icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Ontdek de Gezondgids |

Word abonnee en kies je korting / cadeau.

Gezondgids 45x45

Wel een kind, niet getrouwd: wat moet je regelen?

Wettelijk gezien is er een groot verschil tussen het krijgen van een kind mét en zónder boterbriefje op zak. Hoe regel je de zaken goed en beperk je financiële risico’s?
Lauri Ten Grotenhuis
Lauri Ten Grotenhuis

Expert Woning & Huishouden

regelen-niet-samenwonend

Wettelijk is er niets geregeld

Als je een kind krijgt en niet getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, is er wettelijk gezien vrijwel niets geregeld. Je zult daarom zelf de zaken goed moeten regelen. Zo moet je als vader of duomoeder of -vader het kind erkennen en het gezag aanvragen.

Maar ook is het verstandig om vast te leggen wat er gebeurt als de relatie stukloopt, of als 1 van jullie overlijdt. Doe je dat niet, dan is het vaak lastig om de financiële gevolgen op te vangen.

Wat gebeurt er als je niets vastlegt?

Als je niets regelt, blijven jullie vermogens strikt gescheiden, met uitzondering van een eventuele gezamenlijke bankrekening. Dit zijn de aandachtspunten:

  • Overlijdt 1 van jullie? Als samenwonend stel ben je wettelijk gezien niet elkaars erfgenaam. Het vermogen en de bezittingen van de partner gaan dan naar de wettelijke erfgenamen.
    Als er kinderen zijn, zijn zij dat.
    Zijn er geen kinderen, dan gaat alles naar verdere familie van de overledene.
  • Eindigt jullie relatie? Dan moet je bezittingen en gezamenlijk geld in overleg verdelen. Jullie blijven na de relatiebreuk allebei verantwoordelijk voor de verzorging, opvoeding en ontwikkeling van jullie kind(eren). De afspraken hierover leg je vast in een ouderschapsplan.
    Als je nog samen door 1 deur kunt, kun je kiezen voor co-ouderschap. De kinderen wonen dan deels bij de 1 en deels bij de ander. Je spreekt zelf onderling af hoe je de zorg voor de kinderen verdeelt.
    Jullie dragen allebei bij in het levensonderhoud van de kinderen.
    Als de inkomens ongelijk zijn of het kind bijvoorbeeld meer bij de ene ouder woont, kunnen jullie ook kinderalimentatie afspreken. Daarvoor hoeven jullie niet naar de rechter.

Wat heb je aan een samenlevingscontract?

De meeste stellen die gezamenlijk een huis kopen, sluiten ook een samenlevingscontract af. Hierin staat onder meer wat er gebeurt met beide vermogens als je uit elkaar gaat, bijvoorbeeld als de een veel meer geld in het huis heeft gestoken. En wat gebeurt er met de woning bij overlijden?

Je kunt in een samenlevingscontract een ‘verblijvingsbeding’ voor gemeenschappelijke goederen opnemen: de langstlevende partner krijgt dan het volledige eigendom over die goederen, wanneer de ander overlijdt. Zoals de gezamenlijk gekochte koopwoning en inrichting, zodat je ook na overlijden van de ander in je eigen huis kunt blijven wonen.

Maar zodra er kinderen komen, wordt de situatie anders.

Met een kind wordt alles anders

Krijg je als samenwonend stel een kind? Dan volstaat het verblijvingsbeding niet meer. Volgens de wet hebben kinderen bij overlijden van de ouder namelijk altijd recht op hun legitieme portie. De legitieme portie is een geldbedrag ter grootte van de helft van wat het kind geërfd zou hebben zónder het verblijvingsbeding. Dat moet binnen 6 maanden aan het kind worden betaald.

Ook als het gaat om een jong kind dat dit zelf niet kan opeisen, kun je hier niet omheen. Dan moet het geld uit de stenen worden gehaald. Hierdoor is de kans groot dat de langstlevende partner het huis moet verkopen en misschien zelfs in geldproblemen komt.

Dit kun je voorkomen door je partner in een testament tot erfgenaam te benoemen. In feite is dan de ‘wettelijke verdeling’ van toepassing, die ook geldt voor getrouwde stellen met een kind en zonder testament. Het kind is dan nog wel erfgenaam, maar wordt in de erfrechtelijke wachtkamer gezet. Hij moet voor zijn erfdeel wachten tot na het overlijden van de andere (stief)ouder.

In het testament vraag je het kind bovendien af te zien van de legitieme portie, zodat hij de constructie niet kan frustreren.

Als je in een huurhuis woont

Ook als je in een huurhuis woont, kun je voor zo’n constructie kiezen (samenlevingscontract en 2 testamenten). Al zal de noodzaak waarschijnlijk minder groot zijn dan bij een koopwoning: bij een koopwoning vormt de woning onderdeel van de nalatenschap, een huurwoning heeft niets met de nalatenschap te maken.

Bij overlijden van de ouder/hoofdhuurder gaat de huur automatisch over naar de andere  ouder, als die als medehuurder staat geregistreerd. De aanwezigheid van een kind doet daar niets aan af. Ook al zou het kind zijn legitieme portie opeisen: de overblijvende ouder wordt daardoor niet uit de woning gezet.

Extra aandachtspunt: Voorkom dat je uit de woning wordt gezet doordat je niet als hoofd- of medehuurder staat geregistreerd.

Huwelijk of geregistreerd partnerschap

Een andere optie om de financiën te regelen, is door te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Dan worden alle bezittingen en schulden die tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap zijn ontstaan in principe automatisch op 1 hoop gegooid, tenzij anders geregeld in huwelijkse voorwaarden (opgesteld bij de notaris). Je bent bij overlijden dan elkaars erfgenaam.

Ook als er kinderen zijn, gaat de erfenis in eerste instantie volledig naar de langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner. De kinderen krijgen een vordering in geld ter grootte van hun erfdeel, die ze pas kunnen opeisen bij overlijden van de langstlevende (stief)ouder.

Belangrijk verschil tussen gehuwden en samenwoners: gehuwde en geregistreerde stellen hebben de plicht om voor elkaar te zorgen, zowel tijdens het huwelijk als na een scheiding. Voor samenwoners geldt dat niet.

Gevolgen voor de erfbelasting

De samenlevingsvorm bepaalt niet alleen wat je als langstlevende partner erft, maar ook hoeveel erfbelasting je betaalt. Heb je een notarieel samenlevingscontract en stond je minimaal een half jaar als samenwonenden op hetzelfde adres ingeschreven? Dan betaal je evenveel belasting als wanneer je getrouwd of geregistreerd partner was, met een partnervrijstelling van maximaal €638.089 (2017).

Was je ongehuwd samenwonend, zonder notarieel samenlevingscontract, en stonden jullie korter dan 5 jaar op hetzelfde woonadres ingeschreven? Dan krijg je een vrijstelling van hooguit €2129. Voor kinderen is de vrijstelling in beide gevallen gelijk, namelijk €20.209.

Lees ook:

Meer tips voor je baby?

 

Nieuw & interessant

  • op schoot bij juffrouw

    Opvoeding en kinderopvang

    Wat kost kinderopvang waar moet je rekening mee houden? En wat als je hulp nodig hebt met de opvoeding?

  • EasyWalker_CB
    Eerste indruk  |  30 jun.

    Easywalker Harvey

    De Easywalker Harvey is een combinatie-kinderwagen. Hij is om te bouwen naar een duowagen voor 2 kinderen van dezelfde of verschillende leeftijden.Hoe gebruiksvriendelijk is hij?
  • Alcoholvrij bier
    Test  |  23 mei.

    Alcoholvrij bier: smaaktest

    Alcoholvrij bier wordt steeds populairder, dus tijd voor een smaaktest. Wij serveerden 41 personen 10 verschillende alcoholvrije pilsjes. Heineken 0.0 en Budels 0,0% zijn de lekkerste.