icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Genomineerd voor Website van het Jaar |

Wij gaan ervoor. Jij ook? Stem meteen

website van het jaar 2017

Zijn E-nummers schadelijk voor de gezondheid?

Alle E-nummers zijn onderzocht op schadelijke bijwerkingen. Alleen als uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een stof veilig is mag het in Europa worden gebruikt. Veel van de verhalen over E-nummers die op internet en in sommige boeken worden verteld, zijn overdreven. Dat neemt niet weg dat sommige E-nummers ongezonde kanten hebben.
Rosa Rolvink
Rosa Rolvink

Expert Voeding & Gezondheid


Kun je te veel E-nummers binnenkrijgen?

Dat is erg onwaarschijnlijk. Er zijn strenge regels voor het gebruik van E-nummers in voedsel. De EU heeft deze regels vastgesteld. Zo mogen voedingsmiddelen maar een maximale hoeveelheid E-nummers bevatten.

Verder is vastgelegd welke E-nummers in welke producten gebruikt mogen worden en in welke hoeveelheden. Deze regels voorkomen dat je teveel E-nummers binnen krijgt, ofwel de ADI (aanvaardbare dagelijks inname) overschrijdt.  

Wat betekent een ADI?

De ADI is meestal een honderdste van de hoeveelheid waarvan wetenschappelijk is onderzocht dat dit geen effect heeft op ratten of muizen. Daarom is het voor je gezondheid niet erg als je af en toe de ADI overschrijdt. De ADI wordt uitgedrukt per kilogram lichaamsgewicht.

Bij het opstellen van de normen is een flinke marge ingebouwd. Kinderen en lichte volwassenen zouden teveel kunnen binnenkrijgen, net als diabetici en mensen met overwicht die veel zoetstoffen gebruiken.  

Wanneer zijn E-nummers wél schadelijk?

Een hulpstof kan samen met een andere stof een ongewenst effect hebben. Het antioxidant E320 kan in combinatie met E300 (vitamine C) vrije radicalen opleveren. Deze vrije radicalen kunnen je cellen beschadigen. Daarom heeft de EU het gebruik van E320 beperkt.

Als het conserveermiddel benzoëzuur (E210) of natriumbenzoaat (E211) in aanraking komt met ascorbinezuur (vitamine C of E300) ontstaat het schadelijke benzeen. Benzoëzuur wordt daarom steeds minder vaak in frisdranken gebruikt. Ook zou benzoëzuur in combinatie met kleurstoffen ongunstige effecten hebben.

Worden kinderen hyperactief van kleurstoffen?

Die kans is heel erg klein. Uit onderzoek blijkt dit niet, behalve uit een Engelse studie. Daaruit blijkt dat zogenaamde azo-kleurstoffen in combinatie met natriumbenzoaat (E211) leidt tot hyperactiviteit en concentratieproblemen bij kinderen.

Er is veel discussie hierover, al acht de Europese voedselautoriteit EFSA de kans klein dat kinderen hyperactief worden van deze kleurstoffen. Wel zijn fabrikanten die azo-kleurstoffen gebruiken verplicht om de waarschuwing 'kan de activiteit of oplettendheid van kinderen nadelig beïnvloeden' op het etiket plaatsen.

Welke E-nummers zijn azokleurstoffen?  

  • E102 Tartrazine;
  • E104 Chinolinegeel;
  • E110 Zonnegeel;
  • E122 Carmoisine;
  • E124 Ponceau 4R;
  • E129 Allurarood.

Hoe dan ook, inmiddels kom je deze kleurstoffen nauwelijks meer tegen in producten. Fabrikanten gebruiken steeds liever plantenextracten als kleurstof. Zo worden de bekende groene snoepkikkertjes groengekleurd door appel, spirulina (een alg) en saffloer (een distelsoort).

Is aspartaam kankerverwekkend?

Op internet doen allerlei verhalen de ronde over dat aspartaam (E951) kankerverwekkend zou zijn. Maar aspartaam is veilig, net als alle andere zoetstoffen met een E-nummer. Dit concludeerde de Europese Voedselautoriteit ESFA, na het bestuderen van honderden wetenschappelijke studies en navraag in het wetenschappelijk werkveld.

Dierproeven

De geruchten over de veiligheid van aspartaam zijn vaak gebaseerd op studies waaruit bleek dat ratten kanker kregen door aspartaam. In deze studies ging het vaak om hele hoge doseringen aspartaam, die bij mensen bij lange na niet bereikt worden.

De schatting is dat de inname van zoetstoffen gemiddeld een tiende onder de veilige dosis (aanbevolen dagelijkse inname) ligt.

Fenylketonurie (PKU)

Aspartaam is echter niet veilig voor mensen met de erfelijke stofwisselingsziekte fenylketonurie (PKU). Bij het verteren van aspartaam ontstaat namelijk het aminozuur fenylalanine. Deze stof is schadelijk voor PKU-patienten. Daarom staat er een waarschuwing op producten met aspartaam.

Is glutamaat schadelijk?

Sommige mensen krijgen klachten na het eten van voedsel met glutamaat (E620 tot en met E625). Denk hierbij aan klachten als hoofdpijn, een brandend gevoel of tintelingen. De EFSA (European Food Safety Authority) heeft een advies uitgebracht over de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADI) en stelt het maximum vast op 30 mg per kg lichaamsgewicht. Kinderen zitten hier door hun lage gewicht dus sneller aan dan volwassenen. Op basis van onderzoek stelde EFSA vast dat de consumptie van glutamaten geen schadelijke effecten heeft voor de darmen, erfelijk materiaal (ontstaan tumoren), of vruchtbaarheid. Wel bleek de stof een negatief effect te kunnen hebben op de ontwikkelingen van het zenuwstelsel.

Het blijft de vraag in hoeverre glutamaat echt bijwerkingen veroorzaakt. In een aantal studies waarbij het effect van een realistische dosis glutamaat werd vergeleken met dat van een nepmiddel, zorgde het nepmiddel net zo vaak voor klachten. Bovendien komt glutamaat ook via normale voeding in je lichaam. Het zit bijvoorbeeld in tomaten en oude kaas en ontstaat als je eiwitten verteert. Dat levert veel hogere doses op dan E-nummers leveren.

Heeft nitriet invloed op je gezondheid?

Nitriet (E249 en E250) is een conserveermiddel en wordt in het lichaam omgezet in ongezonde nitrosaminen. Deze nitrosaminen kunnen een rol spelen bij het ontstaan van darmkanker. Nitriet komt voor in vleeswaren zoals ham, spek en worst en zorgt ervoor dat schadelijke bacteriën geen kans krijgen om voedselvergiftiging te veroorzaken.

Omdat nitriet niet zomaar uit vleeswaren kan worden weggelaten, doet onder andere de Universiteit Maastricht onderzoek naar alternatieven.

Wie bepaalt of E-nummers veilig zijn?

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA adviseert de Europese Commissie over de veiligheid van E-nummers. Ook geeft de ESFA advies voordat een nieuwe hulpstof wordt toegelaten en onderzoekt regelmatig of de 'aanvaardbare dagelijkse innames' (ADI) moeten worden aangepast.

Voor alle goedgekeurde hulpstoffen met een E-nummer is zo'n ADI vastgesteld. EFSA bepaalt de ADI's op basis van wetenschappelijk onderzoek. Op basis van deze onderzoeken worden soms stoffen verboden omdat deze mogelijk kankerverwekkend zijn.

Lees ook:

Nieuw & interessant

  • voedingswaarde etiket nieuws
    Nieuws  |  4 aug.

    Glutenvrije producten niet altijd gezonder

    Speciale glutenvrije producten zijn lang niet altijd een gezond alternatief voor reguliere producten. Dat blijkt uit een steekproef van de Consumentenbond.
  • e-nummers-worst
    Nieuws  |  25 jul.

    Glutamaten: je kunt er tóch teveel van binnenkrijgen

    Voor de smaakversterker mononatriumglutamaat, ook wel bekend als ‘MSG’ en E621 is sinds kort een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADI) is vastgesteld. Dat is opvallend, want tot voorheen was voor deze toevoeging geen ADI vastgesteld.
  • stapel
    Nieuws  |  23 jan.

    Honig sausmixen zonder E-nummers even zout

    De E-nummers zijn dan wel uit de Honig-mixen, maar ze zijn nog even zout als voorheen.
  • Home header dieten

    Diëten

    Lang niet alle diëten zijn gezond. Waar let je op bij het kiezen van een dieet?