icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Hoeveel lumen heb ik nodig?

Op de lampverpakking staat hoeveel lumen het licht van de lamp is. Dit is een maat voor de hoeveelheid licht, die met de moderne lampen veel handiger is om een lamp uit te zoeken dan het wattage van de lamp. Maar hoe zit dat nou precies?

Peter van der Wilt

Peter van der Wilt , Expert Energie Bijgewerkt op:17 augustus 2018

ledlamp-lumen

'60 watt boven de eettafel, 25 in de schemerlamp en 100 in de kelder'. Toen de meeste lampen nog gloeilampen waren drukte je de lichthoeveelheid uit in watt. Nu je gewone gloeilampen niet meer kunt kopen, moet ‘watt’ weer terug in z’n hok. Het is en blijft een uitdrukking van elektrisch vermogen, niet van licht. Daar hebben we ‘lumen’ voor.

Tegenwoordig staat de hoeveelheid lumen ook groter op de verpakking van een lamp dan de hoeveelheid watt. Logisch, want alleen met lumen kun je verschillende lampen (halogeenlamp, spaarlamp, ledlamp) goed met elkaar vergelijken. Maar het is wel even wennen natuurlijk.

Lumen vergelijken met watt

Om makkelijker te wennen aan lumen, vergelijken we de lichtstroom in lumen van een lamp met het vermogen in watt van een gloeilamp. Dat doen fabrikanten ook. Op het doosje van een ledlamp staat bijvoorbeeld dat hij 470 lumen is en dat dat overeenkomt met een gloeilamp van 40 watt.

In de tabel hieronder hebben we lumen vergeleken met watt.

Gloeilamp wattageLichtopbrengst
15 watt100 tot 150 lm
25 watt200 tot 300 lm
40 watt400 tot 500 lm
60 watt700 tot 800 lm
75 watt900 tot 1000 lm
100 wattmeer dan 1300 lm

Om je een idee te geven: met 800 lumen kun je makkelijk een kamer verlichten. 200 lumen is meer iets voor een schemerlamp. Meerdere sfeerlampjes bij elkaar (bijvoorbeeld kaarsjes in een kroonluchter) moeten niet veel meer dan 100 lumen per stuk zijn.

Let op: de tabel geldt voor rondschijnende lampen (peertjes), niet voor spots (reflectorlampen). In de lichtbundel van een spot is het licht feller, daarom hoeft een spot minder lumen te hebben dan een peertje om op de plek waar het licht valt hetzelfde effect te hebben. Bij spots geldt de volgende vuistregel: als je een 35 watt halogeenspotje vervangt, heb je zo’n 250 lumen nodig, voor een 50 watt halogeenspot zo’n 350-400 lumen. Vaak staat op de verpakking van een ledspot ook welk wattage halogeenspot hij vervangt.

Lumen en lux, hoeveel is genoeg?

Lumen is een maat voor de totale hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt. Dat is dus onafhankelijk van de afstand tot de lamp. De hoeveelheid licht op een oppervlak, bijvoorbeeld je werktafel, druk je uit in lux. Een lamp van 1000 lumen zorgt voor meer lux op je bureau dan eentje van 500 lumen die op dezelfde afstand hangt en dezelfde stralingshoek heeft. Maar als de lamp van 500 lumen veel dichterbij hangt, kan die voor meer lux zorgen. De verlichtingssterkte op je bureau is dan groter. Om te weten hoe 'sterk' een lamp moet zijn om een bepaalde plek goed te verlichten moet je dus eerst bedenken hoe dichtbij de lamp bij die plek komt.

Stel: in plaats van een lamp van bijvoorbeeld 500 lumen kies je een lamp van 1000 lumen en deze hang je 2 keer zo ver van het te belichten oppervlak. Dan zal de verlichtingssterkte op dat oppervlak ongeveer gelijk blijven, maar maak je het contrast tussen licht en donker een stuk kleiner. Dat kan prettiger zijn als het om een werkplek gaat, terwijl het bij het uitlichten van een kunstwerk, of sfeerverlichting, vaak juist minder gewenst is. In dat laatste geval kan een lamp, vooral een spot, met minder lumen, maar dichterbij geplaatst, juist fijner zijn.

Probeer vooral verschillende lampen en opstellingen uit om te zien wat beter bevalt. Ledlampen zijn niet meer zo duur als voorheen, en als een lamp voor de ene plek toch minder geschikt is kun je 'm vaak nog wel ergens anders gebruiken. Je kunt natuurlijk ook, vooral bij een speciaalzaak, vragen of je nog mag ruilen als je er thuis achterkomt dat het net niet is wat je zocht.

ledlampen spot-200x200-2-focus

Wat is de zuinigste lamp?

Niet zelden is de werkelijke hoeveelheid licht lager - of hoger! - dan het getal op de verpakking. We zien dit probleem bij alle lamptypen. Als de afwijking groot is, krijgt zo'n lamp een lager oordeel op lichtopbrengst in onze test. Het aantal lumen (de hoeveelheid licht) gedeeld door het aantal watt (de hoeveelheid stroom die de lamp verbruikt) bepaalt hoe efficiënt en dus energiezuinig de lamp is. Wij meten zowel lumen als watt en berekenen daaruit de efficiëntie.

Lees ook: