TikTok Shop heeft 5 grote problemen

Vanaf half juni is TikTok Shop actief. TikTok breidt zijn sociale-media-platform uit met een winkelomgeving. Toont een influencer bijvoorbeeld een nieuw model badpak in haar video? Dan verschijnt onderaan een grote koopknop. De koopknop komt alleen in beeld bij gebruikers die zeggen dat ze 18 jaar of ouder zijn.

In ons eerste nieuwsbericht over de introductie van TikTok Shop demonstreerden we al hoe de nieuwe koopoptie werkt. De video’s met koopoptie verschijnen niet zomaar. Ze passen bij onderwerpen waarvan TikTok denkt dat ze je interesseren. Met een druk op de koopknop bevestig je de aanschaf van voorgestelde producten.

Verschillende problemen

We hebben TikTok Shop nog eens met een kritische bril bekeken en zien verschillende problemen.

Probleem 1: impulsaankopen

De shop-functie zal TikTok-gebruikers vermoedelijk verleiden tot impulsaankopen. Het algoritme suggereert koopvideo’s. Dat is een groot probleem, want impulsaankopen zijn niet duurzaam. Shoppen als entertainment. Ten koste van het milieu en schaarse grondstoffen.

Probleem 2: jongeren in de schulden

Jongvolwassen TikTok-gebruikers lopen het meeste risico op onnodige aankopen. Zij zijn extra gevoelig voor adviezen en verkooppraatjes van influencers. Daar komt bij dat ze vaak relatief weinig te besteden hebben. Een deel van de tiktokkers zal in de schulden komen. Vooral de jongste gebruikers die nog niet goed met geld hebben leren omgaan.

Bij de lancering van TikTok Shop is er nog geen optie voor achteraf betalen. Wij hopen dat dit zo blijft. Het risico op schulden zou er flink door toenemen.

Probleem 3: gedoe met retouren

In Spanje en Duitsland is de TikTok Shop al een tijdje actief. In die landen hebben we de winkelfunctie de afgelopen maanden geprobeerd. We bestelden kinderkleding, chocola en een usb-stekker. Wel 4 van de 5 producten kwamen meer dan een dag te laat.

Problematischer was dat we 1 van de 5 producten (de usb-stekker) niet konden terugsturen. De verkoper weigerde ons retourverzoek en gaf geen retouradres op. We protesteerden zowel bij de verkoper als bij TikTok zelf. Maar steeds werd ons verzoek afgewezen.

Van de honderden kritische recensies over TikTok Shop op reviewplatform Trustpilot gaat bijna de helft over retourproblemen en je geld terugkrijgen. Retourgedoe komt dus vaker voor.

Op ons tijdelijke adres in het buitenland konden we de kwaliteit van de via TikTok gekochte producten niet goed onderzoeken. Daarom doen we daar geen uitspraken over.

Probleem 4: vage leveranciersinformatie

TikTok Shop maakt niet altijd duidelijk wie de verkoper is. Veel verkopers zijn Chinese handelaren. Die tonen soms meerdere namen en adressen bij hun bedrijfsinformatie. Dat maakt de informatie verwarrend. Dit constateerde een Duitse consumentenorganisatie vorig jaar ook al. 

Door gebrekkige leveranciersinformatie ontstaat een risico. Bij productveiligheidsproblemen willen markttoezichthouders snel contact opnemen met de verkoper. Dat wordt lastig als TikTok onduidelijke verkopers toestaat.

Probleem 5: bye bye, privacy

Misschien wel het meest prangende probleem is TikTok zelf. De app is rampzalig voor je privacy. Praktisch elke handeling wordt geregistreerd en zonder je toestemming voor allerlei doeleinden gebruikt. 

Daarom steunen wij stichting Take Back Your Privacy in haar rechtszaak tegen TikTok. Volgens ons verzamelt het platform veel te veel gegevens van kinderen. Denk aan hoelang een kind naar video’s kijkt, waar die video’s over gaan, enzovoort.

TikTok gebruikt al die data om een gedetailleerd profiel van de gebruiker te maken. Daarmee maakt het platform advertenties persoonlijker.

Kans voor kleine ondernemers?

We zien niet alleen problemen. Kleine ondernemers kunnen via TikTok ook een nieuw publiek vinden. Voor sommige consumenten is het handig om een product meteen in gebruik te zien. In een livevideo kun je de verkoper zelfs om een demonstratie vragen. Dat kan nog voordat je het product koopt.

Toch baren de komst en werking van TikTok Shop ons vooral zorgen. We zullen de introductie van TikTok Shop op de voet volgen.