icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Ben je op zoek naar een aanvullende zorgverzekering voor Medicijnen of wil je overstappen naar een andere verzekeraar? Vergelijk zorgverzekeringen, voorwaarden en premies van verschillende zorgverzekeraars in de Zorgvergelijker van de Consumentenbond. 

Vergoeding van medicijnen

De meeste medicijnen die op recept verkrijgbaar zijn, worden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. Om de kosten van de zorg te drukken dringt de overheid bij huisartsen aan om medicijnen zo veel mogelijk op werkzame stof voor te schrijven. Zo'n stof wordt door verschillende fabrikanten gemaakt en geleverd, voor verschillende merken.

Zo kan het gebeuren dat je voor het ene medicijn wel een vergoeding krijgt en voor het andere niet, terwijl ze precies dezelfde werkzame stof bevatten. Wat iemand vergoed krijgt, hangt af van het medicijnbeleid van zijn zorgverzekeraar.

Eigen bijdrage medicijnen

De overheid heeft medicijnen op basis van hun werking ingedeeld in bepaalde groepen. Per groep medicijnen geldt een maximale vergoeding uit de basisverzekering. Als de prijs van jouw medicijn hoger is dan deze vergoeding, dan moet je een eigen bijdrage betalen. Sinds 2019 is de eigen bijdrage voor medicijnen maximaal €250 per persoon per jaar. Je hoeft dus niet meer dan €250 bij te betalen voor receptmedicijnen.

Met een aanvullende zorgverzekering heb je soms recht op een vergoeding van (een deel van) de eigen bijdrage. En voor sommige medicijnen geldt er een terugbetaalregeling die vergoeding biedt. Let op: is er sprake van een terugbetaalrekening? Lees dan goed de polisvoorwaarden van je verzekeraar. Soms kun je dan geen aanspraak meer maken op de vergoeding van de eigen bijdrage vanuit de aanvullende verzekering. Dit kan ook gelden als de terugbetaalregeling niet de volledige eigen bijdrage vergoedt. 

Tip: zorgkostenaftrek voor de belasting

Als je medicijnkosten niet vergoed krijgt, dan kun je die vaak aftrekken bij je belastingaangifte. Meer over zorgkostenaftrek vind je op de website van de Belastingdienst

Zelfde medicijn, ander merk

Geneesmiddelenfabrikanten krijgen gedurende 20 jaar het alleenrecht (patent) om een geneesmiddel te produceren en te verkopen. Als dit patent verloopt, dan zijn andere fabrikanten vrij om het middel ook op de markt te brengen. Dit zijn de zogeheten generieke middelen, waarvan de veiligheid en werkzaamheid eerder al zijn aangetoond door de fabrikant van het merkmiddel. Daardoor kan een generiek medicijn veel sneller en goedkoper op de markt worden gebracht. 

Merkloze medicijnen moeten dezelfde werkzame stoffen als basis hebben en op dezelfde wijze als het origineel door het lichaam worden opgenomen. Als je twijfelt of dit echt zo is, kun je dit nakijken in het Farmacotherapeutisch Kompas van het Zorginstituut.

Zoals ook hierboven benoemd schrijven artsen op aandringen van de overheid steeds vaker alleen de werkzame stof van medicijnen voor. Zo'n stof wordt door verschillende fabrikanten gemaakt en geleverd, waardoor hetzelfde middel verkrijgbaar is onder verschillende merken. 

Tot enkele jaren terug onderhandelden apothekers zelf over de prijs en behielden ze de kortingen meestal ook zelf. Tegenwoordig onderhandelt een aantal verzekeraars met fabrikanten. De prijzen van de meest gangbare middelen daalden daardoor sterk.

Medicijnbeleid

Zorgverzekeraars hanteren verschillende soorten medicijnbeleid. Een zorgverzekeraar mag zelf bepalen hoe hij zijn medicijnbeleid uitvoert. Hij moet dit wel in de polisvoorwaarden vermelden. Op hoofdlijnen zijn er 3 mogelijkheden. Elke mogelijkheid heeft (vaak lastige) gevolgen voor de consument.

1. De verzekeraar bepaalt

Preferentiebeleid

Voor iedere groep middelen met dezelfde werkzame stof kiest de verzekeraar 1 fabrikant (meestal degene bij wie hij de laagste prijs heeft bedongen). De apotheker moet dat merk leveren aan de verzekerden. Dit heet 'labelpreferentie'. De patiënt krijgt van de verzekeraar geen vergoeding voor medicijnen van andere producenten, tenzij de arts aangeeft dat een bepaald merk medisch noodzakelijk is. De voorschrijver moet dan ‘medische noodzaak’ (‘MN’) op het recept van het niet-preferente middel vermelden.

In de praktijk blijkt wel dat patiënten soms een alternatief medicijn meekrijgen. Ondanks dat de arts ‘MN’ op een recept schrijft. Dat komt omdat sommige zorgverzekeraars aan apothekers vragen kritisch te kijken naar de medische noodzakelijkheid. Wat de Consumentenbond betreft is een check op doelmatigheid door de apotheker goed. Maar dat mag niet op individuele basis gebeuren. Schrijft de arts een middel voor met medische noodzaak? Dan moet de apotheker dat middel aan de patiënt geven, vinden wij. Achteraf kan de apotheker de arts dan aanspreken. Wij vinden dat de patiënt hier geen last van mag hebben op het moment dat hij het geneesmiddel komt afhalen.

Het aantal preferente middelen verschilt per verzekeraar. Verzekeraars moeten op hun website aangeven van welke fabrikant zij medicijnen vergoeden. Het preferentiebeleid zorgde ervoor dat geneesmiddelenkosten de afgelopen jaren flink zakten. Ook patiënten hebben voordeel bij goedkope geneesmiddelen. Want geneesmiddelen vallen onder het verplicht eigen risico. Bij sommige verzekeraars betaal je geen eigen risico voor preferente middelen.

Het beleid heeft ook nadelen. Sommige verzekeraars wisselen meer dan 1 keer per jaar van fabrikant. Daardoor kan een verzekerde in de apotheek steeds een ander algemeen medicijn meekrijgen. Het is verwarrend als potjes en pillen steeds veranderen. Zeker voor patiënten die dagelijks meerdee medicijnen slikken. Daarom hebben wij tegen zorgverzekeraars gezegd hun voorkeursmiddelen maximaal 1 keer per jaar te veranderen. En dit tegelijk met de nieuwe polisvoorwaarden bekend te maken. Zo kunnen consumenten deze informatie meenemen bij de keuze van een zorgverzekering.

2. Apotheker en patiënt bepalen

Geen preferentiebeleid

Als de verzekeraar geen voorkeursbeleid voert, kiest de apotheker het merk. De patiënt kan ook voor andere, duurdere medicijnen een vergoeding krijgen.

3. De apotheker bepaalt

Apothekers bepalen binnen gemaakte afspraken met zorgverzekeraars welk middel ze uitgeven. Dit kan op verschillende manieren:

  • Laagsteprijsgarantie: de apotheker bepaalt welk middel hij uitgeeft, maar de zorgverzekeraar vergoedt alleen de prijs van het goedkoopste merk. Soms worden er nog prijsafwijkingen - van bijvoorbeeld 5% van de laagste prijs - geaccepteerd voor vergoeding. De afspraken tussen apotheek en leverancier gelden vaak langere tijd. Als bij een verzekeraar met deze regeling het uiterlijk en de verpakking van de medicijnen toch steeds veranderen, ligt dat aan het inkoopbeleid van de apotheker; de verzekeraar staat erbuiten.

  • Pakjesmodel of IDEA-contract: zorgverzekeraars kunnen ook met het grootste deel van de gecontracteerde apothekers een vaste, gemiddelde vergoeding per verpakking afspreken. Ongeacht soort medicijn, merk, inkoopprijs en medische noodzaak. Die afspraak geldt voor 2 jaar. Hierbij bepaalt de apotheker zelf welk middel hij uitgeeft. Op sommige medicijnen kan de scherp inkopende apotheker verdienen, op zeldzame en dure medicijnen legt hij toe.

  • Clustermodel of DSW-model: een zorgverzekeraar kan ook met het grootste deel van de gecontracteerde apothekers afspraken maken. Deze gaan over een vaste prijs per cluster van onderling vervangbare medicijnen. Ongeacht het merk, inkoopprijs en medische noodzaak. Die afspraak geldt in principe voor 2 jaar. Hierbij bepaalt de apotheker zelf welk merk hij van deze medicijnen uitgeeft. 

  • Historische prijzen: de vergoeding van de zorgverzekeraar is bepaald op basis van de prijs van het geneesmiddel in het verleden. Als de prijs gedaald is, profiteert de verzekeraar. Als de prijs gestegen is, legt de apotheek erop toe.

Onderstaand overzicht geldt voor het beleid van 2022.

Zorgverzekeraar (concern) Medicijnbeleid
Achmea Preferentiebeleid of IDEA-beleid
ASR Preferentiebeleid
CZ Preferentiebeleid (combinatie van artikelpreferentie en prijspreferentie)
DSW Clustermodel; voor medicijnen buiten het clustermodel geldt de laagsteprijsgarantie
Eno Preferentiebeleid (en laagsteprijsgarantie als er geen voorkeursgeneesmiddel is aangewezen)
EUcare Laagsteprijsgarantie
Menzis Preferentiebeleid
ONVZ Laagsteprijsgarantie
VGZ Preferentiebeleid; voor enkele middelen geldt laagsteprijsgarantie
Zorg en Zekerheid Preferentiebeleid

Op maat gemaakte medicijnen

Sinds 1 juni 2015 vergoeden zorgverzekeraars bepaalde op maat gemaakte bereidingen alleen nog als de patiënt eerst een individuele machtiging aanvraagt bij zijn zorgverzekeraar. Kan de patiënt die niet overleggen bij de apotheek, dan moet hij het middel zelf betalen. Ook hierbij zijn heel wat verschillen per verzekeraar. Op de website van de KNMP is een overzicht te downloaden van vergoedingen van alle op maat bereide medicijnen.

Tips voor vergoeding van medicijnen 

  • Op de website medicijnkosten.nl kun je zien of een middel in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) is opgenomen, of er nadere voorwaarden gelden (bijvoorbeeld preferentiebeleid), of je zelf moet bijbetalen voor het middel en of er een vervangend geneesmiddel is dat wel helemaal wordt vergoed.
  • Wie benadeeld wordt door een zorgverzekeraar die in de loop van het jaar de voorkeursmedicijnen verandert, heeft het recht om over te stappen naar een andere verzekeraar. Stuit dit op problemen bij de eerste verzekeraar? Klagen kan bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen.
  • Wisselt een apotheek steeds van leverancier? Overstappen kan, maar controleer of de nieuwe apotheek een contract heeft met de verzekeraar.

Wat vindt de Consumentenbond?

Beleidsmedewerker Carl Jakobs: 'De Consumentenbond heeft er bij de verzekeraars op aangedrongen hun voorkeursmiddelen maximaal 1 keer per jaar te veranderen en dit tegelijk met de nieuwe polisvoorwaarden bekend te maken, zodat consumenten er rekening mee kunnen houden bij hun keuze. De arts moet verantwoordelijk zijn en blijven voor alle medicatieaspecten.'

Ontvang het laatste zorgnieuws

Wil jij als eerste weten wat er verandert rondom je zorgverzekering? Meld je dan aan voor de ZorgCoach. We houden je per e-mail op de hoogte.

Aanmelden voor ZorgCoach

Zorg - ZorgAlert - Default

Ontvang het laatste zorgnieuws

Wil jij als eerste weten wat er verandert rondom je zorgverzekering? Meld je dan aan voor de ZorgCoach. We houden je per e-mail op de hoogte.

Aanmelden voor ZorgCoach

Alle verzekeraars

Van deze verzekeraar bieden de volgende aanvullende verzekeringen de onderstaande dekking in 2022.

a.s.r.

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Uitgebreid

100%, max. € 250,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage, m.u.v. terugbetaalregeling medicijnen)

€ 32,50

Anderzorg

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Bewuzt

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

CZ

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

CZdirect

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

De Friesland

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Ditzo

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

DSW Zorgverzekeraar

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

FBTO

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

HEMA

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Interpolis

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

inTwente Zorgverzekeraar

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Jaaah

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Just

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Menzis

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Nationale-Nederlanden

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Compleet

100%, max. € 150,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 47,00

OHRA

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Aanvullend

100%, max. € 25,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 13,45

Extra Aanvullend

100%, max. € 50,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 25,15

Uitgebreid

100%, max. € 150,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 48,95

ONVZ

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Vrije Keuze Benfit

100%, max. € 150,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage, m.u.v. terugbetaalregeling medicijnen)

€ 22,15

Vrije Keuze Optifit

100%, max. € 250,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage, m.u.v. terugbetaalregeling medicijnen)

€ 46,25

Vrije Keuze Topfit

100%, max. € 250,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage, m.u.v. terugbetaalregeling medicijnen)

€ 69,75

PMA zorgverzekering

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

PNOzorg

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

PNO Plus

100%, max. € 150,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 22,15

PNO Optimaal

100%, max. € 250,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 46,25

PNO Top

100%, max. € 250,- p.jr. (vergoeding eigen bijdrage)

€ 69,75

Pro Life

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Salland zorgverzekeringen

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Stad Holland Zorgverzekeraar

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

UnitedConsumers (VGZ)

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Univé

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

VGZ

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

VinkVink

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

ZEKUR

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

ZieZo van Zilveren Kruis

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Zilveren Kruis

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

Zorg en Zekerheid

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen

ZorgDirect

Uitleg

Vanaf prijs (per maand)

Deze verzekeraar heeft geen aanvullende verzekeringen die dekking bieden voor Medicijnen