! Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid en snelheid om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Stress onder controle en afvallen

Helemaal geen stress meer, dat zou mooi zijn. Of toch niet? Stress is niet per definitie slecht. Zolang je maar weer tot rust komt. Chronische stress kan wel ongezond zijn. Het kan leiden tot overgewicht en zelfs ziekte.  
Brigitte van der Bent

Brigitte van der Bent , Expert Voeding & Gezondheid Gepubliceerd op: 7 januari 2021

Stress en afvallen

Van stress ga je meer en ongezonder eten. Dat gebeurt onder invloed van het stresshormoon cortisol. Als je onder stress staat, vraagt je lichaam om snelle energie. Zoetigheid, snacks, junkfood en koffie zijn dan ontzettend verleidelijk.

Ben je chronisch gestrest, dan beland je al snel in een vicieuze cirkel. Je krijgt meer en meer behoefte aan snelle energiegevers. Chronische stress zorgt er bovendien niet alleen voor dat je méér wilt eten. Je wordt er waarschijnlijk ook sneller dik van.

Tegenwoordig zitten we stil achter onze computer en hebben stress. We hoeven niet meer weg te rennen voor vijanden. Die extra energie waar ons lichaam bij stress om vraagt, gebruiken we dus niet. En krijg je meer energie binnen dan je verbruikt, dan kom je aan.

Vermijd bij stress voedingsmiddelen met suikers en snacks. Probeer je hongergevoel te remmen met vezelrijk voedsel of een glas water. Of gebruik je stressreactie waar hij voor bedoeld is: even lekker bewegen! Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een gratis sport-app.

Stress onder controle

Een goede graadmeter voor hoe gestresst je bent is je slaap. Slaap je goed en word je ’s ochtends uitgerust, fris en ontspannen wakker? Heb je zin in de dag? Dan zit je goed. Zo niet: focus dan niet op minder stress, maar op meer herstel.

Voel hoe je lichaam eraan toe is. Veel mensen zijn 'wandelende hoofden' en vinden hun lichaam maar lastig. Dat is precies hoe je ziek wordt van stress: als je niet voelt wat je je lijf aandoet.

Tips om te ontstressen

  1. Verminder stress-prikkels. Zet alle beeldschermen uit en ga iets met je zintuigen doen, zoals tekenen, klussen of koken.
  2. Ga bewegen. Maar ga niet tot het gaatje met sport. Als je je lijf helemaal uitput kom je mogelijk niet aan voldoende rust toe.
  3. Wees lief voor je lijf. Slaap voldoende, laat je masseren en eet gezond. Een overdaad aan koolhydraten is verleidelijk, maar verhoogt je stresslevels alleen maar.
  4. Ga de natuur in. Dat mag het bos zijn, maar ook het plantsoen om de hoek. Elke dag 20 tot 30 minuten.
  5. Wees ook bewust inactief. Luister naar relaxte muziek of speel met de kat of hond. Of doe niets.
  6. Beoefen mindfulness of meditatie. Doe ademhalingsoefeningen.
  7. Zorg voor sociale contacten. Ga bij een clubje of vereniging en breng meer tijd door met vrienden en familie.
  8. Train je brein in positief denken. Focus bijvoorbeeld op dankbaarheid, optimisme en empathie. Als je dat bewust probeert, gaat het steeds vaker vanzelf.
  9. Las een pieker-halfuur in. Als je het piekeren probeert uit te stellen naar dit dagelijkse half uur, zul je het uiteindelijk steeds minder doen.
  10. Pieker bewust. Probeer bij piekeren de gebeurtenis en je reactie los van elkaar te zien. Denk na of je de situatie kunt veranderen. Heb je geen invloed op de situatie, realiseer je dan dat piekeren je niet helpt. Lukt het niet om minder te piekeren? Doe dan ontspanningsoefeningen. Of praat er met iemand over, bijvoorbeeld de huisarts. 

Hoe erg is stress?

Het is een misverstand dat stress je per definitie ziek maakt. Een mens kan namelijk best wat stress aan. Het gaat pas mis als de stress te lang duurt en je te weinig herstelt na een stressvolle gebeurtenis. 

Een valkuil is dat je altijd 'aan' staat. Bijvoorbeeld omdat je je werk niet kunt loslaten. Als je nooit bijtankt, loop je het risico op een burn out. Check daarom regelmatig bij jezelf of je wel voldoende tot rust komt. Let op signalen van je lijf, zoals als een hoge hartslag of een snelle ademhaling. En merk op of of je geestelijk vermoeid bent en rust nodig hebt.

Eerder ziek door chronische stress

Mensen met chronische stress hebben langdurig een hogere hartslag, bloeddruk en cortisolniveau. Daardoor loop je een groter risico op allerlei aandoeningen.

  • Chronische stress kan leiden tot hart- en vaatziekten, diabetes type 2, depressie en angststoornissen.
  • Chronische stress onderdrukt het immuunsysteem, waardoor je vatbaarder wordt voor virussen en bacteriën. Met bijvoorbeeld een verkoudheid of koortslip als gevolg.
  • Ook maagzweren, darmklachten, rugpijn, nekpijn en haaruitval kunnen samenhangen met chronische stress.

Lees meer over diverse aandoenigen in het boek De beste behandeling.

Koele kikker of stresskikker?

Niet iedereen is even stressbestendig. Sommige mensen pieken van nature meer op hun stresslevels dan anderen.

Ben jij een stresskikker? Maak jezelf bewuster van je lichaam en leer om regelmatig volledig te ontspannen, bijvoorbeeld met mindfulness, yoga of tai chi.

Ben je een type dat zich nooit ergens over opwindt? Gek genoeg is dat ook niet gezond. Vergelijk het met je spieren: die worden ook zwakker als je ze nooit inspant. Het stressmechanisme functioneert het best als er pieken en dalen in zitten. Zoek dan wat stress op, bijvoorbeeld door intensief te sporten.

Het voordeel van stress

Vroeger moest de mens soms hard wegrennen voor vijanden, zoals wilde dieren. Dit overlevingsmechanisme helpt je om snel op gevaar te reageren, zoals op tijd wegspringen voor een auto. De hartkloppingen achteraf horen erbij: je lijf staat nog in de actiestand.

Ben je zenuwachtig voor een belangrijk gesprek of een sportwedstrijd? Dan gebeurt hetzelfde als bij acuut gevaar: je lijf schiet in de actiestand. Dat geeft een energieboost en zorgt ervoor dat je kunt focussen en beter presteert. Nuttig dus.

Veel mensen hebben last van stress. Dat komt omdat ze spanning niet goed verwerken, of omdat de stress chronisch is.

Hoe werkt stress in je lichaam?

Het stresssysteem regelt allerlei lichaamsprocessen en beïnvloedt het immuunsysteem, het slaapritme en de organen. Dankzij het stress-systeem kan het lichaam razendsnel reageren op potentiële gevaren. 

Zodra je stress ervaart, geven de stresshormonen adrenaline, cortisol en noradrenaline het sein dat er actie nodig is. Er komt extra suiker in het bloed, de bloedvaten knijpen samen en het hart pompt het bloed sneller rond. Je bent klaar om te vechten of te vluchten.

Misschien vind je dit ook interessant?

Artikelen binnen Gezond gewicht

Nieuw & interessant

  • Sport senior kind
    20 jul.

    5 fabels over sport

    Als het om sporten gaat, gaan er nogal wat fabels in de rondte. Kinderen mogen niet aan krachttraining doen. Sporten tijdens je zwangerschap kan niet. En als senior bouw je geen spiermassa meer op. Wij ontkrachten 5 fabels over sport. 
  • Onderuit aan de chips
    8 jul.

    Aankomen door emotie-eten 

    Als je een hele zak chips eet wanneer je je rot voelt, dan ben je misschien een emotie-eter. Wil je afvallen, dan is het belangrijk dat je niet meer naar ‘troosteten’ grijpt. Overheerst eten je leven? Dan is er misschien sprake van een eetstoornis.
  • Nieuwe trends in voeding
    11 feb.

    Trends in voeding

    Dit zijn de belangrijkste voedingstrends voor de komende tijd. Zijn er voedingstrends die je beter kunt negeren? Wij zochten het uit.
  • vlees-en-vis
    19 jan.

    Afvallen met het ketogeen dieet

    Bij het keto-dieet eet je bijna geen koolhydraten. Wel eet je veel vetten. Het idee is dat je lichaam vet als energiebron gaat gebruiken zodat je afvalt.