! Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid en snelheid om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

10 vragen over brood

Brood is ongezond, havermout is beter. Brood staat de laatste tijd veel ter discussie. Maar wat is waar en wat is onzin? Wij behandelen 10 vragen over brood.
Kajo Mo

Kajo Mo , Expert Voeding & Gezondheid Bijgewerkt op: 3 juni 2021

Is brood gezond?

Brood bevat vezels, B-vitaminen en ijzer. Ook zit in brood vaak bakkerszout. Dat lees je terug op de ingrediëntenlijst. In dat zout zit jodium. Brood eten is dus een goede manier om deze voedingsstoffen binnen te krijgen.

Maar brood is ook behoorlijk zout. Elke snee bevat zo'n 0,4 gram. Tel je het beleg mee, dan kan dat dus flink aantikken. Het advies voor vrouwen is om per dag 4-5 sneeën te eten. Voor mannen is dat 6-8 sneeën. Varieer ook lekker met havermout en volkoren granen zonder toegevoegd suiker.

Wat is het verschil tussen volkoren, wit en bruin?

Het meel in volkorenbrood is 100% volkoren. In witbrood wordt alleen bloem gebruikt. Bruinbrood zit daar nog tussenin, daarin zit een mix van volkorenmeel en bloem.

In volkorenmeel zitten alle onderdelen van een graankorrel. In bloem zit alleen de binnenkant van een graankorrel. Daarom bevat volkorenmeel, en dus ook volkorenbrood, de meeste vezels, vitaminen en mineralen.

Fabrikanten mochten de namen 'volkoren', 'witbrood' en 'bruinbrood' vrijwillig gebruiken. Je kon dus bijvoorbeeld een witbrood kopen zonder dat dit zo op de verpakking stond. Maar vanaf 1 juli 2020 is het verplicht om die namen te gebruiken.

Wat is het verschil tussen meergranen en volkoren?

Meergranen betekent dat het brood meerdere graansoorten bevat. Denk bijvoorbeeld aan een combinatie van tarwe, gerst en rogge. Dit zegt niks over of het volkoren is. Extra granen, zaden of pitten voegen aan de voedingswaarde van een brood niet veel toe.

Een meergranenbrood moet vanaf 1 juli 2020 minimaal 3 verschillende graansoorten bevatten. Ook mag een enkele soort niet meer dan 90% van het meel uitmaken. De hoeveelheid van elke soort moet in de ingrediëntenlijst staan.

Hoe donkerder, hoe gezonder?

De kleur van een brood zegt niks over hoe gezond het is. Brood kan worden gekleurd met bijvoorbeeld mout.

Hoe zit het met gluten en tarwe in brood? Zijn die ongezond?

Wie een glutenintolerantie (coeliakie) heeft, kan geen gluten verdragen. Ook mensen met andere darmproblemen kunnen reageren op gluten. Dit geldt voor maar een klein deel van de bevolking. De overgrote meerderheid wordt niet ziek van gluten.

Sommige mensen hebben een tarwe-allergie. Zij verdragen geen tarwe, een veelgebruikte graansoort.

Is speltbrood gezonder dan tarwebrood?

Niet per se. Het verschil tussen tarwe en spelt is niet heel groot. Spelt bevat ook gluten, anders dan wel eens wordt beweerd. Sommige mensen kunnen deze gluten echter beter verdragen dan de gluten uit tarwe.

Let op: speltbrood kan ook andere meelsoorten bevatten, waaronder tarwe.

Is maïsbrood alleen van maïs gemaakt?

Net als speltbrood kunnen in maïsbrood ook andere meelsoorten zitten. In maïsbrood zit meestal zelfs meer tarwe dan maïs.

Gelukkig gelden vanaf 1 juli 2020 strengere regels. Als een graansoort in de broodnaam staat, dan moet dat minimaal 98% van het meel uitmaken. Is dat niet het geval, dan moeten fabrikanten het anders aanpakken.

Brood met 70% tarwebloem en 30% maïsbloem heet dan bijvoorbeeld 'wit tarwe-maïsbrood'. Voor spelt wordt dan bijvoorbeeld 'wit spelt-tarwebrood' gebruikt. De granen moeten in ieder geval op volgorde van de hoeveelheid worden genoemd, van meest naar minst.

Havermout of brood?

Beide zijn een goede keuze, maar er zijn wel wat verschillen. Een schaaltje havermout met halfvolle melk en zonder suiker bevat minder zout en calorieën dan een boterham met kaas. De hoeveelheid vezels is wel vergelijkbaar. Alleen het type vezel verschilt dan weer wel. De vezels in havermout helpen om het cholesterolgehalte in het bloed normaal te houden. Hiervoor moet je wel 2 porties havermout per dag eten. Brood heeft als voordeel dat er jodium in zit. Dit is belangrijk voor onder andere de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling.

Is zuurdesem beter dan gist?

Er zijn geen harde bewijzen dat zuurdesembrood gezonder zou zijn dan gistbrood. Het verschil zit dan ook voornamelijk in de structuur en smaak. Daarnaast is het bakken met zuurdesem veel tijdrovender dan bakken met gist. Daarom lieten sommige bakkers hun brood rijzen met gist en voegden ze zuurdesem toe voor de smaak. Vanaf 1 juli 2020 kan dat niet meer. Een brood mag dan pas 'zuurdesembrood' heten als voor het rijzen alleen zuurdesem is gebruikt.

Wat is beter, brood of knäckebröd?

Af en toe brood vervangen door knäckebröd is prima voor de variatie. Kies dan wel een goede volkoren variant. Lang niet alle knäckebröd dat zich volkoren noemt, bestaat uit enkel volkorenmeel, zoals te lezen is in deze test knäckebröd (pdf). 1,5 à 2 crackers leveren ongeveer net zoveel calorieën als een boterham, namelijk zo’n 80 calorieën. Meestal krijg je daarmee iets minder zout binnen en juist meer vezels in vergelijking met brood, maar weer geen jodium. Vaak nodigen crackers uit net even royaler te beleggen dan een boterham en daarmee maak je ze dan ook weer zouter, zoeter of vetter.

Meer duidelijkheid met nieuwe regels

De regels voor brood en meel zijn vanaf 1 juli 2020 strenger. Door eisen te stellen aan de verschillende namen van brood, is het een stuk duidelijker wat je precies koopt. Wel hebben fabrikanten nog 2 jaar de tijd om de namen aan te passen.

Lees ook:

Nieuw & interessant

  • Openingsbeeld plantaardige kaas nieuws
    Nieuws | 14 okt.

    Grote verschillen in gezondheid bij plantaardige ‘kazen’

    Plantaardige alternatieven voor kaas verschillen onderling enorm in gezondheid, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond. De varianten op basis van noten zijn een stuk gezonder dan de producten met kokosvet.
  • Reclame voor ongezond eten
    Nieuws | 27 sep.

    Wetgeving tegen ongezonde kinderreclames nodig

    De Europese Commissie moet met wetgeving komen om kinderen te beschermen tegen reclame voor ongezonde voeding. Daarvoor pleiten Europese consumentenorganisaties, waaronder de Consumentenbond.
  • rood-vlees
    19 aug.

    Stop subsidie ongezonde voeding

    De Europese Unie subsidieert campagnes waarmee producenten voedingsmiddelen promoten. Ook vlees en alcoholhoudende drank komen ervoor in aanmerking. Wij vinden dat de EU campagnes voor ongezonde of niet duurzame voeding niet langer moet subsidiëren.
  • mafnum-ijs
    11 jun.

    Feiten en fabels over ijs

    Een ijsje is altijd lekker, maar er zit wel veel suiker en vet in. Of valt dat wel mee? Wij zetten feiten en fabels op een rij.