Apparaat repareren is vaak lastig

Wegwerpmaatschappij

Europa wil dat producten langer meegaan. Daarom zet Europa in op repareren. Fabrikanten letten jarenlang vooral op lage productiekosten. Dat zorgde voor apparaten die lastig uit elkaar te halen zijn. Zo worden onderdelen steeds vaker niet meer vastgeschroefd, maar vastgelijmd. Volgens de Europese Unie moet dit anders.

De bestaande Ecodesign-regels, die eerst vooral draaiden om energieverbruik, zijn daarom uitgebreid. Sinds vorig jaar vallen ook repareerbaarheid, beschikbaarheid van reserveonderdelen en materiaalgebruik onder de wet 'Ecodesign for Sustainable Products Regulation'.

Verder komt er een aparte richtlijn: 'Recht op reparatie'. Deze richtlijn gaat in Nederland vanaf september 2026 in. Dit moet het voor consumenten makkelijker maken om een reparateur en reparatie-informatie te vinden.

Problemen met reparatie

Wij analyseerden tientallen meldingen van consumenten over problemen met reparatie. Deze meldingen geven inzicht in waar consumenten tegenaan lopen. Het gaat om verschillende producten: van printers en keukenapparatuur tot fietsen en witgoed. Uit de meldingen komen steeds dezelfde knelpunten naar voren.

Onderdelen vaak niet beschikbaar

Bij veel producten zijn reserveonderdelen niet los te krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor printers. Eenvoudige onderdelen, zoals inktopvangkussentjes, mag je bij sommige merken niet zelf vervangen.

Slechts voor een klein aantal productgroepen geldt nu een wettelijke verplichting voor reserveonderdelen: koelkasten, televisies, vaatwassers, wasdroger en wasmachines.

Reparatie duurt te lang

De aankomende richtlijn Recht op reparatie stelt dat een reparatie binnen een ‘redelijke termijn’ moet plaatsvinden. Wat redelijk is, staat niet vast. In de praktijk lopen consumenten soms maandenlang tegen wachttijden aan, bijvoorbeeld bij elektrische fietsen. Dat ontmoedigt repareren.

Reparatie is vaak te duur

Een terugkerend probleem zijn de hoge kosten. Reparaties lopen soms op tot meer dan de helft van de nieuwprijs van het product. Ook losse onderdelen zijn vaak duur.

Reparateurs vinden blijft lastig

Onderdeel van het Recht op reparatie is een platform waar consumenten reparateurs kunnen vinden. In Nederland bestaat dit al in de vorm van het Nationaal Reparateursregister. Hierin staan enkele honderden erkende reparateurs. Toch ervaren consumenten nog regelmatig problemen. Bijvoorbeeld als er discussie ontstaat met de reparatieservice.

Gevolgen voor consumenten

Door gebrek aan onderdelen, hoge kosten en lange wachttijden kiezen consumenten vaak toch voor vervanging en niet voor reparatie. Dat vergroot de afvalberg. En is slecht voor de portemonnee. Ook is het voor consumenten lastig om vooraf in te schatten of reparatie kansrijk is, omdat informatie over levensduur en veelvoorkomende mankementen ontbreekt.

Europese regels nog niet voldoende

De Europese regels zijn belangrijke stappen richting betere repareerbaarheid. Maar in de praktijk schieten ze nog tekort. Ze gelden lang niet voor alle producten. Voor witgoed zijn al verplichtingen opgenomen over welke onderdelen beschikbaar moeten zijn en hoe lang. Voor bijvoorbeeld laadpalen, printers en kleinere apparaten bestaan zulke regels nog nog niet. Consumenten zijn daardoor afhankelijk van de welwillendheid van fabrikanten.

Zolang wetgeving niet geldt voor alle productgroepen en reparatie duur en traag blijft, verandert er voor veel consumenten weinig. Wij blijven volgen of fabrikanten hun verantwoordelijkheid nemen. Ook blijven wij volgen of reparatie echt de norm wordt.