Meta doet te weinig tegen frauduleuze advertenties

Persbureau Reuters onthulde in november hoe Meta jaarlijks miljarden verdient aan frauduleuze advertenties. Meta is het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp.

Volgens een interne schatting uit eind 2024 zou ongeveer 10% van Meta’s jaaromzet van 160 miljard dollar afkomstig zijn van reclame voor scams en illegale producten. 

Reuters meldt dat Meta’s systemen die verdachte advertenties herkennen pas ingrijpen bij minstens 95% zekerheid. Bij twijfel mag de adverteerder blijven adverteren, maar tegen een hoger tarief. Zo wil Meta fraude ontmoedigen, maar dit zorgt ook voor meer inkomsten voor Meta.

Gebruikers zijn de dupe

Als gebruikers op een frauduleuze advertentie klikken, krijgen ze meer van dit soort reclame te zien. Dat komt door Meta’s systeem van gepersonaliseerde advertenties.

Eerder geklaagd 

We zien al jaren dat Meta adverteerders nauwelijks controleert en niet voldoende doet met de meldingen over valse advertenties. Daardoor worden veel consumenten opgelicht terwijl dat voorkomen had kunnen worden. In september 2024 klaagden we hierover bij de Europese Commissie, de toezichthouder voor de grootste onlineplatforms in de EU. Die heeft onze klacht nog altijd in onderzoek.

Steekproef onbetrouwbare webshops 

Om te checken of Meta iets heeft gedaan met de klacht, deden we in december 2025 een nieuwe steekproef. We keken hoeveel onbetrouwbare webshops adverteerden op de platforms van Meta en Google. 

• We verzamelden 30 nieuwe nepwebshops, onder andere via de zwarte lijst van de politie en keken welke van deze shops in de advertentiebibliotheken van Meta en Google voorkwamen. 
• Van deze 30 deden er 16 aan klantenwerving via Facebook en Instagram. Daarin is niks veranderd tegenover onze vorige steekproef, in 2024. 
• Google scoort beter: in beide steekproeven adverteerde slechts 1 onbetrouwbare shop via Google. 

Meta om 3 redenen 'favoriet' 

Een blik op de advertentiestatistieken van de nepshops leert ons wáárom het advertentieplatform van Meta favoriet is bij de criminelen: 

1. Bekende namen niet gecheckt

Meta controleert niet of nauwelijks op misbruik van bekende merken en beroemdheden in de advertenties. Terwijl fraudeurs graag gebruikmaken van bekende merknamen en bekende gezichten om betrouwbaar over te komen.

12 van de 30 nepwebshops in onze steekproef adverteerden met Lidl-producten op Facebook en Instagram. Onder andere boor- en zaagmachines van het huismerk Parkside. Deze 3.000 'Lidl'-advertenties werden bij elkaar 4 miljoen keer aan Facebook- en Instagramgebruikers getoond.

2. Slap optreden bij fraude

Een ander terugkomend probleem is dat Meta vaak slap optreedt als het ziet dat een adverteerder het advertentiebeleid of regelgeving overtreedt. Het haalt slechts een klein deel van de nepadvertenties weg. Zelfs als ze naar dezelfde onbetrouwbare webwinkel linken. 

3. Geen verificatie adverteerder 

Een laatste probleem is dat Meta de identiteit van de adverteerder nauwelijks checkt. Zelfs met compleet verzonnen gegevens kun je adverteren.

We konden (net als in 2024) op Facebook en Instagram een advertentiecampagne starten met een verzonnen naam, een nieuw gemaakt e-mailaccount en een prepaid mobiel nummer. Een fraudeur kan het advertentietegoed met gestolen creditcardgegevens betalen, of een katvanger vragen een iDEAL-betaling te doen. Een katvanger is iemand die z'n naam en gegevens uitleent voor criminele activiteiten.

Adverteren via Meta kan dus behoorlijk anoniem en daar houden fraudeurs van. 

Klagen heeft weinig zin

We hebben 27 advertenties die duidelijk nep waren gemeld bij Meta. Slechts 4 frauduleuze advertenties werden weggehaald. Bij de rest kregen we als reactie dat de advertenties ‘al niet meer actief’ zouden zijn. Maar dat betekent dat ze later weer wel actief kunnen worden. Beter is als Meta de advertenties meldt als verdacht of nep en voorkomt dat ze opnieuw kunnen worden vertoond. 

Bij een klein deel vroeg de moderator meer informatie te geven, maar hoorden we hierna niets meer. Conclusie: klagen bij Meta over frauduleuze advertenties heeft weinig zin.

En Google dan?

Google lijkt minder last te hebben van advertenties voor nepshops en andere malafide activiteiten. Het bedrijf zegt dankzij verbeterde opsporingssystemen en meer moderatoren jaarlijks enkele miljarden nepadvertenties offline te halen. 

Een vrij nieuwe maatregel van Google lijkt ook effectief: het bedrijf vereist bij steeds meer adverteerders wereldwijd een ‘verificatie’ voordat ze mogen adverteren.

Spoeddienst-oplichters

Ondanks de verschillende maatregelen kampt Google nog wel met een belangrijk probleem. Oplichters die in de zoekmachine adverteren met een ‘lokale’ spoeddienst, om je 24/7 te helpen bij een slot openkrijgen, een riool ontstoppen of een andere spoedklus.

De adverteerders spelen slim in op een dringende behoefte aan hulp. Ze beloven in hun Google-advertentie een geweldige en snelle service en lijken redelijke tarieven te rekenen. Eenmaal in je huis rekenen de klussers extreem hoge bedragen voor eenvoudige werkzaamheden die ze vaak niet eens goed uitvoeren.

Dit probleem speelt al jaren. Google nam na overleg met de Consumentenbond en toezichthouders wel een paar maatregelen. In 2021 werden alle slotenmakeradvertenties in Nederland verwijderd vanwege de omvang van de oplichting. In februari 2024 stopte Google ook met advertenties voor loodgieters.

Nog steeds klachten

Helaas verschijnen er ondanks de maatregelen nog steeds klachten over diverse spoeddiensten, onder andere op reviewplatform Trustpilot. 

Zo herken je foute advertenties 

Goedkope merkproducten

Criminelen adverteren graag met populaire merkproducten die ze opvallend goedkoop aanbieden. De advertenties leiden vaak naar een nepwebwinkel die meestal binnen een paar maanden uit de lucht is.

Webadres klopt niet

Elke advertentie linkt door naar een webpagina. Check dit webadres goed, want soms staat in de advertentie een bekend beeldmerk maar is de doorlink naar een nagemaakte winkel. Voer het webadres van elke onbekende webshop in bij veiliginternetten.nl/scamcheck om advies op te vragen. Een site die jonger is dan een half jaar is verdacht. Een lage TrustScore (minder dan 3 sterren) is ook een teken aan de wand. 

Schaarse producten

Oplichters spelen in hun advertenties ook graag in op schaarste, zoals met tickets voor populaire events. Het veiligst koop je tickets bij het officiële voorverkoopadres van het event of de artiest. Op weetwaarjekoopt.nl staan meer betrouwbare ticketverkopers en doorverkoopplatforms genoemd. 

Unieke beleggingskans

Op zoek naar meer rendement voor je spaargeld? Criminele aanbieders beloven in advertenties gouden bergen met een veelbelovend maar vaag plan. Maar zij zijn niet geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten. Check vooraf op afm.nl het register voor beleggingen mét toezicht.