icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Google volgt je stiekem

Google vraagt gebruikers van een Android-smartphone niet op de juiste manier om toestemming voor het opslaan van locatiegegevens en overtreedt daarmee de privacywet. Dat blijkt uit een onderzoek van onze Noorse collega's van consumentenorganisatie Forbrukerrådet. 

Inge Piek

Inge Piek , Campagneleider Gepubliceerd op:27 november 2018

samsung-web-app-activiteit

Onderzoek van Forbrukerrådet

Onze Noorse collega's hebben onderzocht hoe gebruikers van een nieuwe Android-smartphone over het opslaan van locatiegegevens worden geïnformeerd en hoe zij om toestemming worden gevraagd.

Forbrukerrådet constateert dat Google cruciale informatie verbergt en gebruikmaakt van sturende knoppen. Wij hebben op een Nederlandse Pixel-smartphone met Android 9 dezelfde stappen doorlopen. De schermen, de teksten en de ontwerpen van de knoppen blijken vergelijkbaar.

Hoe werkt dit? Dat leggen we uit aan de hand van 2 functies binnen Google:

  • Locatiegeschiedenis
  • Web- en app-activiteit

Google stuurt aan op het inschakelen van je locatiegeschiedenis

Locatiegeschiedenis is een instelling in je Google-account die altijd en overal je locatie vastlegt, zowel binnen- als buitenshuis. Deze locatiegeschiedenis staat standaard uit, maar zodra je een Android-smartphone in gebruik neemt en een Google-account aanmaakt, stuurt Google je richting het ‘inschakelen’ hiervan.

Dat komt door de sturende ontwerpen van teksten en knoppen. Een voorbeeld van zo’n sturend ontwerp is de knop bij de dienst ‘Google assistent’: de knop voor ‘inschakelen’ is blauw en opvallend, de andere optie (‘nee, bedankt’) valt nauwelijks op.

 Screenshot1

Web- en app-activiteit is verstopt en staat standaard ‘aan’

Er is een tweede, redelijk verborgen, manier waarop Google je locatiegegevens verzamelt, namelijk via web- en app-activiteit. Hiermee slaat Google je zoekopdrachten en bezochte websites op en soms ook je locatie.

Bij het maken van een nieuw Google-account staat deze functie standaard aan, zonder dat je daar eerst toestemming voor hebt gegeven. Bovendien zit de functie verborgen achter een tekstlink 'meer opties'.  

Screenshot2

Uit aanvullend onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat bij ruim de helft (54%) van de consumenten met een Android-smartphone de functie web- en app-activiteit ingeschakeld is. De meeste consumenten waren hier niet van op hoogte en een groot deel van hen vindt dit vervelend. 

Je locatie is een privacygevoelig gegeven

Veel mensen hebben niet door dat ze continu worden gevolgd. Want ook al ben je niet aan het navigeren: toch houdt Google bij waar je bent. Een enge gedachte, want je locatie vertelt veel over je. Niet alleen waar je bent geweest, maar óók over wie je bent. 

Het kan bijvoorbeeld jouw politieke voorkeur verklappen (doe je mee aan een bepaald protest?) of iets verraden over je gezondheid (door je bezoek aan een ziekenhuis of kliniek). Ook kan het veel vertellen over je gewoontes en je persoonlijkheid. Bezoek je vaak een café? Misschien vindt een verzekeringsmaatschappij dat wel interessant.

Onderzoek heeft aangetoond dat 4 locatiepunten al voldoende zijn om een individu nauwkeurig te identificeren.

Goolge houdt zich niet aan de nieuwe privacywet (AVG)

Volgens ons overtreedt Google hiermee de privacywet (AVG) om de volgende redenen:

  1. Volgens de AVG moet je als gebruiker ‘vrij’ toestemming geven voor deze privacygevoelige informatie. Maar Google stuurt gebruikers te veel naar het inschakelen van ‘locatiegeschiedenis’. Ook vinden wij de toestemming niet specifiek en geïnformeerd.
  2. Google vraagt geen toestemming voor het volgen van jouw web- en app-activiteit (inclusief locatie). Zonder toestemming verwerken van gegevens mag volgens de wet ook als er een zogenaamd ‘gerechtvaardigd belang’ is. Maar Google is hier niet transparant over. Bovendien vinden wij dat het belang van Google hier niet zwaarder mag wegen dan de privacy-impact die dit heeft voor gebruikers.

Daarom, en omdat Android op zoveel apparaten zit van Nederlanders, hebben we een klacht (pdf) en handhavingsverzoek ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegevens. 

Wij hebben jouw steun nodig

Je locatie vertelt veel over je. Uiteraard vertelt het waar je allemaal bent geweest. Maar het vertelt ook veel over wie je bent. Google slaat jouw locatie ook op zonder dat jij daar écht toestemming voor hebt gegeven. Wij komen in actie en roepen Google op om dit aan te passen. Jouw steun is hierbij onmisbaar.

Teken de petitie

mediapool-zeker-online-1200x800px

Meer lezen: