icon-menulogo_footerpredssymbol-afradersymbol-bestekoopsymbol-besteuittest
Consumentenbond.nl
Kies zelf het ideale pakket|

Vergelijk internet, bellen en tv.

TriplePlay

Eetstoornissen

Eetstoornissen komen regelmatig voor bij meisjes en vrouwen, maar ook bij jongens en mannen. Gelukkig is een eetstoornis tegenwoordig goed te behandelen. Heb jij of ken je iemand met een eetstoornis? Zoek dan professionele hulp.
Linda de Gouw

Expert Voeding & Gezondheid


Wat is een eetstoornis? 

Eten kan je hele leven beïnvloeden. Wanneer je last hebt van een eetstoornis ben je geobsedeerd door eten en de invloed die eten heeft op het lichaam. Anorexia en boulimia zijn eetstoornissen waarmee zowel vrouwen als mannen mee kampen. Anorexiapatiënten hebben een vertekend lichaamsbeeld en grote angst om dik te worden. Ook al zitten ze vaak ruim beneden het aanbevolen gewicht voor hun leeftijd en lengte. 

Oorzaken van een eetstoornis 

Hoe eetstoornissen precies ontstaan, is nog onbekend. Wel is duidelijk dat meerdere factoren een rol spelen: 

  • Erfelijkheid. 

  • Sommige ziekten, zoals depressie en diabetes. 

  • Reactie op schokkende en ingrijpende gebeurtenissen zoals fysiek geweld of seksueel misbruik. 

  • Karakter en persoonlijke eigenschappen: een negatief zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen, een gevoel van tekortschieten, de angst voor afwijzing en de neiging tot perfectionisme. 

  • Iemand met weinig zelfvertrouwen kan om die reden een verstoord eetgedrag ontwikkelen. Omgekeerd kan een eetstoornis of ernstig overgewicht ook tot een lage zelfwaardering leiden. 

Anorexia nervosa 

Bij anorexia is vermageren een verslaving geworden. Het eten verloopt meestal volgens een dwangmatig patroon. Fanatiek sporten is vaak een manier om het afvallen te versnellen. Sommige anorexiapatiënten beseffen wel dat ze destructief bezig zijn. Anderen houden heel lang vol dat er niks aan de hand is.   

Pro ana 

Pro ana (pro anorexia) is een trend die vooral op internet wordt doorgegeven. Via zogenoemde pro-ana-websites wordt de eetstoornis anorexia verheerlijkt. Bezoekers geven  elkaar tips om zo snel mogelijk af te vallen en hun eetstoornis voor de omgeving verborgen te houden. Levensgevaarlijke middelen en methoden worden daarbij niet geschuwd. Het Trimbos Instituut plaatst tegenwoordig waarschuwingen op pro-ana-websites.   

Lichamelijke gevolgen van anorexia zijn: 

  • maag- en darmstoornissen; 

  • bloedarmoede; 

  • zwakte en moeheid; 

  • slecht slapen, concentratieproblemen, geheugenstoornissen; 

  • slappe, droge, schilferige huid die donzig behaard kan raken als gevolg van een verstoorde hormoonhuishouding en stofwisseling; 

  • geen menstruatie meer; 

  • op lange termijn is er risico op botafbraak, oedeem en spierzwakte. 

Boulimia nervosa 

Boulimia nervosa ofwel ‘vraatzucht’ is bijna het tegenovergestelde van anorexia. Mensen met deze eetstoornis hebben last van heftige eetbuien. Tijdens zo’n aanval zijn ze alle controle over zichzelf kwijt. Hierna gaan ze braken en/of laxeermiddelen en vocht afdrijvende pillen gebruiken om niet aan te komen. Of volgt er een periode van fanatiek lijnen. De eetbuien kennen een vast patroon van fantaseren over eten, inkopen doen en eten tot alles op is. Dit blijft voor de buitenwereld verborgen. 

Lichamelijke gevolgen van boulimia zijn:  

  • gebitsproblemen (door zuur braaksel); 

  • ontstoken speekselklieren; 

  • heesheid; 

  • pijn in de mondholte; 

  • kaliumgebrek en hartritmestoornissen door het braken; 

  • nier- en leverbeschadiging door het misbruik van laxeermiddelen.  

Overeenkomsten tussen boulimia en anorexia 

Mensen die lijden aan anorexia of boulimia hebben veel overeenkomsten. 

  • Ze hebben een obsessie met alles wat met eten, gewicht en lichaamsomvang te maken heeft. 

  • Extreme angst om aan te komen en dik te zijn. 

  • Vervreemd van hun lichaam: zien zichzelf altijd als dikker dan ze werkelijk zijn. 

  • Afkeer van het lichaam. 

  • Willen totale controle hebben over hun lichaam. 

  • Proberen hun eetproblemen zoveel mogelijk te verbergen. Hierdoor leiden ze een dubbelleven met uitvluchten, trucs en leugens. 

  • Een derde van de mensen met anorexia heeft ook eetbuien. 

Binge Eating Disorder 

Binge Eating Disorder (BED) is een 'eetbuistoornis'. Net als bij boulimia is er sprake van eetbuien, alleen wordt na afloop niet geprobeerd om het voedsel door overgeven kwijt te raken. Het gevolg is veelal gewichtstoename. BED is veel meer dan alleen soms een frustratie ‘weg eten’. Het kan je hele leven gaan overheersen. 

Zelftest: heb ik een eetstoornis? 

Heb je het gevoel dat jij je herkent in 1 van bovenstaande omschrijvingen? Op de site van Weet, vereniging rond eetstoornissen, vind je meer informatie en kun je een zelftest doen. 

Sterven van de honger 

Mensen met een eetstoornis willen hun probleem verbergen en raken daardoor in een sociaal isolement. Bovendien slokt de eetstoornis al hun aandacht en tijd op. Daardoor worden ze sneller depressief, zijn eenzaam, en voelen zich machteloos. Anorexia is de psychiatrische ziekte met het hoogste sterftepercentage. 5 à 10% overlijdt als gevolg van uithongering of suïcide.  

Hulp bij een eetstoornis 

Mensen met een eetstoornis kunnen in principe bij alle soorten therapeuten terecht. Maar iemand met ervaring in deze stoornissen verdient de voorkeur. Op de website van Weet staat uitgebreide informatie over welke hulp beschikbaar is. Ook op de website van het Voedingscentrum vind je informatie over eetstoornissen. Inclusief links van organisaties die zich hiermee bezighouden, zoals de Nederlandse Academie voor Eetstoornissen. Mocht je nog niet toe zijn aan reguliere hulp? Ook dan zijn er organisaties waar je terecht kunt, zoals Stichting Jij

De weg naar genezing is vaak lang en het probleem vraagt om professionele hulp. Ongeveer 40% van de patiënten herstelt volledig, 40% gedeeltelijk en 20% niet. De behandeling van eetstoornissen is eerst gericht op het aanleren van een gezond, evenwichtig en regelmatig eetpatroon. Daarna richt de behandeling zich onder meer op de mogelijke oorzaken. Denk aan problemen als het negatieve zelfbeeld, de verstoorde lichaamsbeleving, en het omgaan met emoties. Ter ondersteuning kunnen, vooral bij boulimia, antidepressiva worden voorgeschreven.   

Heb je zelf een eetstoornis? 

  • Erken dat je een eetprobleem hebt. 

  • Probeer erover te praten met een vriend, vriendin, iemand op school of een van je ouders. 

  • Je bent niet alleen, zoek contact met lotgenoten. 

  • Hou een eetdagboek bij met exacte informatie over wanneer en wat je hebt gegeten. Schrijf erbij wat je dacht en voelde. Zo krijg je meer inzicht in je eetgedrag. 

  • Ga naar 1 van de eerder genoemde instanties voor hulp. Of maak een afspraak met je huisarts. Hij of zij kan je zeker verder helpen. 

Heeft iemand in je omgeving een eetstoornis? 

  • Vermoed je dat iemand een eetstoornis heeft? Probeer een goed beeld te krijgen van iemands eetpatroon. 

  • Knoop een gesprek aan en vertel wat je is opgevallen. Zeg dat je je zorgen maakt en vraag of je kunt helpen. 

  • Dwing degene nooit tot eten en controleer het eetgedrag niet: dat werkt alleen maar averechts. 

  • Hou contact. Ga samen dingen doen die niets met eten te maken hebben. 

  • Jij kunt weinig aan de eetstoornis veranderen. Probeer daarom de ander over te halen om professionele hulp te zoeken. 

  • Wordt het je zelf te veel? Zoek dan zelf ook steun. 



Nieuw & interessant

  • Home gezonde voeding
    1 mrt.

    Gezond eten

    Belangrijk zijn volkorenproducten, vis, peulvruchten en noten. Let ook op zout, verzadigd vet en suiker.

  • Video maaltijdvervangers dieet
    15 dec.

    Test maaltijdvervangers

    Maaltijdvervangers zoals shakes en repen zijn een snelle manier om wat kilo’s af te vallen. Maar gezond is het niet. Zo bevat één merk meer suikers in een shake dan een glas cola bevat.

  • humus in schaal
    21 okt.

    Test: Hummus

    Is het nou houmous, hummus, humus of hummous? Niet alleen de schrijfwijze van de populaire kikkererwtenpasta verschilt, maar ook de samenstelling en smaak van de hummus uit supermarkten. De experts zijn over de meesten niet erg positief.

     4 reacties
  • suiker

    Suiker en zoetstoffen

    Suikers zijn onmisbaar voor een goede gezondheid. Ga er wel bewust mee om: veel suikers eten is slecht voor je gebit en gezondheid.