icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Techreuzen tonen misleidende privacyschermen

Nieuws|Google, Facebook en Microsoft gebruikten de afgelopen maanden trucjes in hun privacymenu’s. Ze verleiden consumenten om meer gegevens af te staan dan nodig is. Dat lijkt ons in strijd met de Algemene Verordening Gegevensverwerking. 

Peter Kulche

Peter Kulche , Expert Elektronica Gepubliceerd op:25 juni 2018

misleidende-privacyschermen

De AVG is op 25 mei ingevoerd en moet de privacy van consumenten beter beschermen. Maar juist in de popupschermen van Google, Facebook en Windows 10 - die rond de invoering van de AVG verschenen - gaat het mis. De bedrijven manipuleren consumenten met trucjes in de optiemenu’s. Ze sturen juist richting het afstaan van onnodig veel data. De techbedrijven grepen dus de invoering van nieuwe privacyregels aan om precies het tegenovergestelde te bereiken van wat de wet beoogt.

De Noorse consumentenorganisatie Forbrukerradet onderzocht de praktijken en licht ze toe in zijn onderzoeksverslag Deceived by design (Misleid door het ontwerp). 

Niet neutraal

De Noren analyseerden de privacymeldingen en concluderen dat veel privacy-opties in deze meldingen niet neutraal worden aangeboden, zoals de AVG eist. De nieuwe privacywet stelt dat de consument:

  • Geïnformeerd en zonder dwang (dus ook zonder manipulatie) moet kunnen kiezen voor het delen van zijn persoonsgegevens. 
  • In de gelegenheid moet zijn een toestemming makkelijk in te trekken.

Om de consument niet te beïnvloeden zou ‘privacy by design’ het credo moeten zijn van organisaties die persoonsgegevens willen verwerken. Dat is een mooi streven maar het botst met de praktijk van techbedrijven als Google, Facebook en Microsoft. Zij verdienen juist veel geld aan het verwerken van persoonsgegevens, omdat ze daarmee advertenties op de betrokken consumenten kunnen afstemmen. 

Langs de AVG-meetlat

Forbrukerradet heeft de ‘privacy-popups’ in mei en juni 2018 systematisch naast de meetlat van de AVG gelegd. Op veel punten vragen Google, Facebook en Microsoft niet op de juiste manier toestemming voor het gebruiken van persoonsgegevens. 

 FacebookGoogleMicrosoft (Windows 10)
Neutrale standaard instellingen in opties  -  -  +
Gelijk aantal muisklikken voor gunstige en ongunstige opties  -  -  +
Neutrale kleuren en symbolen bij keuzes  -  -  -
Neutrale teksten bij keuzes  -  -  -
Privacyvriendelijke keuzes worden niet ‘ontraden’  -  -  +
Gebruikers kunnen hun privacykeuzes nog even uitstellen  -  -  - 

Voorbeelden 

Een typisch voorbeeld van misleiding signaleerden wij kortgeleden al. Facebook wil in de EU automatische gezichtsherkenning in foto’s inschakelen en het sociale netwerk vroeg daar toestemming voor in zijn AVG melding. Je kon simpelweg akkoord gaan, maar de niet-akkoord knop ontbrak. Om de gezichtsherkenning af te wijzen moest je klikken op de knop ‘Gegevensinstellingen beheren’. Hierna moest je nog meerdere vensters doorklikken voordat de afwijsknop in beeld komt. Tussendoor moest je ook nog teksten negeren die je waarschuwen dat je visueel gehandicapten tegenwerkt door de optie af te wijzen.

Een andere Facebook-optie (en die standaard aangevinkt stond) is dat je advertenties kunt zien op basis van gegevens die buiten Facebook zijn verzameld. Dat schuifje staat in ons geval ‘aan’ maar is ook weer ‘uit’ te zetten. Ook deze instelling is achter een verwarrende knop ‘Gegevensinstellingen beheren’ verstopt.

Google heeft volgens de Noren ook verbeterpunten. Hun Privacy dashboard is door een te ingewikkeld keuzemenu een puzzel. 

Microsoft scoort iets minder strafpunten dan de andere 2. Maar ook die heeft verbeterpunten volgens de Noren; zie de tabel. 

Blijf op de hoogte!

Wil jij op de hoogte blijven van ons actiethema ‘Baas over eigen data’? Laat hier dan je e-mailadres achter.

We zullen je mailadres alleen gebruiken voor berichten over dit thema, maximaal 8 keer keer per jaar. Afmelden kan in de nieuwsbrief zelf. Lees in onze Privacyverklaring meer over hoe de Consumentenbond omgaat met persoonsgegevens.

Voer een geldig e-mailadres in a.u.b.

Bedankt voor je inschrijving

Lees ook:

Nieuw & interessant

  • Mediapool MG-Veilig online1200x800
    22 aug.

    Bescherm je privacy én je computer

    Denk naast je online-privacy ook aan veilig internetten. Vraag de gratis Minigids Veilig online aan met tips hoe je nepmails herkent, oplichting op Marktplaats voorkomt of een virusscanner kiest.

  • firefox-advies
    8 aug.

    Meer privacy in Firefox

    Van alle populaire browser beschermt Firefox je privacy het beste. Door je instellingen aan te passen kun je je browser nog beter gebruiken. Met deze tips krijg je meer surfgemak en privacy.
  • tracking-cookies
    Nieuws  |  17 jul.

    Meerderheid sites overtreedt privacywet

    Websites moeten netjes om toestemming vragen voor het plaatsen van tracking cookies. En sinds de de nieuwe privacywet (AVG) moeten websites dat ook op een bepaalde manier doen. Slechts 31% van de websites voldoet aan de regels.
  • Artikel cookies verwijderen stappenplan
    15 jul.

    Sites falen opnieuw bij privacycheck

    Deze zomer meldden wij dat 20 websites met informatie over ziekten en verslavingen slordig omspringen met je privacy. Helaas: bij een tweede check zakt de meerderheid van dezelfde sites opnieuw.