icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Kind erkennen en gezag aanvragen

Krijgen jullie een baby, maar zijn jullie niet getrouwd of geregistreerd als partners? Dan is de vader niet vanzelf de wettelijke vader. Daarvoor moet hij eerst het kind erkennen en het gezag regelen.
Lauri Ten Grotenhuis
Lauri Ten Grotenhuis

Expert Woning & Huishouden

kind erkennen

Wanneer wel en niet erkennen?

Er zijn verschillende mogelijkheden:

  • Zijn jullie getrouwd of als partners geregistreerd? Dan wordt de man automatisch de juridische vader. Het maakt daarbij niet uit of hij de biologische vader is.
  • Ook als 2 vrouwen zijn getrouwd of geregistreerd partner zijn, is erkenning niet nodig. De duomoeder wordt automatisch moeder van het kind.
  • Bij adoptie worden gehuwden en geregistreerde partners beiden juridische ouders van het kind. Dat kunnen ook 2 mannen zijn.

Als jullie dus niet getrouwd zijn en geen geregistreerd partnerschap hebben, kan je partner en/of biologische vader het kind erkennen. De vader legt door de erkenning vast dat hij het vaderschap aanvaardt. Hij heeft vanaf dat moment de plicht om ­(samen met de moeder) het kind financieel te onderhouden tot het 21 jaar is. 

Ook heeft hij na een scheiding recht op omgang, informatie en consultatie. De verzorgende ouder heeft dan de wettelijke plicht om hem te informeren over belangrijke ontwikkelingen rondom het kind. Verder krijgt het kind door de erkenning het recht op (een deel van) de erfenis van de vader. 

Je kind erkennen: hoe werkt dat?

De vader kan het kind al tijdens de zwangerschap erkennen. Dit heet ‘erkenning van de ongeboren vrucht’. Erkennen kan op het gemeentehuis in jullie woonplaats. Woont je partner in een andere gemeente dan jij? Dan kunnen jullie kiezen. Je kind erkennen kan ook nog als het kind al ouder of zelfs meerderjarig is. Na 16 jaar heeft de vader daarvoor alleen de toestemming van het kind nodig.

Jullie eerste kind

Is dit jullie eerste kind en kiezen jullie ook meteen de achternaam? Dan moet je als moeder persoonlijk aanwezig zijn bij het erkennen. Het is daarom het handigst om dit tijdens de zwangerschap te doen. Goed om te weten: zonder erkenning krijgt het kind automatisch de achternaam van de biologische moeder.

Als je al een kind hebt

Hebben jullie al een kind? Dan kun je als moeder ook schriftelijk toestemming geven voor de erkenning. Jullie kunnen geen achternaam meer kiezen. Alle kinderen uit dezelfde relatie krijgen dezelfde achternaam als het eerste kind.

De vader kan een volgend kind ook pas na de bevalling erkennen, tegelijk met de geboorteaangifte in de gemeente waar het kind geboren is. De geboorteaangifte moet je binnen 3 dagen doen.

Ouderlijk gezag aanvragen

Nadat je partner het kind heeft erkend, is hij of zij nog geen wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Daarvoor moet hij of zij eerst het ouderlijk gezag aanvragen. Jullie moeten samen het verzoek hiervoor indienen. Daarvoor moet je een formulier naar de rechtbank sturen.

Ben je getrouwd of geregistreerd partner? Dan hebben jullie vanzelf beiden het gezag.

Wat is ouderlijk gezag?

Het ouderlijk gezag is de plicht en het recht van een ouder om een kind te verzorgen en op te voeden. Heb je het (mede-)ouderlijke gezag, dan kun je officiële handelingen verrichten namens het kind. Denk hierbij aan het voeren van een rechtszaak of het zetten van een handtekening. Het ouderlijk gezag stopt automatisch als je kind 18 jaar oud is.

Is je kind jonger dan 14 jaar? Dan ben je als ouders (met ouderlijk gezag) ook aansprakelijk voor wat je kind doet. De schade die je kind veroorzaakt, valt mogelijk onder de dekking van je aansprakelijkheidsverzekering. Is je kind tussen de 14 en 16 jaar? Dan hangt het af van de situatie of je als ouders aansprakelijk bent. Als je kind 16 is, is hij zelf aansprakelijk.

Ook na een scheiding houden jullie allebei het ouderlijk gezag. Je kunt dan geen belangrijke beslissingen nemen zonder medeweten en akkoord van de andere ouder. Denk bijvoorbeeld aan de schoolkeuze, verhuizen met je kind naar een andere woonplaats of alleen met je kind op vakantie gaan naar het buitenland.

Reis je alleen met je kind(eren) naar het buitenland? Dan heb je toestemming nodig van de andere ouder. Hiervoor moet je een toestemmingsformulier invullen.

Wil je als biologische moeder geen toestemming geven aan de vader of duomoeder voor de erkenning of het verkrijgen van ouderlijk gezag? Of wil de vader het kind niet erkennen? Dan kun je dit als vader, moeder of duomoeder alsnog proberen af te dwingen via de rechtbank.

Voogdij vastleggen

Hebben jullie samen het gezag en overlijdt één van jullie? Dan krijgt de andere ouder automatisch alleen het gezag. Ook mag je als ouders bepalen wie na jullie overlijden als voogd het gezag over jullie kind(eren) krijgt. Dat kan 1 persoon zijn, maar dat kunnen ook 2 personen zijn. De voogdij kun je vastleggen in een testament bij de notaris of registeren in het gezagsregister.

Leg je niets vast? Dan neemt de rechter een beslissing als jullie overlijden. De rechter raadpleegt de families en bekijkt samen met hen wat de beste oplossing is. Lees meer over het regelen van de voogdij.

Lees ook:

Meer tips over je zwangerschap en je baby?

Bronnen: juridischloket.nl, rijksoverheid.nl, rechtspraak.nl.

Nieuw & interessant