Pas op met je WhatsApp-gebruikersnaam

De optie een gebruikersnaam te kiezen hoort bij een update van WhatsApp die deze week wordt uitgerold. Gebruikers vinden de optie in de profielinstellingen. Zie Instellingen > Account > Gebruikersnaam.

Het kan zijn dat de app op jouw toestel nog niet is bijgewerkt en je dus nog geen gebruikersnaam kunt aanmaken. Dan moet je nog even geduld hebben.

Als je nu in WhatsApp een gebruikersnaam kiest, kun je hem nog niet direct gebruiken. Die mogelijkheid volgt pas later dit jaar. Het gaat dus eigenlijk om het reserveren van de naam.  

Drie keuzes 

Even opletten bij het reserveren van jouw gebruikersnaam. Je hebt in grote lijnen 3 keuzes via Instellingen > Account > Gebruikersnaam: 

1. Je kunt ervoor kiezen je huidige Facebook- of Instagram-naam óók te gebruiken voor WhatsApp
   Om deze keuze te kunnen maken moet je jouw accounts met elkaar verbinden via het Meta- accountcentrum. Meta vraagt hiervoor jouw expliciete toestemming.
2. Je bedenkt zelf een unieke gebruikersnaam
   Hij moet beginnen met een letter en tussen de 3 en 35 tekens lang zijn. Korte namen zullen al snel vergeven zijn. Je mag overigens een punt gebruiken, dus bijvoorbeeld voornaam.achternaam.
3. Je negeert de optie een gebruikersnaam te kiezen
   Het is niet verplicht. Je blijft alleen bereikbaar via jouw mobiele nummer.

Slecht voor je privacy

De eerste keuze lijkt misschien comfortabel als je op Instagram en/of Facebook zit, maar is slecht voor je privacy. Want in de kleine lettertjes staat dat je zo moederbedrijf Meta het recht geeft meer data van jou aan elkaar te knopen.

Meta voegt al jaren gegevens van Facebook, Instagram en WhatsApp samen. Nu koppelt Meta die gegevens nog meer aan elkaar. Overigens gaat het bij WhatsApp niet om de inhoud van de appjes. Maar wel om veel andere data, zoals je locatie.

Meta is vooral een advertentiebedrijf. Het verdient miljarden met advertenties op maat. Het bedrijf maakt advertenties nog persoonlijker door je accounts te koppelen. Ook volgt Meta beter wat je doet. Zo bepaalt het wat jij wel en niet ziet. Dat levert Meta mogelijk meer inkomsten op. Maar dit gaat wel ten koste van de privacy van de platformgebruikers. 

Minst schadelijke keuze

De minst schadelijke keuze is in WhatsApp zelf een gebruikersnaam kiezen (dus optie 2). Dan is de account-koppeling niet nodig. 

Fraudegolf 

Er is niet alleen een mogelijk privacyprobleem. In de afgelopen jaren was er ook veel WhatsApp-fraude in Nederland. WhatsApp-gebruikers kregen massaal allerlei hulpverzoeken van (zogenaamde) familieleden. Berichtjes zoals ‘Mam, ik heb een nieuwe telefoon, vandaar dat je een ander nummer ziet. Kun je mij een bedrag voorschieten’. 

Deze fraudevorm lijkt over zijn hoogtepunt heen. Maar door het ‘naam-appen’ krijgen de fraudeurs een nieuwe kans om toe te slaan.

Stel: iemand heet op Facebook Henk Dubois en staat daar trots op de foto met dochter Eva. De kans is vrij groot dat hij straks op WhatsApp ook Henk Dubois heet. Een crimineel kan contact opnemen met Henk. Daarbij kan de crimineel de WhatsApp-gebruikersnaam van Eva Dubois gebruiken, zich voordoen als zijn dochter en om geld vragen.

Geheime code

Meta heeft het frauderisico op zich wel in de gaten. WhatsApp laat je bij het kiezen van een gebruikersnaam namelijk een geheime code aanmaken. Die code moeten nieuwe contacten (dus ook criminelen) opgeven voordat ze een appgesprek met je aan kunnen knopen.

Helaas wordt deze ‘gebruikersnaamcode’ niet standaard aangemaakt.  Je moet er zelf voor kiezen. Dit gaat via Instellingen > Account > Gebruikersnaam > Neem contact op met mij via mijn gebruikersnaam. Verander de standaard keuze ’Iedereen’ in ‘Mensen die mijn code kennen’. 

Lang verhaal kort: standaard is WhatsApp niet op zijn veiligst ingesteld. En dat is eigenlijk best schandalig. 

Tip: Signal

De beste keuze voor je privacy is Signal gebruiken in plaats van WhatsApp. Ook hierbij kun je een gebruikersnaam kiezen om te delen met nieuwe contacten. Signal verzamelt anders dan Meta geen persoonsgegevens voor het leveren van persoonlijke advertenties. 

Je hoeft niet in een keer over te stappen. Je kunt beide berichtenapps ook een tijdje naast elkaar gebruiken.