icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Bouwsparen: een goede oplossing voor starters?

Veel starters komen niet in aanmerking voor een hypotheek of voor het gewenste hypotheekbedrag. Ook is er veel eigen geld nodig. In onder andere Duitsland kun je eerst 'bouwsparen' voordat je een huis koopt. Hoe werkt dit en is dit ook handig voor de Nederlandse woningmarkt?

Mark Drabbe

Mark Drabbe , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op:16 juli 2019

starters hypotheek

Wat is bouwsparen?

Bouwsparen is de combinatie van een geblokkeerde spaarrekening en een lening. Op de spaarrekening spaar je een vooraf zelf bepaald bedrag bij elkaar. Zodra dat is bereikt, ontvang je hetzelfde bedrag als lening uit de bouwspaarkas. De totale bouwspaarsom (dus het spaargeld en de lening samen) gebruik je voor de aankoop (of verbouwing van je huis).

Bij een bouwspaarcontract liggen de te ontvangen spaarrente en de te betalen rente op de bouwspaarlening voor de hele looptijd vast. Ook als het langer duurt om het afgesproken spaarbedrag op te bouwen.

De rentepercentages van de spaarrekening en de lening zijn niet aan elkaar gelijk, zoals bij een bankspaarhypotheek. De bouwspaarlening betaal je terug in vaste maandelijkse bedragen, net als bij een annuïteitenypotheek.

In de afbeelding (afkomstig van de Bausparkasse Schwäbisch Hall) is een voorbeeld uitgewerkt voor een bouwspaarsom van €100.000.

Klik op onderstaande afbeelding voor een vergroting

Bouwsparen

Met bouwsparen krijg je 40% tot 50% van het benodige bedrag bijeen. Naast de opgebouwde bouwspaarsom, is er bij de aankoop van een huis dus nog een 'gewone' hypotheek nodig. Maar omdat de bank niet het volledige risico loopt, is deze wel eerder geneigd de gewenste hypotheek te verstrekken.

Voor wie is bouwsparen bedoeld?

Bouwsparen is geschikt voor starters, omdat die het vaak lastig hebben het benodigde eigen geld bij elkaar te brengen. In Duitsland maakt 41% van de mensen die voor het eerst een huis koopt gebruik van bouwsparen. 

Verder sluiten mensen vaak een bouwspaarcontract af om hun huis te verduurzamen, te verbouwen, te renoveren of levensbestendig te maken. In Duitsland is voor een bouwspaarlening tot €30.000 geen hypothecaire inschrijving nodig.

Politiek is aan zet

Een bouwspaarcontract afsluiten is in Nederland niet mogelijk. Marktleider Bausparkasse Schwäbisch Hall is in 10 landen actief en onderzoekt op dit moment of het mogelijk is om bouwsparen ook in Nederland te gaan aanbieden.

Als probleem ziet de bank daarbij dat het in Nederland fiscaal gezien aantrekkelijk is om een hoge hypotheek af te sluiten. Om bouwsparen een succes te laten worden, is het volgens de Duitse bank nodig dat de overheid het afsluiten van een bouwspaarcontract fiscaal gaat stimuleren.

De Nederlandse Volksbank is al langer voorstander van bouwsparen en in gesprek met Schwäbisch Hall. Ze laten weten dat 'eerst de politiek aan zet is, maar die lijkt er weinig zin in te hebben'. 

Een rondje langs de leden van de vaste Tweede Kamercommissie voor Financiën levert evenwel (op z'n minst gematigd) positieve reacties op van SP, SGP en regeringspartij CDA.

SP

SP-Kamerlid Mahir Alkaya: 'Het idee dat je op jonge leeftijd begint met sparen voor een eigen huis is mooi, maar dan moet je wel het geld hebben om dat te doen. Ondertussen is ook de basisbeurs afgeschaft. Je kunt niet van jongeren oneindig veel vragen.'

SGP

SGP-beleidsmedewerker Sander Bossenbroek: 'Door bouwsparen wordt de hoogte van de lening minder en kunnen de maandlasten dalen. Maar ook het besef dat sparen voor een woning heel goed is, wordt hierdoor mogelijk vergroot.'

Ook Bossenbroek ziet wel wat haken en ogen. 'Het zal gevolgen hebben voor de belastinginkomsten, door een lagere heffingsgrondslag. Aan de andere kant staat er ook een kleinere impact van de hypotheekrenteaftrek tegenover.'

CDA

Voorstander CDA maakte bouwsparen al eens onderdeel van zijn verkiezingsprogramma en heeft een initiatiefvoorstel in concept klaarliggen. Dat het er nog steeds niet is, wijt Tweede Kamerlid Erik Ronnes aan een gebrek aan draagvlak in de politiek en bij de banken.

'Banken moeten er nogal wat voor inrichten, maar vinden het overheidsbeleid nogal onvoorspelbaar', zegt Ronnes, wijzend op de al snel weer afgeschafte spaarloonregeling. 'Maar ik denk dat banken deze mogelijkheid om de loan-to-value-ratio (de hoogte van de lening ten opzichte van de woningwaarde) omlaag te brengen met beide handen zouden moeten aangrijpen. Zeker met het oog op de strengere kapitaaleisen aan henzelf.'

Kans van slagen

Zo draaien banken en politici 'in een cirkeltje', erkent Ronnes, die niettemin aangeeft het 'te blijven proberen'. En SGP'er Bossenbroek: ‘Als een en ander verder wordt uitgewerkt en de gevolgen goed in kaart worden gebracht, kan het zeker kans van slagen hebben. Dat het in andere landen al ingevoerd is, versterkt dit uiteraard.’

De Consumentenbond houdt de ontwikkelingen rondom bouwsparen in Nederland nauwlettend in de gaten. Inmiddels is bekend dat het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) de mogelijkheden voor een fiscaalvriendelijke spaarfaciliteit voor verduurzaming bespreekt. Hoe dit eruit zou moeten zien, is nog niet bekend.

Lees ook: