icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Welke lamp heb je nodig?

Welke soorten lampen zijn er, en wat zijn de voor- en nadelen per soort? Kun je elke lamp door een ledlamp vervangen?

Peter van der Wilt

Peter van der Wilt , Expert Energie Bijgewerkt op:17 augustus 2018

Koopadvies_channel1_Video_KooptipsLedlampen

Let op!

Je bent niet akkoord gegaan met ons cookiebeleid. Hierdoor kun je op onze website nu geen video's bekijken. Wil je toch de video bekijken, verwijder dan je cookies en ga akkoord met ons cookiebeleid.


Ledlampen

led-filamentlampLedlampen zijn inmiddels de standaard voor vrijwel alle soorten verlichting: ze zijn energiezuinig en gaan het langste mee. Ze geven direct vol en helder licht.

LED staat voor Light Emitting Diode, lichtuitstralende diode. Qua technologie lijkt een led op een zonnepaneel, alleen straalt de led licht uit als er stroom doorheen gaat, terwijl een zonnepaneel juist stroom produceert als er licht op valt.

Nadeel van een led-lamp

Niet alle ledlampen zijn dimbaar. Of de led-lamp dimbaar is of niet staat meestal met een symbool op de verpakking vermeld. Staat op de verpakking een ‘dimbaar’-symbool met een sterretje? Dan is de lamp niet geschikt voor iedere dimmer. Op de website van de lampenfabrikant kun je zien welke dimmers werken met welke ledlampen.

Verder vallen ledlampen vaak nog tegen als het gaat om het natuurgetrouw weergeven van vooral rode kleuren.

Wanneer kies je voor een led-lamp?

  • Ledlampen kunnen goed tegen koude omstandigheden. Ze zijn dus ook heel geschikt als buitenlamp.
  • Heb je een 'gewone' rondschijnende lamp nodig, een kaarslamp of een spot (reflectorlamp)? In al die gevallen is een ledlamp vrijwel altijd de beste keuze. Ook voor minder gebruikelijke fittingen, die voorheen alleen voor halogeenlampen gebruikt werden, zijn in speciaalzaken inmiddels volop ledlampen te vinden.

Filamentlampen

De Beste uit de Test en de Beste Koop in onze test van ledpeertjes zijn zogenaamde ‘filament’-ledlampen. Dit zijn heldere ledlampen die bestaan uit een glazen omhulsel waarin de ledjes als 'gloeidraden' opgehangen zijn (zie de afbeelding). Hiermee lijkt de ledlamp net een ouderwetse gloeilamp, vooral als de lamp brandt.

Het mooie is dat filamentlampen er niet alleen aardig uitzien, maar ook beter blijken te zijn. Vandaar dat alle toppers in onze test filamentlampen zijn. Zelfs de beste matte (niet-heldere) lampen, terwijl je bij matte lampen de filamenten niet ziet. Bijvoorbeeld bij de Flair LED filament peervorm mat 6W en de Osram Superstar Classic A60 FR dim mat 7W verbergt de ondoorzichte coating een filamentconstructie.

Spaarlampen

Spaarlamp-buisvormSpaarlampen worden steeds minder verkocht. Vergeleken met gloeilampen of halogeenlampen hebben ze een veel langere levensduur, en zijn ze veel energiezuiniger. Maar de ledlamp heeft ze op beide punten ingehaald. In aanschaf zijn spaarlampen soms nog iets goedkoper.

Nadelen van een spaarlamp

  • Een nadeel van spaarlampen is dat ze vrij langzaam opstarten. Ook zijn ze vrijwel nooit dimbaar. 
  • Als buitenlamp zijn spaarlampen ook minder geschikt, want als het koud is geven ze minder licht.
  • Er komen inmiddels haast geen nieuwe spaarlampen meer op de markt. Vanwege het in de lamp aanwezige kwik is het belangrijk spaarlampen gescheiden in te leveren.

Wanneer kies je voor een spaarlamp?

Zoek je een zo goedkoop mogelijke lamp voor in een binnenruimte waar de lichtkwaliteit en snelheid van opstarten niet zo belangrijk zijn? Dan kan een spaarlamp prima voldoen. Je hoeft ze dus ook niet te vervangen als ze nog goed werken. Tenzij de lamp heel veel aan staat: dan loont het deze te vervangen door een nóg zuinigere ledlamp. 

Halogeen

Halogeenlamp-E27Halogeenlampen zijn dimbaar en geven direct vol licht. Ze hebben een kortere levensduur dan ledlampen en gebruiken veel meer energie. Ze zijn bijna net zo onzuinig als gewone gloeilampen, ook al staat er soms 'ecohalogeen' of iets dergelijks op de verpakking. In feite zijn het gloeilampen die verbeterd zijn door toevoeging van gas onder hoge druk.

Nadelen van een halogeenlamp

  • Halogeenlampen werken vaak op laagspanning en hebben dan een transformator nodig. Deze zorgt voor extra energieverlies en kan zoemen of brommen.
  • Halogeenlampen worden zeer heet. Plaats ze nooit vlakbij stoffen zoals gordijnen. Het is niet aan te raden een halogeenlamp te gebruiken als de lamp vaak brandt.

Wanneer kies je voor een halogeenlamp?

Het voordeel van halogeenlampen is dat kleuren heel goed overkomen. Ledlampen schieten vaak tekort bij het goed weergeven van rode kleuren. Inmiddels zijn voor de meeste toepassingen goede ledlampen beschikbaar en geen halogeenlampen meer te koop. De wat hogere aanschafprijs van de ledlamp verdien je dubbel en dwars terug door het lagere verbruik en de langere levensduur.

Voor sommige speciale fittingen ben je nog wel op halogeen aangewezen, zoals de R7s staaflamp. Hoewel ook daar al led-alternatieven voor ontwikkeld worden.

TL-lampen

TL-buisTL-lampen zijn er in verschillende lengtes. Doordat ze veel licht geven zijn ze niet geschikt voor sfeerverlichting. Ze gaan heel lang mee en zijn geschikt om werk- of hobbyruimtes op een zuinige manier goed te verlichten. Dunnere T5-lampen zijn zuiniger en geven een rustiger lichtbeeld en flikkeren minder dan dikkere T8-buizen.

Led-TL (Ledtubes)

Tegenwoordig zijn er ook led-versies van TL-lampen, die vaak in het bestaande TL-armatuur geplaatst kunnen worden. Dat is heel makkelijk; meestal hoef je alleen de starter te vervangen door de met de ledtube meegeleverde starter. Ledtubes (of led-TL) zijn nog iets zuiniger en kunnen een stuk beter tegen vaak aan- en uitschakelen. Zoek op 'ballast-compatibele' of 'plug and play' led-TL of 'ledtube'.

Nadelen van een Led-TL

  • Pas op met led-TL's waarvoor je het bestaande armatuur moet aanpassen (weghalen of loskoppelen voorschakelapparaat/ballast): de CE-veiligheidsgoedkeuring van de armatuur vervalt daardoor. Het kan dan beter zijn te kiezen voor een nieuw led-armatuur.
  • Hou altijd in de gaten dat een led-TL buis niet helemaal rondschijnt; in combinatie met een armatuur voor gewone TL-buizen kan dit tot een andere lichtverspreiding leiden. Vooral bij goedkopere ledtubes die vaak een 'smalle' stralingshoek hebben.

Wanneer kies je voor Led-TL verlichting?

Heb je een T5 (dunne) TL-buis die nog prima werkt, dan is er weinig reden om deze voor een led-versie om te wisselen. Heb je daarentegen een oudere, minder zuinige, en vaak wat brommende of flikkerende T8 (dikke) TL-lamp? En staat deze vaak aan? Dan is het een goed idee om deze door een led-TL lamp te vervangen.

Bekijk ook de resultaten van oze ledlamptest