare kristallen in het scherm laten het licht door of blokkeren het juist. Dit doen ze door elektrische spanning op het LCD-scherm te zetten. Er zijn batterijen of een ingebouwde oplaadbare accu nodig.
Een 3D-tv zendt razendsnel beelden uit, links en rechts, om en om. Je bril synchroniseert de beelden via een infraroodsignaal vanuit de tv. De glazen van de bril worden om-en-om doorzichtig en ondoorzichtig. Bij het linkerbeeld is alleen het glas voor het linkeroog doorzichtig. Bij het rechterbeeld is het linkerglas ondoorzichtig en het rechterglas doorzichtig.
Sommige tv's hebben een infraroodzender ingebouwd, bij andere toestellen moet je hem los aansluiten.
Passieve brillen werken met polarisatie en zonder infraroodzender. Dat heeft als voordeel dat het beeld niet flikkert. Dit omdat de brillenglazen niet aan en uit gaan zoals bij de actieve 3D tv. Een nadeel is dat het beeld wat minder scherp is.
Lees meer over de LG 42LW650S die gebruik maakt van de passieve 3D-technologie.
5. Kleven er ook nadelen aan 3D-tv?
Bij 3D-televisie en in de bioscoop wordt een illusie van diepte gecreëerd. In werkelijkheid komt er natuurlijk niets 'uit de tv'. Onze ogen zijn gewend om te werken in een echte 3D-wereld, zonder illusies. Bij langdurig kijken naar 3D-tv kunnen er klachten als lichte hoofdpijn en misselijkheid optreden.
Daarnaast is ongeveer 5% van de mensheid niet in staat 3D-tv te zien, omdat ze voor het zien van diepte geen gebruik maken van stereozicht. Tip: ga eerst eens één (of meerdere) 3D-films in de bioscoop bekijken, voordat je een 3D-televisie koopt.
Naar boven6. Welke fabrikanten verkopen 3D-tv's?
LG, Panasonic, Philips, Samsung, Sharp en Sony: allemaal verkopen ze 3D-tv's. Meestal zijn het topmodellen met een groter beeldscherm, zoals 102 cm en 117 cm, of nog groter. Sinds 2011 zijn er ook kleine maten zoals 81 cm (32 inch) 3D-tv's.
Naar boven7. Wat kost 3D-tv?
Een 3D-tv is vaak duurder dan een vergelijkbare tv zonder 3D. Wel zijn de prijzen van 3D-tv's aan het zakken. Ook duur zijn de bijbehorende brillen en infraroodzender. Die moet je er meestal apart bij kopen.
Gemiddeld kost een 3D-bril met actieve 'shutter-glasses' €100 en een losse infraroodzender €50. Er zijn ook pakketten met een zender en 2 brillen. De 3D-brillen van de verschillende merken zijn niet uitwisselbaar. Passieve gepolariseerde brillen zijn een stuk goedkoper (meestal een paar euro).
Om 3D te kijken heb je een 3D-Blu-rayspeler nodig, te koop vanaf €200. Ook een Sony PlayStation 3 speelt 3D-Blu-rayfilms af. Er zijn inmiddels 3D-videocamera's op de markt. Daarmee kun je je eigen 3D-materiaal schieten en later bekijken op een 3D-tv.
Benieuwd naar de testresultaten van televisies? Vergelijk televisies of kijk direct wat de beste televisie uit de test is.
