Terug naar het overzicht 04-feb-2013

KPN 4G: eerste indruk

KPN 4G

Wat is 4G?

'4G' is het vierde generatie mobiele netwerk. Het is de opvolger van het huidige 3G-mobiele netwerk. 4G is gebaseerd op een nieuwe technologie: Long Term Evolution (LTE).

Met 4G is volgens KPN supersnel internet mogelijk, tot wel 10 keer sneller dan je nu gewend bent met 3G. En dat met een smartphone, tablet of laptop. Bekijk de video.

Dankzij 4G kun je volgens KPN downloaden met snelheden van maximaal 50 Mb/s (20 Mb/s wordt als gemiddelde snelheid genoemd) en met maximaal 25 Mb/s uploaden (KPN: gemiddeld 10 Mb/s). Bij Hi, een merk van KPN, komt 4G in andere snelheden beschikbaar.

De 4G-netwerken zijn een aanvulling op de bestaande 2G- (GSM) en 3G- (UMTS/HSDPA) netwerken. Deze netwerken blijven naast 4G bestaan. Met een 4G-abonnement (of 4G-bundel) kun je ook op de bestaande netwerken internetten, uiteraard op de lagere snelheden die daarbij horen.

Voor Tele2 wordt het 4G-netwerk het eerste 'eigen' netwerk. Tot nu toe huurt de provider capaciteit op de netwerken van andere providers.

Wanneer komt 4G beschikbaar?

KPN start op 4 februari als eerste met 4G. Consumenten in Amsterdam en omstreken kunnen er met de juiste 4G-apparatuur en het juiste 4G-abonnement (zie verderop) al mee internetten (en bellen en sms'en).

De rest van Nederland volgt in de maanden erna. Den Haag is in februari de eerstvolgende stad, in het voorjaar volgt Rotterdam.

Vodafone, T-Mobile en Tele2 starten later dit jaar met een 4G-netwerk.

Heb ik 4G nodig; wat kan ik ermee?

Natuurlijk zullen 4G-providers als KPN je proberen te overtuigen van de voordelen van 4G. Wij citeren KPN:

  • Veel sneller browsen, facebooken, sneller foto's posten of downloaden en muziek en video's (Youtube) in hoge kwaliteit streamen, zonder haperen.
  • Mobiele webpagina's als die van nu.nl en andere online media supersnel openen, door een hogere reactiesnelheid.
  • Het spelen van online-games en multi player games wordt nu mogelijk.
  • Ook videobellen werkt goed, zelfs in HD-kwaliteit.

Of je 4G écht nodig hebt, hangt af van je behoefte aan sneller mobiel internetten dan al met 3G mogelijk is. Uiteraard telt ook hoe goed de prestaties zijn van 4G. Tot 10 keer sneller dan 3G is de belofte. Maar wat zegt dat precies? Bij de introductie van 3G - jaren geleden - kregen we ook te horen dat we onder meer konden gaan videobellen. Op veel plekken in Nederland was toen echter helemaal geen 3G beschikbaar! De dekking - beschikbaarheid op uiteenlopende locaties - is cruciaal voor ieder mobiel netwerk. Dat geldt ook voor een 4G-netwerk waarvoor nota bene de eerstkomende tijd een extra duur 4G-abonnement moet worden afgesloten.

The proof of the pudding is in eating it. De Consumentenbond ziet uit naar praktijkervaringen met 4G voor geconstateerd kan worden of 4G nodig of handig is.

Een veilig advies is: even wachten op de eerste ervaringen voor je een prijzig 4G-abonnement afsluit.

De belangrijkste concurrent voor KPN's 4G is mogelijk niet het 4G van andere operators maar gratis wifi. De snelheid van 4G lijkt op die van wifi en wifi-netwerkjes vinden we gratis op duizenden locaties in Nederland en daarbuiten. Dat worden in 2013 en 2014 nog veel meer door wifi-initiatieven van onder meer Ziggo en nota bene KPN zelf.

Is de dekking beter of slechter dan 3G?

Zoals gezegd: de beschikbaarheid van het netwerk op veel verschillende plaatsen (dekking) is cruciaal voor fijn gebruik. 4G is voorlopig nog niet in heel Nederland beschikbaar. De dekking is dus voorlopig nog slechter dan van 3G. Wanneer 4G niet beschikbaar is, schakelt je smartphone automatisch over naar 3G.

KPN belooft en passant wel een betere connectie met 4G in gebouwen omdat de provider - net als Tele2 - met zijn 4G-netwerk op de 800 MHz band werkt. Die frequentie dringt beter door in gebouwen dan hogere frequenties.

Tele2 werkt behalve op de 800 MHz ook op de 2600 MHz-band en Vodafone en T-Mobile gebruiken 1800 MHz. Hoewel lagere frequenties dus voordelen hebben, geeft het geen garantie voor de kwaliteit van het netwerk. Het is belangrijker dat er voldoende zendmasten in jouw buurt staan.

Wat heb ik nodig om van 4G gebruik te kunnen maken?

Je hebt in ieder geval een toestel nodig dat met 4G overweg kan. Dat zijn sommige modellen smartphones, tablets en een enkel mobiel wifi-modem ('mifi'). Klanten moeten bij hun leverancier en/of operator navraag doen over de compatibiliteit met 4G, ook als er '4G' op de doos of in de naam van hun apparaat staat!

Een belangrijk aandachtspunt zijn namelijk de 4G-frequenties waarmee de providers werken:

 KPN (en Hi):  800 MHz
 Tele2 800 MHz  en
2600 MHz
 Vodafone en T-Mobile 1800 MHz

Je toestel moet specifiek met deze frequenties overweg kunnen. De 4G-modellen van de iPad en de iPhone 5 werken op dit moment niet met het 800 MHz 4G-netwerk van KPN. Deze iPhone 5 en nieuwe iPads werken straks wél met dat van T-Mobile.

Het is nog niet bekend of en wanneer Apple met een '4G-update' voor onder meer Nederland komt zodat KPN-abonnees komende maanden alsnog met een iPhone 5 met KPN's 4G kunnen communiceren.

Wat kost het?

De 4G-tarieven die KPN op zijn website heeft gepubliceerd (http://www.kpn.com/prive/4G.htm), onder het kopje 'abonnementen' maken een prijzige indruk. Het minst dure 4G-abonnement kost €16 voor 100 (verplichte) belminuten + €25 voor 2500 MB (2,5 GB); bij elkaar €41.

Dan heb je nog een geschikt toestel nodig. Die zijn bij KPN zelf te leasen:

  • vanaf €19 per maand de Nokia Lumia 820 4G;
  • de Samsung Galaxy SIII 4G kost aan lease per maand €28; dus een gehuurde met het goedkoopste 4G-abonnement kost wel €69 per maand.

Waarschuwing:

KPN wil per 1 april zijn 3G-abonnees die nog niet toe zijn aan een nieuw contract de mogelijkheid bieden over te stappen naar een 4G-abonnement. Het is belangrijk dat deze abonnees beseffen dat zij bij deze overstap met nieuwe voorwaarden akkoord gaan, zoals die voor een (mogelijk) andere manier van belminuten berekenen en  (meer) betalen voor datagebruik. Een onbekend aantal oude 3G-abonnementen van KPN (die abonnees lieten doorlopen) werkt nog met onbeperkt internet.

Conclusie

Het is te prijzen dat KPN zijn mobiele netwerk met nieuwe veelbelovende technologie een flinke upgrade geeft. Opmerkelijk wel is dat KPN het 4G-netwerk als een pilot in de markt zet (dus een proeffase geeft waarin de techniek kan wordt getest), maar tegelijk tv-spotjes uitzendt en dure abonnementen verkoopt aan consumenten om van 4G gebruik te kunnen maken. Die stevig betalende consumenten krijgen dus mogelijk met enige kinderziekten te maken; die horen nu eenmaal bij nieuwe technologie.

De iets voorzichtiger consument wacht op de eerste ervaringen met 4G. De Consumentenbond zal verslag doen van zijn eigen ervaringen, zodra dat mogelijk is.

Op dit moment kunnen nog maar een handjevol smartphones van het nieuwe 4G-netwerk van KPN gebruik maken. Nu is de keuze nog beperkt tot deze toestellen:

Samsung Galaxy S III LTE (i9305) samsung-galaxy-s-iii-16gb-large - kopie

De 'gewone' Samsung Galaxy S III, een populaire Android smartphone met groot 4,8 inch scherm, kan niet met 4G-netwerken overweg. De speciale LTE-editie van dit toestel (typenummer i9305) kan dit wél. De S III LTE is (zonder abonnement) wel zeker ca. €150 duurder dan een gewone S III (verkrijgbaar vanaf zo'n €450).

Veel KPN-klanten die een 4G-abonnement nemen leasen een 4G-toestel erbij en hebben uiteraard geen last van het prijsverschil in aanschaf.

De SIII is al enige tijd het vlaggenschip (het meest krachtige toestel) in het uitgebreide assortiment smartphones van Samsung.

Nokia820Nokia Lumia 820

De Nokia 820 (vanaf zo'n €450) is een relatief nieuwe smartphone met Windows Phone 8. Hij heeft een 4,3 inch scherm (10,9 cm). Elke Nokia 820 is geschikt voor 4G; er is geen bijzondere uitvoering nodig. Eind februari (of eerder) hopen we de testgegevens van de Nokia aan ons dossier Mobiele telefoons te hebben toegevoegd.

Nokia Lumia 920

De Nokia 920 (richtprijs €600) is de luxere versie van de 820, met een iets groter scherm (4,5 inch) en Pureview-cameratechnologie voor mooiere foto's. In onze eerste indruk zijn we over de camera nog niet zo te spreken en hij is ook wel erg zwaar: 185 gram.  Ook elke Lumia 920 is uit de doos geschikt voor het 4G, in ieder geval het 4G van KPN.

Sony Xperia V

sony-xperia-vIn februari bracht Sony de Xperia V uit in Nederland (zie foto). Het is de eerste 4G-telefoon van Sony in Nederland en heeft een 'vanafprijs' van zo'n €450. De Android 4.1-smartphone heeft een 4,3 inch scherm en een dual core-processor. Het werkgeheugen is 1GB, de opslagcapaciteit is 8 GB. Bijzonder van de Xperia V is dat hij volgens Sony een half uur onder water kan worden gehouden (tot een diepte van een meter). Hij is niet al te zwaar: 120 gram. We hopen van dit toestel eind februari een eerste indruk te publiceren op onze site.

Sony Xperia Z

Naast de 'V' komt Sony in maart 2013 ook met de 'Z'. De Xperia Z is een grotere smartphone, met een 5 inch beeldscherm en een 13 megapixel camera voor 'kristalheldere foto's van uitstekende kwaliteit' (quote Sony). Ook deze Xperia Z is waterdicht en ondersteunt 4G-netwerken waaronder die van KPN. Over de prijs is nog niets bekend.

Huawei Ascend P1

Dit Chinese telefoonmerk levert een 7 mm dunne Android 4.1-telefoon met 4,3 inch scherm dat niet HD is ('slechts' 540 x 960 pixels).  Hij ondersteunt wel het 4G van KPN en is relatief - voor een 4G-telefoon - niet al te duur: vanaf zo'n €360. samsung_galaxy_note_2

Samsung Galaxy Note 2 (N7105)

De Samsung Galaxy Note met zijn 5,3 inch reuzescherm was een groot verkoopsucces. Zijn opvolger, de Samsung Galaxy Note 2 (zie foto), heeft zelfs een 5,5 inch scherm en ondersteunt in een bepaalde versie (!) ook 4G-netwerken. Even opletten: variant  N7100 is niet 4G-compatible, alleen model N7105 is wel 4G-compatibel. Ook met een N7105-versie van de Note 2 is het verstandig voor de aanschaf te controleren of het toestel overweg kan met diens 4G-frequenties.

Apple iPhone 5: niet geschikt voor KPN-4G
De Apple iPhone 5 (en iPad nieuwe generatie met 3G/4G) kunnen helaas niet op de 4G-frequenties communiceren waarmee KPN werkt. Het lijkt erop dat iPhone 5-gebruikers op de 4G-netwerken van de concurrenten moeten wachten.

Ons oordeel in het kort

nokia920Het nieuwe 4G netwerk van KPN biedt inderdaad een veel hogere snelheid dan mogelijk is via 3G, zo blijkt uit onze eerste ervaringen.

Om een eerste indruk van KPN’s 4G te kunnen krijgen hebben we een KPN 4G-abonnement afgesloten van 1 jaar met een datalimiet van 5000 MB. We hadden al een 4G toestel in huis dus hebben we gekozen voor een sim-only-abonnement. Het toestel waarmee we hebben getest is de Nokia Lumia 920 (zie foto).

Tijdens onze metingen was de snelheid gemiddeld 7 keer zo hoog, maar er waren ook uitschieters naar beneden waar de 4G- snelheid maar 1,5 tot 3 keer zo hoog lag. Op de site van KPN staat een maximale download- en uploadsnelheid van respectievelijk 50 Mbps en 25 Mbps. De genoemde maximale downloadsnelheid van 50 Mbps hebben we 2 keer gehaald. Bij de genoemde maixmale 'upload' van 25 Mbps zijn we geen enkele keer in de buurt gekomen.

snelheidsmetingDownloaden via 4G 

Enkele keren hebben we downloadsnelheden van 50 Mbps gemeten (6,25 MB per seconde). Ter vergelijking, met een ADSL-abonnement haal je maximaal 20 Mbps. In potentie is 4G dus 2,5 keer zo snel als ADSL en veel sneller dan 3G.

De hoge snelheid van rond de 50 Mbps haalden we vlak bij het Rembrandtpark in Amsterdam. Het is echt metingen 4Gindrukwekkend om deze snelheid te zien op je smartphone. Jammer genoeg is de door ons gemeten downloadsnelheid op andere locaties een stuk lager dan 50 Mbps. 

Een snelheid van ongeveer 25 Mbps werd gehaald in de omgeving van Centraal Station Amsterdam (laat in de middag), Keizersgracht en het Leidseplein.

Lagere snelheid

Een snelheid van 25 Mbps is nog steeds erg goed voor mobiel internet, maar op andere locaties was de gemeten snelheid een stuk lager. In de omgeving van het Amstelpark, Station Heemstede en Amsterdam Centraal (vroeg in de middag) hebben we een downloadsnelheid van ongeveer 15 Mbps gemeten. Een slechter resultaat, maar nog steeds ongeveer 3 keer zo snel als een goede 3G-verbinding.

Op de overige locaties hebben we snelheden gemeten die gelijk of zelfs lager zijn dan de snelheid die je op een 3G-toestel zou verwachten. We haalden tussen de 1 en 5 Mbps in de omgeving van Station Haarlem, Station Amsterdam Sloterdijk, Rokin en de Dam.

Hopelijk zijn deze resultaten te verklaren aan de hand van de dekking die nog verder moet worden uitgebreid.

Uploaden via 4G

Voor een goede breedbandverbinding is een goede uploadsnelheid vereist. De gemeten uploadsnelheid was tussen de 1 en 10 Mbps. Gemiddeld was de snelheid 5 Mbps. Da dat is een stuk beter dan 3G, maar KPN adverteert met een hogere uploadsnelheid van gemiddeld 10 Mbps en een maximale snelheid van 25 Mbps. De metingen kwamen nooit in de buurt van de maximale uploadsnelheid. Buiten Amsterdam viel de uploadsnelheid snel terug naar minder dan 1 Mbps.

3G vs 4G  

Onze smartphone met 3G haalde op dezelfde testlocaties een downloadsnelheid tussen de 0,1 en 5 Mbps en een uploadsnelheid tussen de 0,5 en 1 Mbps. Gemiddeld haalden we met 3G en 4G de volgende snelheden:

  Gemiddelde 
 downloadsnelheid 
 Gemiddelde
 uploadsnelheid
 3G 3 Mbps  0,75 Mbps
 4G 20 Mbps  5 Mbps

 
Tot 10 keer sneller?

Volgens KPN is 4G tot 10 keer sneller dan 3G. KPN gebruikt met voorbedachte rade het woordje 'tot', want uit onze eerste metingen blijkt dat 4G gemiddeld 7 keer zo snel is als 3G. We hebben maar 2 keer gezien dat de snelheid van 4G echt 10 keer hoger lag. Bovendien lag de snelheid soms maar 1,5 tot 3 keer zo hoog.

Kanttekening

Omdat KPN 4G alleen nog werkt in Amsterdam en omstreken hebben we daar ter plekke wat metingen gedaan. Op basis van die metingen trekken we onze eerste conclusies. We kunnen nog niets zeggen over de lange termijn of over andere locaties dan Amsterdam. Het 4G-netwerk is nog maar kort in de lucht. Er kan nog veel veranderen. Daarom blijven we 4G op de lange termijn volgen.

Deel bericht via: