icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Ontdek de Gezondgids |

Word abonnee en kies je korting / cadeau.

Gezondgids 45x45

Woordenlijst

Een overzicht van woorden die veelvuldig gebruikt worden in de Digitaalgids. 
woordenboek DG9

Snel naar:


#

2-in-1
Een laptop met afneembaar of omklapbaar toetsenbord, zodat hij ook als tablet is te gebruiken. Wordt ook wel hybride en convertible genoemd.

3G
Gangbare standaard voor mobiel internet met snelheden tot 10 Mbit/s (als het abonnement het toestaat). Ook bekend onder de naam UMTS.

4G 
Standaard voor mobiel internet. 4G is de tienmaal snellere opvolger
van 3G. Alle nieuwe smartphones ondersteunen 4G. Wordt ook LTE genoemd.

 

A

Account
Dienst waarvoor je je hebt ingeschreven en waar je bij kunt komen door in te loggen via je accountnaam (of e-mailadres) en wachtwoord.

Adblocker
Software of browseruitbreiding die ervoor zorgt dat je advertenties op websites niet ziet. Dat scheelt ergernis en verkleint het risico dat malware via een advertentie meelift en de computer besmet.

ADSL
Asymmetrical digital subscriber line, snelle manier om tv-signalen en informatie over internet te zenden via de koperdraad van een telefoonlijn.

Add-on
Zie browserextensie.

Admin-rechten
Beheerdersrechten (admin staat voor administrator), wat wil zeggen dat u volledige toegang heeft tot alle instellingen van de computer. 

Adware
Software die reclame toont.

All-in-one
Een multifunctioneel apparaat dat kan afdrukken, kopiëren en scannen.

Android
Mobiel besturingssysteem van Google, dat op de smartphones van de meeste merken te vinden is. Veel fabrikanten passen het uiterlijk van Android aan of voegen apps toe.

Antispyware 
Software die spyware voorkomt en/of verwijdert.

Antivirus
Software die scant op virussen en deze van uw computer verwijdert.

App
Applicatie op de mobiele telefoon.

Athlon
Een high-end processor, uitgebracht in 1999 door AMD als concurrent voor Intel's marktleidende Pentium III-chip.

Back-up
Kopie van uw bestanden of programma's om veilig te bewaren. Een back-up van het hele systeem (besturingssysteem, alle software en bestanden) heet een image.

Back-up - differentieel
Back-up waarbij alle verschillen t.o.v. de vorige volledige back-up worden opgeslagen. Het bestand groeit snel. Zie ook. Back-up incrementeel. 

Back-up - incrementeel
Back-up waarbij alleen de verschillen t.o.v. de vorige incrementele back-up worden opgeslagen. Dit leidt tot veel kleine bestanden.  

Bandbreedte
Doorvoersnelheid van internetdata, uitgedrukt in bits per seconde. Kabel, ADSL en glasvezel hebben een grote bandbreedte.

Banner
Reclamebalk op een webpagina

Bestandsextensie
Letters die na een bestandsnaam komen en aangeven om welk soort bestand het gaat. Een Microsoft Word-document heeft bijvoorbeeld de extensie .doc of .docx. Niet verwarren met browserextensie. 

Besturingssysteem 
Software die uw computer beheert, en de omgeving waarin programma's hun werk doen, bijvoorbeeld Windows 8 en Mac OS X.

BIOS
(Basic Input Output System) Een soort bibliotheek met de basisinstructies voor de communicatie tussen het besturingssysteem en de hardware. De BIOS zit in een chip en is de eerste software die opstart, nog voor Windows.

Bitcoins
Geld dat uitsluitend digitaal bestaat. Er kan hier en daar op internet mee worden betaald; de wisselkoers schommelt enorm. Geliefd bij criminelen.

Blauw scherm
Een 'blue screen (of death)' is de bijnaam van het scherm met een onbegrijpelijke foutcode en melding dat er iets is misgegaan met Windows. Meestal moet de computer worden herstart. Microsoft noemt zo'n scherm een stopscherm. Sinds Windows 8 toont het scherm een kortere tekst en de emoticon :(

Bluetooth
Standaard voor draadloze communicatie tussen apparaten in elkaars nabijheid.

Bloatware
(Ongewenste) software die onnodig veel opslag- en geheugenruimte inneemt. Staat vaak op nieuwe computers. 

Bootable
Engelse computerterm voor opstartbaar. Met een bootable usb-stick, cd of dvd is het mogelijk een computer op te starten. Dat kan nuttig zijn als Windows niet wil starten.

Botnet
Een collectie computers die via internet in de macht is van criminelen. De computers kunnen zo ongewenste mail versturen of aanvallen uitvoeren op websites.

Breedband
Methode om verbinding te maken met internet via kabel, dsl of glasvezel. Veel sneller dan een inbelverbinding.

Browser
Software waarmee u webpagina's kunt bekijken. De bekendste zijn Internet Explorer, Firefox, Chrome en Safari.

Browseruitbreiding
Uitbreiding die uw webbrowser extra functionaliteit geeft. In Firefox worden ze 'add-ons' genoemd, in Chrome 'extensies'.

Buffer
Deel van het computergeheugen dat door een programma wordt gebruikt als tijdelijke opslagruimte voor informatie, zodat die snel kan worden gebruikt. 

Bug
Een ontwerpfout in een computerprogramma of websitel

Bundel
Het aantal belminuten, sms’jes en gigabytes dat je in een maandabonnement met je smartphone mag verbruiken zonder bijkomende kosten.

Bundleware
Gratis (ongewenste) programma's die ongevraagd gebundeld worden met (gewenste) software.

 

Cache 
Manier waarop webbrowsers onlangs bezochte pagina's, afbeeldingen en andere data opslaan, zodat ze een volgende keer sneller kunnen worden getoond.

Chromebook
Laptop van Google die draait op Googles eigen besturingssysteem Chromium, waarbij vrijwel alle programma's draaien in de 'cloud'.

Cloud
Engels voor wolk. Als je bestanden opslaat in de cloud, bewaar je ze op een internetserver. In de cloud werken is dus online werken.

Codec
(coderen-decoderen) Een programmaonderdeel dat de compressie (in- en uitpakken) regelt in een audio- of videobestand.

Compatibiliteit
Computer(onderdelen) en programma’s zijn compatible als ze foutloos met elkaar kunnen samenwerken.

Comprimeren
Bestanden worden gecomprimeerd om ze zo min mogelijk schijfruimte in te laten nemen en zo snel mogelijk via internet te kunnen versturen.

Configuratiescherm
Serie programma's voor het aanpassen van de computerinstellingen, zoals wachtwoorden, internettoegang en toegankelijkheid.

Convertible
Tablet met een om- of wegklapbaar toetsenbord

Cookies
Kleine bestandjes met een unieke code die door websites op uw computer worden geplaatst. Handige cookies onthouden welke pagina's u heeft bezocht en laten u bijvoorbeeld snel inloggen. Andere cookies zijn bedoeld om bij te houden wat u doet op internet (volgcookies oftewel tracking cookies).

Crapware
Rommelsoftware die is geïnstalleerd op nieuwe computers. Het zijn vaak probeerversies die maar kort werken of de gebruiker lastigvallen met reclame. 

Cryptoware
Berucht soort virus dat alle bestanden op een computer versleutelt, waarna ze alleen terug te krijgen zijn door losgeld te betalen aan de dader.

Datacompressie
Kleiner maken van bestanden, met behoud van alle gegevens (lossless) of met gegevensverlies (lossy).

Databundel
Het aantal megabytes of gigabytes dat u in een maand mag verbruiken zonder bijkomende kosten.

Datalimiet
Door de provider bepaalde grens waarboven u moet bijbetalen of de internetsnelheid wordt teruggeschroefd.

Datarecovery
Herstellen van beschadigde of terugvinden van verloren bestanden.

Dataroaming
Gebruiken van het mobiele netwerk van een andere dan uw eigen provider. In de praktijk wordt hiermee bedoeld: internetten via een provider in het buitenland.

Defragmenteren
Het optimaal ordenen van gegevens op een harde schijf. Hierdoor werkt hij sneller. Defragmenteren is niet nodig bij een SSD.

Dongel
(of dongle) Een 'stickje' dat wordt aangesloten op een usb- of hdmi-poort van de computer of tv en u draadloos toegang geeft tot dat apparaat.

Dpi
(dots per inch) Resolutie: het aantal beeldpuntjes per vierkante inch (1 inch = 2,54 centimeter).

Driver
Zie stuurprogramma

Dualbandrouter
Een router die (vaak gelijktijdig) via de 2,4 en 5 GHZ-band kan uitzenden.

Dubbele authenticatie
Extra controle bij het inloggen bij een dienst als extra beveiliging. Meestal houdt dit in dat u behalve uw wachtwoord een extra code moet invullen. 

DVI
(Digital Visual Interface) Een aansluitmethode voor digitale beelden voor (met name) de aansturing van de monitor. Geluid wordt niet via dvi verstuurd.

DRM
Digital Rights Management: software die het aantal exemplaren beperkt dat u kunt maken van bijvoorbeeld een muziekstuk of film.

Dsl
Digital Subscriber Line, manier om internet en tv te verzenden via de koperdraad van een telefoonlijn. Vdsl is de snelle variant, adsl de tragere.

Dualbandrouter
Een router die (vaak gelijktijdig) via de 2,4 en 5 GHz-band kan uitzenden.

E

E-mailclient 
E-mailprogramma dat op uw computer staat, bijvoorbeeld Outlook en Thunderbird.

E-book
Boek in digitaal format (vaak epub of pdf) om te lezen op een e-reader of tablet.

Emoticon (emoji)
Weergave van een emotie met een afbeelding of combinatie van lees- en lettertekens. Handig voor gebruik in e-mail en op sociale media. Emoticons werden al in de 19e eeuw op papier gebruikt.

Emulator
Een programma dat zich kan voordoen als een ander programma. Zo wordt het bijvoorbeeld mogelijk om software voor MS-DOS of Windows XP te draaien onder Windows 10. Of Windows op een Mac.

Ethernet
Manier om computers met elkaar en met de (modem)router te verbinden via netwerkkabels.

Ethernetkabel
Netwerkkabel om computers met elkaar en met de router te verbinden in plaats van draadloos. 

EXIF
Exchangeable image file format. Een bestandje met gegevens ('metadata') dat in een fotobestand zit. Het bevat o.a. het tijdstip waarop de foto is gemaakt, het type camera en de gebruikte instellingen.

Exploit
Truc om misbruik te maken van een kwetsbaarheid (lek) in een computerprogramma of besturingssysteem.

Extensie
Letters die na een bestandsnaam komen en aangeven om welk soort document het gaat. Een Microsoft Word-document eindigt bijvoorbeeld op .doc of .docx. Ook: computerterm voor verlenging of (browser)uitbreiding. 

F

FAT32
Een verouderde manier om een harde schijf in te delen. Bestanden die groter zijn dan 4 GB kunnen niet worden opgeslagen.

Flash
Programmeertaal van Adobe waarmee animaties en video aan een webpagina kunnen worden toegevoegd. Wordt veel gebruikt voor bewegende reclame. Er zitten vaak lekken in.

Firewall
Software (of hardware) die ongewenste communicatie blokkeert van, en vaak ook naar, internet.

FTP
(file transfer protocol) Een standaard om bestanden te uploaden van computer naar server en vice versa.

Geheugenkaartje
Klein plastic kaartje met flashgeheugen waarmee u de opslagruimte van uw telefoon, camera of laptop kunt uitbreiden. 

Geheugenmodule
(Werkgeheugen, RAM) Chips die in het moederbord zijn gestoken en die het vluchtige, snelle geheugen bevatten. Hun snelheid en capaciteit (in GB's) bepalen grotendeels de snelheid van de computer.

Geluidskaart
Computeronderdeel dat het geluid verzorgt, meestal een chip op het moederbord. Wie hoge eisen stelt aan het geluid, kan een uitbreidingskaart plaatsen.

Grafische kaart
Insteekkaart in de computer die het beeldscherm aanstuurt. Vaak is de 'kaart' een chip op het moederbord of een onderdeel van de processor. Een betere term is dan video-adapter. Zie ook Video-adapter.

H

Hack
Inbraak in een computer, vaak met als doel wachtwoorden te stelen.

Hacker
Iemand die binnendringt in computers van anderen. Vaak met slechte bedoelingen (zoals wachtwoorden stellen). Soms met het doel de veiligheid te testen, zodat die kan worden verbeterd.

Hardwareconflict
Als twee randapparaten (printer, scanner) hetzelfde 'adres' op de pc gebruiken, werken ze beide niet goed.

Hdmi
(high-definition multimedia interface) Een overdrachtsprotocol voor digitale beelden en geluid voor onder andere het afspelen van films vanaf de pc op een tv.

Hdmi-dongel
Apparaatje dat zorgt voor een draadloze verbinding tussen de hdmi-poort van de tv en een mobiel apparaat of internet.

HDR
(high dynamic range) Op foto's en in video's met een 'hoog dynamisch bereik' worden zowel zeer donkere als zeer heldere delen beter weergegeven. Met HDR wordt de werkelijkheid nagebootst: onze ogen hebben een zeer groot dynamisch bereik.

Herstelpunt
Een momentopname van alle computerinstellingen op het moment dat het herstelpunt wordt gemaakt. Door een eerder gemaakt herstelpunt terug te zetten via Windows Herstel kun je computerproblemen oplossen.  

Herstelschijf
(recoverydisk) Een (vaak) zelfgemaakte cd, dvd of usb-stick waarmee Windows na een zware crash kan worden teruggebracht naar de fabrieksinstellingen. 

Homeplug-adapter
Ander woord voor stroomnetadapter (op de homeplugstandaard): met dit type adapters legt u een netwerkverbinding aan via het stroomnet.

Hotspot
Openbaar wifinetwerk waar u gratis of tegen betaling kunt internetten.

Https
Hypertext transfer protocol secure. Een protocol voor dataverkeer tussen een browser (zoals Internet Explorer) en een server. De letter ‘s’ geeft aan dat de gegevens zijn versleuteld.

Hybride
Laptop met losneembaar toetsenbord. Wordt ook 2-in-1 genoemd 

I

Identiteitsfraude
Het gebruiken van gestolen of vervalste identiteitspapieren om strafbare dingen te doen.

Image
(systeemkopie of systeemback-up) Exacte kopie van de gehele harde schijf. Als de schijf stukgaat, kan een recente image uw redding zijn.

IMAP
(Internet Message Access Protocol) is een ander woord voor webmail: je kunt je e-mails online op de mailserver beheren. Ze worden niet verwijderd, zodat je met meerdere apparaten je mail kunt lezen. Zie ook POP3.

Inch
Engelse lengtemaat die vaak gebruikt wordt voor schermen, vaak afgekort met ". 1 inch = 2,54 cm.

Initialiseren
Het klaarmaken van een nieuwe harde schijf voor eerste gebruik. Alleen nodig als de schijf niet direct zichtbaar is in de Verkenner. Zie ook Partitioneren. 

Interferentie
Storing die ontstaat als golven (zoals wifisignalen) elkaar in de weg zitten. 

iOS
Besturingssysteem van Apple waarop de iPhone en iPad draait. 

IP-adres
Unieke code (adres) waaraan een computer op internet te herkennen is.

IP-camera
Een (bewakings)camera met een netwerkaansluiting. Hij verstuurt beelden via de (wifi)router en internet (de cloud) naar de telefoon of computer van de eigenaar. IP staat voor internet protocol.

ISDN
Verouderde techniek om via een telefoonlijn internet op te gaan.

ISO-bestand
Bestand met daarin een exacte kopie (of: image) van de inhoud van een cd of dvd.

Java
Programmeertaal voor websites die erg kwetsbaar is voor malware en daarom nog maar zelden wordt toegepast. JavaScript is iets heel anders: een programmeertaal die een website interactief maakt en wel veel wordt gebruikt.

K

Keylogger
Programmaatje dat stiekem toetsaanslagen op de computer opneemt en die doorstuurt naar een crimineel. Doel: wachtwoorden stelen.

Kloksnelheid
Duidt aan hoe vaak per seconde een signaal gelezen, geschreven of verwerkt wordt in de processor. Moderne processors werken rond de 3 GHz: zij voeren 3 miljard keer per seconde hun bewerkingen uit.

Lek
Als een programma of besturingssysteem slecht ontworpen is, kan het lekken bevatten. Als een hacker zo'n kwetsbaarheid vindt, kan hij die misbruiken om malware te verspreiden. Programma-updates zijn bedoeld om dat soort lekken te dichten.

Linux
Gratis opensourcebesturingssysteem voor vooral desktops en laptops, gemaakt (in talloze varianten) door en voor liefhebbers. Ubuntu is een bekende variant.

M

Mac-adres
Een uniek identificatienummer dat aan een apparaat in een wifinetwerk is toegekend.

Mailclient
Een e-mailprogramma dat geïnstalleerd is op de computer, zoals Outlook en Thunderbird. Zie ook Webmail.

Malware
Kwaadaardige software. Een algemene term voor elk programma dat schadelijk is voor uw computer, zoals een virus en spyware.

Mbps
(Megabits per seconde) Eenheid om de snelheid van gegevensoverdracht mee aan te duiden, vaak gebruikt wanneer wordt gesproken over de snelheid van breedbandinternet.

Modem 
Apparaat dat een computer in staat stelt informatie te versturen via een internetverbinding. De modem wordt tegenwoordig vaak gecombineerd met een router.

Moederbord
Belangrijkste printplaat in de computer met daarop de processor, het werkgeheugen en de insteekkaarten.

MP3
Populaire bestandsindeling voor digitale muziek.

N

NAS (network attached storage, netwerkschijf)
Een harde schijf die op het thuisnetwerk is aangesloten en door alle computers op dat netwerk (en vaak ook via internet) gebruikt kan worden.

Netwerkaansluiting
Ingang op een computer voor een netwerkkabel (ethernetkabel) om computers met de router te verbinden.

NFC
Near Field Communication: een vrij nieuwe manier om binnen 10 cm draadloos bestanden over te zetten.

NTFS
Net als FAT32 een bestandssysteem, maar nieuwer. Windows 7 en 8 formatteert schijven automatisch volgens deze standaard.

O

OEM-licentie (original equipment manufacturer)
Licentie die hoort bij een door de computerfabrikant geïnstalleerde versie van Windows en die aan het apparaat is gekoppeld.

Open source
Bij opensourcesoftware is de broncode openbaar, zodat anderen die kunnen hergebruiken of controleren op fouten of achterdeurtjes (in tegenstelling tot 'closedsource', waarbij alleen de ontwikkelaar de broncode kent).

Optische stations
Verzamelnaam voor cd-, dvd- en bluray-spelers.

P

Partitie
Door een harde schijf op te delen in partjes kan die worden gebruikt alsof het er twee of meer zijn. Dat is handig bij het gescheiden houden van software en bestanden. Iedere partitie krijgt een eigen letter (behalve C bijvoorbeeld ook D en E).

Partitioneren
Het opdelen van een harde schijf in meerdere eenheden (partities) zodat het lijkt alsof hij uit meerdere schijven bestaat.

Patch
Engels voor pleister. Een programma dat bedoeld is om een softwarefout of -lek te repareren.

PGP
Pretty Good Privacy (vrij goede privacy) is een veelgebruikte vercijferingsmethode op internet.

Phishing
E-mailfraude waarbij een crimineel probeert je via een truc persoonlijke gegevens te ontfutselen, bijvoorbeeld door je naar een nepwebsite te leiden die als twee druppels water lijkt op de site van een officiële organisatie (zoals een bank).

Plug-and-play
De eigenschap van een apparaat dat het na het aansluiten op een computer automatisch wordt herkend en werkt. Handmatige installatie is niet nodig.

Plug-in
Software die iets (een functie) toevoegt aan een programma, bijvoorbeeld een browser.

Podcast
Audiouitzending die je kunt downloaden op pc of mobiel.

Poort
Computeraansluiting waarop u apparatuur aansluit, bijvoorbeeld usb en HDMI.

POP3

(Post Office Protocol 3) Manier om e-mail van de mailserver te halen en naar je computer over te zetten. De mails blijven niet op de server staan. Zie ook IMAP.

Processor
Belangrijkste computerchip die de functies van een computer bestuurt en uitvoert. Hoe beter de processor (CPU), des te meer een computer kan doen in een bepaalde tijd.

POP3
(Post Office Protocol) Manier om een e-mailserver (een computer die zich uitsluitend bezighoudt met het afleveren van e-mail) toe te staan om e-mailberichten te 'bezorgen' aan uw computer.

Pop-up
Browservenster dat (meestal) ongevraagd opduikt.

Pop-upmenu
Menu dat verschijnt bij een rechtermuisklik (ook wel contextmenu genoemd).

Powerline-adapter
Zie homeplug-adapter.

Prepaid
Constructie waarbij u vooraf een bepaald aantal belminuten of MB's inkoopt, en dus niet het risico loopt op een hoge rekening achteraf.   

Processor
Belangrijkste computerchip die de functies van een computer bestuurt en uitvoert. Hoe beter de processor (CPU), des te meer een computer kan doen in een bepaalde tijd.

Programmacode
Tekst in computertaal die ervoor zorgt dat de computer een bepaalde actie uitvoert. 

Provider
Aanbieder van een telecom- of internetdienst.

Proxy-verbinding
Verbinding tussen een computer en een website die wordt omgeleid via een proxyserver. Dit maakt anoniem internetten mogelijk: je computer krijgt een ander IP-adres. 

R

RAM
Zie Werkgeheugen.

Range-extender
Zie repeater.

Ransomware
Gijzelsoftware. Door een malwarebesmetting worden onder meer documenten, e-mails en foto’s op de harde schijf versleuteld, waarna ‘losgeld’ wordt gevraagd. De schade kan honderden euro’s bedragen.

RAW
Een methode om foto's op te slaan met behoud van alle gegevens van de camerasensor. Voor een mooi resultaat moeten RAW-foto's bewerkt worden in een fotobewerkinsgprogramma.

Refurbished
Engels voor gereviseerd (of opgeknapt). Een refurbished product is gebruikt, maar zo veel mogelijk door een winkel of fabrikant in nieuwstaat teruggebracht. Het wordt dan meestal voor een lagere dan de nieuwprijs verkocht.

Register
Windows-bestand waarin de essentiële instellingen van de computer zijn opgeslagen.

Repeater
Kastje dat een wifisignaal ontvangt en (versterkt) doorstuurt. Hiermee kun je op zolder toch wifi gebruiken als router beneden staat. 

Rescue disk
Een programma op een usbstick, cd of dvd dat de pc scant voordat Windows start. Hiermee start je een pc op, waarna het programma een uitgebreide scan uitvoert.

Resolutie
Dichtheid van de beeldpuntjes (pixels), bepaalt dus de kwaliteit en scherpte van het beeld.

Rippen
Audio- of videobestanden van een cd of dvd overzetten op de computer, zodat die daarop zijn af te spelen.

Roaming
Het gebruiken van het mobielnetwerk van een andere dan uw eigen provider. In de praktijk wordt hiermee bedoeld: internetten via een provider in het buitenland.

Router
Kastje dat ervoor zorgt dat u met meer (bedrade en draadloze) apparaten kunt internetten. Vaak gecombineerd met een modem, zodat het kastje ook zelf verbinding met internet maakt.

S

SATA
Snelle aansluitmethode voor computeronderdelen (harde schijf, dvd-drive) in een computer.

SD-adapter
Hiermee kunt u een MicroSD-kaartje in een computer of geheugenkaartlezer gebruiken.

SD-kaart (secure digital)
Een geheugenkaartje voor smartphones, tablets en camera’s. Ze zijn er verschillende maten

Server
Computer die een belangrijke schakel vormt in een netwerk; een knooppunt.

Service Pack
(SP) Grote verzameling updates die in één pakket wordt aangeboden. Vooral bekend van de SP's van Windows.

SIM-kaart
Kaartje in de telefoon waaraan uw telefoonnummer is gekoppeld en de provider u herkent.

SIM-only 
Telefoonabonnement zonder toestel (u ontvangt alleen een SIM-kaart).

SMART 
Self-monitoring, analysis and reporting Technology: een techniek die de gezondheid van een harde schijf in de gaten houdt en moet waarschuwen als de schijf het einde van z'n leven nadert.

Smart-tv 
'Slimme' televisie die verbonden is met internet. Hij heeft (via apps) allerlei extra functies, zoals voor het bekijken van YouTube-video's en het bestellen van films.

Smartphone 
Mobiele telefoon met een besturingssysteem dat werkt met apps, zoals iOS, Android of Windows Phone

SMTP
(Simple Mail Transfer Protocol) Standaardinternetprotocol dat een e-mailprogramma op uw computer in staat stelt uitgaande mailberichten af te leveren op een e-mailserver (zoals een webmaildienst).

Spam
Ongevraagde (reclame)mail.

Spyware
Software die in het geniep wordt geïnstalleerd op uw computer en in staat is uw internetgedrag in de gaten te houden en gegevens daarover naar een derde partij te sturen.

SQL-injectie
Een ernstig websitelek waardoor hackers klantgegevens en wachtwoorden kunnen bekijken en stelen.

SSD 
Staat voor Solid State Drive. Vervanger voor de klassieke, snel draaiende harddisk met magneetschijven. De SSD heeft een veel sneller 'flashgeheugen', dat ook in usbsticks.zit.

SSHD 
Een snelle SSD en een gewone, 'ouderwetse' harde schijf in één. Windows en programma’s staan op het snelle SSD-deel, bestanden op het langzame.  

SSID 
(Service Set Identifier) De naam voor een draadloos netwerk. Zo is het mogelijk om  netwerken van elkaar te onderscheiden. U kunt hem in de routerinstellingen aanpassen.

Startknop
Pictogram met daarin het Windows-logo, te vinden in de linksonder in uw scherm. In Windows 7 rond, in Windows 8.1 vierkant. 

Stuurprogramma
Programma dat instructies geeft aan hardware, zoals de monitor, printer of geluidskaart. Ook 'driver' genoemd. 

Streamen
Video en/of audio van internet rechtstreeks afspelen op de computer, tablet of smartphone, zonder dat die bestanden eerst opgeslagen worden.

Synchroniseren
Proces dat ervoor zorgt dat op alle aangesloten apparaten altijd de laatste versie van een bestand staat. Als u op één van de apparaten een bestand aanpast, toevoegt of verwijdert, wordt die wijzigingen op alle andere apparaten doorgevoerd.

Systeemkopie/back-up
Een 1-op-1-kopie van de harde schijf, compleet met Windows, alle programma’s en bestanden.

Systeemvak
Het rechter gedeelte van de taakbalk, de onderste balk van het beeldscherm. Hier staan programmapictogrammen die u waarschuwen wanneer een actie nodig is.

T

Taakbalk
Balk aan de onderzijde van uw scherm, van waaruit u programma's kunt starten en toegang heeft tot de belangrijkste Windows-functies.

Toestellease
Overeenkomst met telecomaanbieder waarbij u het toestel huurt van de provider, met mogelijkheid tot aanschaf.

Toner
Droog inktpoeder voor laserprinters.

Tool
Engels voor gereedschap en (in computertaal) hulpprogrammaatje. 

Toolbar
Veelgebruikte term voor een ongewenste werkbalk. Zo'n balk wordt soms zonder toestemming in de browser geïnstalleerd. Doel: advertenties tonen. Zie ook 'Werkbalk'.

Touchpad
Aanraakgevoelig deel van het toetsenbord op een laptop om met de vinger het muispijltje of de cursor te besturen.

Touchscreen
Scherm dat met pen of vingers is te bedienen: aanraakscherm. 

Tracker
Een soort cookie dat bijhoudt wat u doet op internet. Doel: gerichte advertenties tonen.

Triple play
Abonnement op internet, telefonie én tv. Zo'n all-in-éénpakket is vaak goedkoper.

Trackingcookies
Kleine bestandjes met een unieke code die websites op uw computer plaatsen om bij te houden wat u doet op internet. Doel: gerichte advertenties tonen.

Trojan
Computervirus dat zichzelf vermomt als een onschuldig programma om mensen te verleiden het te installeren.

Tweestapsverificatie
Dubbele beveiliging van een account. Voor toegang is een tweede manier van identificatie nodig, bijvoorbeeld een code die per sms naar een telefoon wordt gestuurd.

 

U

Ubuntu
Gratis Opensourcebesturingssysteem voor vooral desktops en laptops. Ubuntu is de populairste versie ('distributie') van Linux, gemaakt door en voor liefhebbers.

Update
Verbeterde versie van een programma(-onderdeel) of  besturingssysteem. Updates lossen fouten en kwetsbaarheden op en worden doorgaans gratis verstrekt door de softwaremaker.

Upgrade
Een uitgebreidere, nieuwe versie van een programma. Vaak niet gratis. Windows 10 is een upgrade die tijdelijk gratis is.

Upgrade-Advisor
(Upgrade Assistent) Met dit programma checkt u of uw pc en randapparaten geschikt zijn voor een update naar een nieuwe Windows-versie. Zoek hem op microsoft.nl of kijk hier. 

URL
(Uniform Resource Locator) Het 'adres' van een webpagina.

Usb
Meestvoorkomende aansluiting om apparaten aan de pc te verbinden.

V

Versleutelen
Het coderen van gegevens, zodat ze alleen te lezen zijn als je de bijpassende sleutel (wachtwoord) hebt.

VGA
Standaard voor het aansluiten van een monitor (analoog) op de computer. Nieuwe beeldschermen hebben een HDMI- en/of DVI-aansluiting.

Video-adapter (Videokaart)
Computeronderdeel dat het beeld verzorgt. Vaak is dit een chip op het moederbord, maar voor videobewerken en gamen is een uitbreidingskaart nuttig.

Virus
Kwaadaardig programma dat zich van computer naar computer verspreidt, verstopt binnen een ander programma of bestand.

VPN
Virtueel Privé Netwerk: techniek om een beveiligde internetverbinding te maken. Wordt veel toegepast door mensen die thuis verbinding hebben met hun werk.

W

Wachtwoordmanager
Programma dat veilige (lange, ingewikkelde) wachtwoorden aanmaakt, beheert en voor u invult op websites.

Webmail
E-mail die overal toegankelijk is via een webbrowser (zoals Firefox). De mail wordt niet gedownload naar je computer, maar blijft op de mailserver staan.

Werkbalk
Verticale of horizontale balk op het scherm met pictogrammen die een taak uitvoeren wanneer erop wordt geklikt. De term toolbar wordt vaak gebruikt als het om een ongewenste werkbalk gaat.

Werkgeheugen
(RAM) Chips die in het moederbord zijn gestoken en die het vluchtige, snelle geheugen bevatten. Hun snelheid en capaciteit (in GB's) bepalen grotendeels de snelheid van de computer.

Whatsapp
Meestgebruikte app om korte berichten te sturen via de smartphone, als vervanger voor sms.

Whitelist
'Witte' lijst met websites of mailadressen die je vertrouwt, omdat ze geen spam of malware versturen of irritante reclame bevatten.

Windows-register
Windows-bestand waarin de essentiële instellingen van de computer zijn opgeslagen.

Wizard
Keuzehulpje dat u door een reeks stappen op het scherm leidt. Zo wordt u bijvoorbeeld geholpen instellingen in Windows te wijzigen.

Widget
Programma dat op startscherm of bureaublad informatie geeft en actualiseert, bijvoorbeeld over nieuws of het weer.

Wifi
Een type draadloos netwerk. Technisch protocol om computerapparatuur op afstanden tot 100 meter draadloos te verbinden met elkaar en met internet.

Wifihotspot
Openbaar wifinetwerk waar u gratis of tegen betaling kunt internetten.

Windows Phone
Mobiel besturingssysteem van Microsoft, te vinden op (onder andere) Nokia-telefoons.

WPA (2)
Wifi Protected Access: systeem om beveiligde wifi-verbinding op te zetten. WPA2 is op dit moment de veiligste techniek, dus veiliger dan WPA of voorganger WEP.

WPS
(Wifi protected setup) Knop waarmee u een draadloos apparaat snel aan een wifinetwerk kunt toevoegen. Druk op de knop op het apparaat en router en de verbinding komt tot stand.

XSS-lek
(cross site scripting) Een websitelek die het hackers mogelijk maakt om klanten en websitebeheerders (via phishing) inloggegevens te ontfutselen.