! Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid en snelheid om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Alle artikelen

Artikelen binnen Gezond eten

Is eten volgens de Vegan Schijf gezond?

Eten volgens de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum is gezond. De Nederlandse Vereniging voor Veganisme vindt de Schijf van Vijf niet goed bruikbaar voor veganisten. Daarom ontwikkelde zij de Vegan Schijf. Helpt deze schijf veganisten om gezond te eten?

Aniek Aarsman

Aniek Aarsman , Expert Voeding & Gezondheid Gepubliceerd op:5 augustus 2021

vegan-schijf_1200x800px

Niet gezonder dan Schijf van Vijf

De Vegan Schijf is niet gezonder dan de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Wel kan de Vegan Schijf je op weg helpen om gezond en veganistisch te eten.

Voor je gezondheid, dierenwelzijn en het milieu is het goed om minder dierlijke producten te eten. Volgens de Gezondheidsraad hangt het eten van bewerkt en rood vlees samen met een hoger risico op het krijgen van een beroerte, diabetes en kanker. Maar een veganistisch eetpatroon is niet automatisch het meest gezond. Want in dierlijke producten zitten ook gezonde stoffen, zoals vitamine B12 en calcium.

Goede punten aan de Vegan Schijf

Veganisten eten geen dierlijke producten. Daarom is het slim om als veganist te letten of je voldoende eiwit, ijzer, vitamine B1, vitamine B2, vitamine B12 en calcium binnenkrijgt. Want deze voedingstoffen zitten vooral in dierlijke producten. De Vegan Schijf speelt hier goed op in door:

  • De helft van de schijf in te delen voor eiwitrijke producten. Dat zijn volkoren granen, peulvruchten, tofu, tempé, noten, pinda’s, pitten en zaden. Dit zijn ook bronnen van ijzer, vitamine B1 en vitamine B2.
  • Extra aandacht voor het eten van calciumrijke producten. In het midden van de schijf (binnenste cirkel) staan de calciumrijke producten uit de vakken groente, fruit, noten en peulvruchten.
  • Vitamine B12 supplementen aan te bevelen. Dat is ook het advies van het Voedingscentrum.
  • Verder zegt de Vegan Schijf om voldoende vocht te drinken en voldoende groente en fruit te eten. Dat is natuurlijk altijd gezond.

Minder goede punten aan de Vegan Schijf

Vitamine D en vetten

De Vegan Schijf adviseert vitamine D-supplementen, maar geen smeer- en bereidingsvetten. Dat is vreemd. Smeer- en bereidingsvetten zijn juist een bron van vitamine D. In Nederland wordt vitamine D toegevoegd aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten.

Tegenwoordig zijn de meeste helemaal plantaardig. Eet je deze producten, dan is een vitamine D supplement minder snel nodig. Ook zijn vetten een belangrijke bouwstof en brandstof voor ons lichaam. Ze leveren vitamine A en E. De Vegan Schijf heeft wel een vak voor noten, die zijn ook rijk aan de gezonde vetten.

Sommige doelgroepen krijgen een duidelijk advies om vitamine D-supplementen te gebruiken. Zoals ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een donkere huid. Maar is geen specifiek advies alleen maar omdat je veganistisch eet.

Vis met omega 3 

Het Voedingscentrum raadt aan om elke week vette vis te eten. Vette vis heeft namelijk een positief effect op de gezondheid. Waarschijnlijk komt dit door de omega 3 vetzuren EPA en DHA in vis. Voor een veganist is het lastiger om voldoende EPA en DHA binnen te krijgen. Want dat zit vooral in vis en weinig in plantaardige voeding. 

Het advies van de Vegan Schijf is om als veganist omega 3-supplementen van plantaardige bron te nemen. Alleen weten wetenschappers nog niet zeker of omega 3-supplementen dezelfde effecten hebben als vis.

Calciumrijke producten

De Vegan Schijf beveelt specifiek aan om calciumrijke producten te eten. Maar de Vegan Schijf maakt niet duidelijk wat voldoende calcium is. Wil je je calciumbehoefte halen uit groente, fruit en peulvruchten dan moet je daar veel van eten. Het Voedingscentrum adviseert daarom om ook zuivelvervangers verrijkt met calcium te nemen. Het liefste ook met vitamine B12.

Jammer genoeg vertelt de Vegan Schijf niet hoeveel je uit elke vak moet eten om voldoende voedingstoffen binnen te krijgen. Dat maakt de Vegan Schijf niet zo praktisch.

Raadpleeg een diëtist

Wil je veganistisch gaan eten? Een diëtist helpt je om een volwaardig voedingspatroon te ontwikkelen. De Vegan Schijf kan in combinatie met het advies van een diëtist een handig hulpmiddel zijn.

Duurzaamheid

Een veganistisch eetpatroon is altijd diervriendelijker. Maar het is niet eenvoudig om te beoordelen hoeveel duurzamer een veganistisch eetpatroon is. Duurzaamheid bestaat uit verschillende aspecten. Van waterverbruik tot biodiversiteit en van arbeidsomstandigheden tot de uitstoot van broeikasgassen.

Bij een veganistisch (plantaardig) dieet worden grondstoffen efficiënter benut dan bij een dierlijk dieet. Bij vlees eet je indirect ook alle plantaardige voeding die het dier tijdens zijn of haar leven binnenkrijgt.

Er is water, energie en land nodig om diervoeding te maken. Bij plantaardige producten is dit niet het geval en dat maakt het efficiënter. Ook zorgt een plantaardig dieet voor een lagere uitstoot van broeikasgassen en is het minder milieubelastend. 

Recent onderzoek van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) (pdf) toont aan dat een voedingspatroon zonder dierlijke producten het meest duurzaam is. Wanneer we wereldwijd de broeikasgassen willen terugdringen en de biodiversiteit terugbrengen, kunnen we het beste allemaal plantaardig gaan eten. 

 

Lees verder

Artikelen binnen Gezond eten

Alle artikelen

Artikelen binnen Gezond eten

Nieuw & interessant

  • rood-vlees
    19 aug.

    Stop subsidie ongezonde voeding

    De Europese Unie subsidieert campagnes waarmee producenten voedingsmiddelen promoten. Ook vlees en alcoholhoudende drank komen ervoor in aanmerking. Wij vinden dat de EU campagnes voor ongezonde of niet duurzame voeding niet langer moet subsidiëren.
  • zwart-softijs
    11 jun.

    Hoe gezond is houtskool in je eten?

    Van zwart ijs tot zwarte drankjes. Zwarte voeding is wereldwijd een hype. De zwarte kleur komt van houtskool. Maar is houtskool in voeding wel gezond?
  • Voedsel bewaren in coronacrisis
    11 jun.

    Verstandig omgaan met eten

    Door verstandig met eten om te gaan blijf je gezond en duurzaam. Wij geven je tips.
  • Supermarkt voeding label lezen
    25 mei.

    Puur natuur of pure marketing?

    Op allerlei bewerkte voedingsmiddelen staan kreten als ‘puur’ en ‘natuurlijk’. Maar pakjes en zakjes zijn eigenlijk niet zo natuurlijk. Wat betekenen zulke claims dan?