icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Gourmetten zonder buikpijn

Tijdens de feestdagen met z’n allen gourmetten of fonduen: lekker, leuk én makkelijk. Maar ook opletten geblazen, omdat je aan tafel met hete apparaten en rauwe levensmiddelen werkt. Met de volgende tips hou je funcooking leuk. Ook de volgende dag nog...

Brigitte van der Bent

Brigitte van der Bent , Expert Woning & Huishouden Gepubliceerd op:27 november 2018

gourmetten-gezellig-samen

Funcooking is de verzamelnaam voor koken aan tafel. Dat kan fonduen zijn, gourmetten of bijvoorbeeld steengrillen en ‘pizzaretten’. Iedereen aan tafel maakt z’n eigen hapjes klaar in een pannetje, op een hete steen of in olie. Alle ingrediënten staan op tafel zodat ieder zelf z’n gerechtjes kan samenstellen. Stukje paprika, uitje, wat champignonnetjes, biefreepje erbij en bakken maar.

In de keuken is het vrij gemakkelijk om de nodige hygiëneregels in acht te nemen, zoals bijvoorbeeld een aparte snijplank voor rauw vlees en groente. Of tussendoor het vleesmes met heet water schoonmaken. Maar tijdens een avondje gezellig gourmetten is een uitglijder zo gemaakt. Ongemerkt prik je met je vork in een stukje rauw vlees en vervolgens eet je met diezelfde vork een hap sla. Hoeveel kwaad kan dat?

Voedselvergiftiging

Elk jaar worden zo’n 700.000 Nederlanders ziek door het eten van besmet voedsel. Zij hebben last van klachten als buikkrampen, misselijkheid, diarree en/of braken door een voedselvergiftiging of voedselinfectie. Een voedselvergiftiging ontstaat door giftige stoffen in het voedsel, vaak geproduceerd door bacteriën. Door het verhitten gaan wel de bacteriën dood, maar hun gifstoffen blijven achter. Je kunt een voedselvergiftiging dus ook oplopen als het eten goed doorbakken is. Door goed te koelen ga je de productie van gifstoffen tegen. Een voedselinfectie ontstaat door het eten van voedsel met een ziekmakende hoeveelheid bacteriën, parasieten of virussen. Bij zo’n vergiftiging uiten de klachten zich meestal 1 tot 4 uur na het eten; bij infecties duurt dat 8 tot 24 uur en soms een paar dagen.

Kruisbesmetting

gourmetten-pannetje-vleesOp elk stuk rauw vlees en rauwe vis zitten bacteriën. Niet alle bacteriën zijn ziekmakend, maar de kans dát ze er zitten bestaat altijd. Het veiligst is vlees uit één stuk van rund en varken. 

Welke soorten vlees zijn het minst veilig?

  • Kip
  • Gehakt
  • Hamburgers
  • Worst

Ook andere vleessoorten, kiemgroenten (zoals taugé en alfalfa) en rauw ei kunnen ziekteverwekkers bevatten. Net als vis, schaal- en schelpdieren.

Goed verhitten en hygiënisch werken is essentieel. Bij funcooking schuilt het gevaar vooral in kruisbesmetting. Bij kruisbesmetting breng je ziekmakende bacteriën van besmette producten over op ander voedsel. Bijvoorbeeld als je met dezelfde vork in rauw vlees prikt en daarna in gaar eten of groenten die je rauw eet. Daardoor kun je een voedselinfectie oplopen.

Gebruik daarom apart keukengerei voor rauw vlees en vis. Een goede manier om het overzicht te houden is door tangen, prikkers en ander bestek te markeren. Plak bijvoorbeeld een rood plakkertje op alle bestek dat voor rauwe producten wordt gebruikt. Of gebruik verschillende kleurtjes voor vlees, vis en groenten.

Koelen

gourmetten-schaaltje-rauw-vleesBij de groei van bacteriën speelt temperatuur een grote rol. Ze vermenigvuldigen zich razendsnel als de omstandigheden goed zijn. Bij kamertemperatuur kunnen uit 1 enkele bacterie in ongeveer 7 uur miljoenen bacteriën ontstaan. Zet de schalen met vlees en de vis daarom niet de hele avond naast een warme grillplaat of fonduepan.

Kleine hoeveelheden

Wil je buikklachten én voedselverspilling voorkomen, haal dan telkens kleine hoeveelheden uit de koelkast en bereid die direct. Bederfelijke producten die langer dan 2 uur buiten de koelkast waren, moet je direct bereiden of weggooien. Bereiden is veiliger dan terugzetten in de koelkast en ze op een later tijdstip klaarmaken. Bereid vlees is maximaal 2 dagen houdbaar in de koelkast. Doe de restjes in goed afsluitbare bakjes en verhit ze voor consumptie door en door.

Do's en don'ts

  • Laat de vacuümverpakking van vlees- en vis zolang mogelijk dicht.
  • Haal telkens kleine porties uit de koelkast en bereid die direct.
  • Hou bestek en servies dat met rauwe producten in aanraking komt, gescheiden van gaar voedsel.
  • Het snoer mag niet in contact komen met warme delen van het apparaat.
  • Zorg dat niemand over het snoer kan struikelen.
  • Rol een verlengsnoer helemaal uit en sluit hier niet meerdere apparaten op aan.
  • Gebruik voor elk apparaat liefst een eigen snoer én groep.
  • Zet het toestel in het midden van een stabiele tafel.
  • Laat kinderen nooit alleen bij een funcook-apparaat dat aangesloten of nog warm is.

Soorten apparaten

gourmet-illustratie1. Gourmet

Bij gourmet maak je stukjes vlees, vis of groente klaar in kleine pannetjes. Je kunt ook pannenkoekjes maken, eieren bakken of kaas smelten. Raclette lijkt op gourmetten, maar hierbij worden de pannetjes ook van bovenaf verwarmd om kaas te laten smelten. Let erop dat de pannetjes een handige vorm en steel hebben en gemakkelijk in en uit het toestel kunnen. Geschikt voor kinderen.

grillplaat-illustratie2. Grillplaat

Bak- en grillplaten zijn geschikt voor vlees, vis, schaaldieren, groente en aardappelen. Of nagerechtjes als gegrilde ananas en pannenkoekjes. Je hebt grillplaten van steen of met een anti-aanbaklaag, geribbeld of vlak. Let er bij het aanschaffen op dat de bakplaat stabiel staat. Een inkeping aan de rand van de plaat of een reservoir voor het overblijvende vet is een pluspunt. Minder geschikt voor kleine kinderen.

fondue-illustratie3. Fondue

Bij fondue dompel je stukjes vlees, vis of groenten in hete olie of bouillon. Of je maakt fondue met kaas of chocolade. Een elektrische fondueset is het eenvoudigst, snelst en minst belastend voor de lucht in de kamer. Spiritus- en gelbranders raden we af. Die zijn onzuinig, slecht voor de gezondheid en het milieu en minder veilig omdat je met open vuur werkt. Minder geschikt voor kinderen.

pizzarette-illustratie4. Pizzarette

De pizzarette is een steenoven die je op tafel kunt zetten. Je maakt er 4 tot 6 minipizza’s tegelijk mee, afhankelijk van het formaat. De pizza’s kun je beleggen met van alles en nog wat. Een pizzarette stinkt minder dan gourmetten, grillen of fonduen. Geschikt voor kinderen, maar zorg er wel voor dat ze niet aan de gloeiendhete koepel zitten.

binnen-barbecue-illustratie5. Barbecueën

Met speciale binnen-barbecues kun je in de winter ook binnenshuis barbecuen. Je hebt ze op gas en met houtskool. Sommige hebben een speciaal luchtcirculatiesysteem en kolenhouder met deksel. Let op. Gebruik bij houtskool-barbecues alleen speciale briketten ‘voor binnen’. Die roken minder. Maar het blijft oppassen als je binnen een vuurtje maakt. Minder geschikt voor kinderen.

Lees verder

De Consumentenbond heeft ook verschillende sauzen getest:

 

Nieuw & interessant

  • muesli
    12 nov.

    Ontbijtgranen, gezonde keuze of niet?

    Ontbijtgranen zijn ongekend populair en een welkom alternatief voor de boterham met kaas. Maar is het ook een verstandig ontbijt? De meeste ontbijtgranen bevatten veel suiker en zijn daarom geen goede keus.
  • gluten vrij
    12 nov.

    Glutenvrije producten gezonder? Zeker niet altijd!

    Glutenvrije producten zijn tegenwoordig overal volop te koop want glutenvrij is hip! Maar zijn ze dan ook gezonder? Zeker niet altijd. 
  • zwart-softijs
    4 okt.

    Hoe gezond is houtskool in je eten?

    Van zwart ijs tot zwarte drankjes. Zwarte voeding is wereldwijd een hype. De zwarte kleur komt van houtskool. Maar is houtskool in voeding wel gezond?
  • voedings-app-winkel
    27 sep.

    5 populaire voedingsapps

    Gezonder eten met je smartphone. Er zijn allerlei apps die dat beloven. Wij onderzochten 5 populaire voedingsapps op gebruiksgemak, kwaliteit en privacy.